ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಮಹಾರಾಜನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ಯಾವನು ನಿರಪರಾಧಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಮರಣಶೀಲನಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಂಗಣ ಧರಿಸಿದ್ದರೂ ನಾನೇ ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಶಿಕ್ಷಿಸುತ್ತೇನೆ. ರಾಜನಿಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದರೆ ತನ್ನ ಸ್ವಧರ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು, ಇತರರನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರವಾಗಿ ಆಳುವುದು ಮತ್ತು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡಬಾರದು." ಆಗ ಧರ್ಮ, ಎತ್ತಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರಿಸಿದನು: "ಪಾಂಡುಪುತ್ರನೆ, ನೀನು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳು ದುಃಖಿತರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುವವರಿಗೂ, ಯಾರು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ತಮ್ಮ ಗುಣಗಳಿಂದ ದೂತ ಹಾಗೂ ನಾಯಕನಾಗಿಸಿಕೊಂಡರೋ, ಅವರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಮಗೆ ದುಃಖದ ಬೀಜಗಳಿಲ್ಲ, ಮಹಾನ್ ಪುರುಷನೇ; ವಾಗ್ವಿಭಾಗಗಳಿಂದ ನಾವು ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರು ತಾತ್ವಿಕ ವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಆತ್ಮವೇ ಆತ್ಮ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಅದನ್ನು ವಿಧಿ ಎಂದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಕರ್ಮ ಎಂದು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಅಧಿಪತಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಅದು ಅನಿರ್ವಚನೀಯ, ಅಚಿಂತ್ಯ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನವಾಗಿದೆ. ರಾಜರ್ಷಿಯೇ, ನೀನು ನಿನ್ನ ವಿವೇಕದಿಂದ ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸು." ಸುತನು ಮುಂದುವರೆದು ಹೇಳಿದನು: "ಈ ರೀತಿ ಧರ್ಮನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಪರಿಕ್ಷಿತ್ ಮಹಾರಾಜನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ತನ್ನ ವ್ಯಥೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾ ಧರ್ಮನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ನೀನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವೆ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಅರಿತವನಾಗಿರುವೆ, ಮತ್ತು ನೀನೇ ಧರ್ಮ, ಎತ್ತಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿರುವೆ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಧರ್ಮ ನಡೆಯುವಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ತಿಳಿಸುವವನು ಸಹ ಅವನ ಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಥವಾ, ದೇವದ ಮಾಯೆಯು ಜೀವಿಗಳ ಮನಸ್ಸಿಗೂ ವಾಕ್ಕಿಗೂ ಅಪ್ರಾಪ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಖಚಿತ.' 'ತಪಸ್ಸು, ಶುದ್ಧತೆ, ದಯೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವೆಂಬ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಸತ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿತ್ತು; ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಗರ್ವ, ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮದದಿಂದ ಮೂರು ಕಾಲುಗಳು ಮುರಿದುಹೋಗಿವೆ. ಈಗ ನಿನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ ಕಾಲು ಸತ್ಯ; ಅದನ್ನೂ ಕಪಟದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತನಾದ ಕಲಿ ಹಿಡಿಯಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಭೂಮಿಯೂ ಮಹಾಭಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು, ಭಗವಂತನಿಂದ ಭಾರವನ್ನಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಶ್ರೀಹರಿಯ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಆ ಸತ್ಪುರುಷಳಾದ ಭೂಮಿ, ಅನಾಥಳಾಗಿ, ದುಃಖದಿಂದ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತಾ, 'ಅರ್ಹತೆಯಿಲ್ಲದ ರಾಜರು, ರಾಜರಂತೆ ಕಾಣುವ ಶೂದ್ರರು ನನ್ನನ್ನು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ' ಎಂದು ಅಳುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.' 'ಈ ರೀತಿ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಮಹಾ ರಥಸಾರಥಿಯಾದ ಪರಿಕ್ಷಿತ್ ತನ್ನ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಅಧರ್ಮದ ಮೂಲವನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮುಂದೆ ಬಂದನು. ಅವನು ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ, ಕೊಲ್ಲಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅಧರ್ಮದ ಗುರುತು ತೊರೆದು, ಭಯದಿಂದ ತಲೆ ಬಾಗಿದನು. ಆದರೆ ಪರಿಕ್ಷಿತ್ ಮಹಾರಾಜನು ದುಃಖಿತರ ಮೇಲೆ ದಯೆಯುಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಅವನನ್ನು ಶರಣಾಗತನೆಂದು ಕೊಲ್ಲಲಿಲ್ಲ; ಸ್ವಲ್ಪ ನಗುತ್ತಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:' 'ನೀನು ಕೈಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ನಮಸ್ಕರಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಗುಡಾಕೇಶನ ವಂಶಜರಿಂದ ನಿನಗೆ ಯಾವುದೇ ಭಯವಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಅಧರ್ಮದ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿ ನನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಬಾರದು. ನೀನು ಮಾನವರ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವಾಗ, ಲೋಭ, ಸುಳ್ಳು, ಕಳ್ಳತನ, ಅಧರ್ಮ, ಪಾಪ, ಮೋಸ, ಜಗಳ, ದ್ವೇಷ ಇಂತಹ ಅಧರ್ಮದ ಗುಂಪು ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಅಧರ್ಮದ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲ ಉಳಿಯಬಾರದು; ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇರಬೇಕು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯಜ್ಞಗಳ ಮೂಲಕ ಯಜ್ಞೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ.' 'ಹರಿ, ಯಜ್ಞರೂಪಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವಾಗ, ಭಕ್ತರಿಗೆ ಶುಭವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಆತನು ಗಾಳಿಯಂತೆ ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪನು.' ಸುತನು ಹೇಳಿದನು: 'ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಮಹಾರಾಜನ ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕಲಿ ಭಯದಿಂದ ಕಂಪಿಸುತ್ತಾ, ಶಿಕ್ಷಕರಂತೆ ಖಡ್ಗ ಹಿಡಿದಿರುವ ರಾಜನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಬೇಡಿಕೊಂಡನು: "ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ನಾನು ವಾಸಿಸಬೇಕೆಂದು ನೀನು ಹೇಳಿದರೂ, ಅಲ್ಲಿ ನೀನು ಬಾಣ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಲು ಹಿಡಿದು ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಉನ್ನತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವವನೇ, ನನಗೆ ವಾಸಿಸಲು ಒಂದು ಸ್ಥಳವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸು."' 'ಆಗ ಪರಿಕ್ಷಿತ್ ಮಹಾರಾಜನು ಕಳಿಗೆ ಈ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು: ಜೂಜಾಟ, ಮದ್ಯಪಾನ, ಪರಸ್ತ್ರೀ ಸಂಸರ್ಗ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆ—ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಅಧರ್ಮ ಪ್ರಬಲವಾಗಿವೆ. ಮತ್ತೆ ಕಲಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವನಿಗೆ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು; ಅದರಿಂದ ಸುಳ್ಳು, ಮಾದಕತೆ, ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಶತ್ರುತ್ವ ಎಂಬ ಐದು ಅಧರ್ಮದ ಮೂಲಗಳು ಉತ್ಪನ್ನವಾಯಿತು.' 'ಈ ಐದು ಅಧರ್ಮದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಉತ್ತರನ ಪುತ್ರನು ಕಳಿಗೆ ನೀಡಿದನು; ಅವನು ರಾಜನ ಆದೇಶದಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಯಾರು ಶುಭವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಧರ್ಮದ ಪರಿಪಾಲಕರು—ರಾಜರು, ನಾಯಕರು, ಗುರುಗಳು—ಈ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಆಶ್ರಯಿಸಬಾರದು.' 'ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಮಹಾರಾಜನು ಎತ್ತಿಗೆ ಮರಳಿ ತಪಸ್ಸು, ಶುದ್ಧತೆ, ದಯೆ ಎಂಬ ಮೂರು ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಧರ್ಮನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪುನಃ ಸಮೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದನು. ತನ್ನ ತಾತನಿಂದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ರಾಜಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡನು. ಈಗ ಆ ರಾಜರ್ಷಿ, ಕೌರವ ವಂಶದ ಕೀರ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ, ಹಸ್ತಿನಾಪುರದಲ್ಲಿ ರಾಜಭಂಗದಿಂದ ಪಾವನನಾಗಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.' 'ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ಪುತ್ರನಾದ ಈ ಮಹಾರಾಜನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಅವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದೀರಿ. ಆ ಮಹಾರಾಜನು, ದಿವ್ಯ ರಥದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳನ್ನು ತೊರೆದು, ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.' 'ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸಂಕಟದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಥವಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟದಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು; ಆದರೆ ನಾಯಿಗೆ ಹೋಲುವ ಜೀವನವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು. ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ವೈಶ್ಯನ ಉದ್ಯೋಗ ಅಥವಾ ಮೃಗವೇಟೆಯಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಂತೆ ವರ್ತಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ನಾಯಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು. ವೈಶ್ಯನು ಶೂದ್ರನ ಕೆಲಸವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಶೂದ್ರನು ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು; ಆದರೆ ಸಂಕಟದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದ ಮೇಲೆ ದೋಷಪೂರ್ಣ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು.' 'ವೇದಾಧ್ಯಯನ, ಪಿತೃ-ದೇವತಾರಾಧನೆ, ದಾನ, ಲಭ್ಯವಿರುವ ಆಹಾರ—ಇವುಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು—ನನ್ನ ರೂಪಗಳೆಂದು ತಿಳಿದು—ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಧರ್ಮಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ, ಅವನ ಅವಲಂಬಿತರನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ, ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು; ಯಾವಾಗಲೂ ನ್ಯಾಯಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ.' 'ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಅತಿಯಾದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಬಾರದು; ಗೃಹಸ್ಥನಾಗಿದ್ದರೂ ಅಲಕ್ಷ್ಯವಿರಬಾರದು. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಾಶವಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕಾಣದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ನಾಶವಾದಂತೆ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಪುತ್ರರು, ಪತ್ನಿಯರು, ಬಂಧುಗಳು—allರ ಭೇಟಿಯು ಪಥಿಕರ ಭೇಟಿಯಂತೆ; ಇವರು ದೇಹದಿಂದ ಕನಸು ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಹೊರಡುವಂತೆ ದೂರವಾಗುತ್ತಾರೆ.' 'ಈ ರೀತಿ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ, ಮುಕ್ತನಾದವನು ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅತಿಥಿಯಂತೆ ನಿರ್ಲಿಪ್ತನಾಗಿ, ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಮಮಕಾರದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.