ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ, ರಾಮನಿಗೆ, ವಸುದೇವನ ಪುತ್ರನಿಗೆ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಿಗೆ, ಅನಿರುದ್ಧನಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾತ್ವತವಂಶದ ಅಧಿಪತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು. ಗುಣಗಳ ಬೆಳಕಿಗೆ, ಗುಣಗಳ ಆವರಣವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು, ಗುಣಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಗ್ರಹ್ಯನಾದವನು, ಗುಣಗಳ ದರ್ಶಕನಾದವನು, ಅಂತರಾತ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದವನು – ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಅವ್ಯಕ್ತದಲ್ಲಿ ಲೀಲೆಯಾಡುವವನು, ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವವನು, ಹೃಷೀಕೇಶನಾದ ನೀನು, ಮುನಿಯಾದ ನೀನು, ಮೌನಾಶ್ರಮನಿಷ್ಠನಾದ ನೀನು – ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಉಚ್ಚ ಮತ್ತು ನೀಚ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅರಿತವನು, ಎಲ್ಲದರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕನಾದವನು, ವ್ಯಕ್ತ ಮತ್ತು ಅವ್ಯಕ್ತ ಸ್ವರೂಪನಾದವನು, ಎಲ್ಲದರ ಕಾರಣವೂ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವವನು – ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಪ್ರಭು, ನೀನು ಗುಣಗಳಿಗೆ ಆಸಕ್ತನಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಹುಟ್ಟು, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತೀಯೆ. ಕಾಲಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಿವಿಧ ಸ್ವಭಾವಗಳನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಅಮೋಘ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅದ್ಭುತ ಲೀಲೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತೀಯೆ. ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿನ ನಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪಗಳು – ಕೆಲವು ಶಾಂತ, ಕೆಲವು ಚಪಲ, ಕೆಲವು ಮೋಹದಿಂದ ಜನಿಸಿದವು – ಇವು ನಿನಗೆ ಪ್ರಿಯ. ಆದರೆ ಶಾಂತ ಸ್ವರೂಪಗಳು ನಿನಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಿಯ. ಈಗ ನೀನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು, ಸಜ್ಜನರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವೆ. ರಾಜನು ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳಿಂದ ಒಂದು ತಪ್ಪಾದರೂ ಸಹಿಸಬೇಕು; ಯಾರಾದರೂ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ, ನೀನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿ ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕು. ಪ್ರಭು, ದಯೆ ತೋರಿಸು. ಈ ಸರ್ಪನು ಪ್ರಾಣಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ನಮ್ಮ ಪತಿ, ನಮ್ಮ ಜೀವ. ನಾವು ದುಃಖಿತರು, ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರು – ಅವನನ್ನು ನಮಗೆ ಮರಳಿ ಕರುಣಿಸು. ನಾವು ನಿನ್ನ ದಾಸಿಯರು, ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳು. ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಾಲಿಸಿದವನು ಎಲ್ಲ ಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಶುಕಮುನಿಯವರು ಹೇಳಿದರು: ಸರ್ಪಪತ್ನಿಯರು ಹೀಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಭಗವಾನ್ ಅವನ ಪಾದಗಳ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಅಚೇತನನಾಗಿದ್ದ ಕಾಲಿಯನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿದರು. ಕಾಲಿಯನು ಪುನಃ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಉಸಿರನ್ನು ಪಡೆದನು. ಅವನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹರಿಯನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಶ್ವಾಸಕಷ್ಟದಿಂದ, ದುರ್ಬಲ ಮತ್ತು ದುಃಖಿತನಾಗಿ, ಕೈಮುಗಿದು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು. "ನಾವು ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ದುಷ್ಟರು, ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವವರು. ಪ್ರಭು, ಈ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುವುದು ಕಷ್ಟ; ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವ ಮಿಥ್ಯಾಭಿಮಾನವೇ ಇದಾಗಿದೆ. ಭಗವನ್, ನೀನೆ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಗುಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದೀಯೆ. ವಿವಿಧ ಸ್ವಭಾವಗಳು, ಶಕ್ತಿಗಳು, ರೂಪಗಳು, ಬೀಜಗಳು, ವೃತ್ತಿಗಳು – ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಎಲ್ಲರೊಳಗೇ ನಾವು ನಾಗರು ಕ್ರೂರಕೋಪದಿಂದ ಜನಿಸಿದ್ದೇವೆ. ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುವುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ನಾವು ಅದರಿಂದಲೇ ಮೋಹಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ನೀನೆ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಕಾರಣ, ಸರ್ವಜ್ಞ, ಜಗದಾಧಿಪತಿ. ನೀನು ಅನುಗ್ರಹವನ್ನೋ, ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನೋ ನೀಡಬೇಕೆಂಬುದು ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಿರ್ಧರಿಸು." ಶುಕಮುನಿಯವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಕಾಲಿಯನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಾನವನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಭಗವಾನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ಸರ್ಪನೇ, ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಬಾರದು. ತಕ್ಷಣ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗು. ಈ ನದಿಯನ್ನು ಹಸುಗಳು, ಮಾನವರು, ಹಾಗೂ ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳೂ, ಹೆಂಡತಿಯರೂ ಉಪಯೋಗಿಸಲಿ. ನೀನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗು. ಯಾರು ನನ್ನ ಈ ಮಾತನ್ನು ಪ್ರಭಾತ ಮತ್ತು ಸಂಧ್ಯೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಪಿಸಿ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ನಿನ್ನಿಂದ ಯಾವ ಭಯವೂ ಇರದು. ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಲೀಲೆಯಾಡಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಜಲಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿ, ಉಪವಾಸದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ನೀನು ರಾಮಣಕದ್ವೀಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿದ್ದೆ, ಸುಪರ್ಣನು (ಗರುಡನು) ನಿನ್ನನ್ನು ಭಯದಿಂದ ತಿಂದುಹಾಕಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ನನ್ನ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದೆ." ಈ ರೀತಿ ಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಅದ್ಭುತ ಲೀಲೆಯುಳ್ಳ ಅವನನ್ನು ಸರ್ಪಪತ್ನಿಯರು ಆನಂದದಿಂದ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರು. ಅವರು ಅವನಿಗೆ ದೈವಿಕ ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಹಾರಗಳು, ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಾಭರಣಗಳು, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರಿ ಕಮಲಮಾಲೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು. ಜಗದೀಶ್ವರನಾದ ಗರುಡಧ್ವಜ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಮಕ್ಕಳು, ಪತ್ನಿಯರು, ಸ್ನೇಹಿತರು ಎಲ್ಲರೊಡನೆ ಕಾಲಿಯನು ಸಮುದ್ರದ ದ್ವೀಪದತ್ತ ಹೊರಟನು. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಮಾನವರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲೀಲೆಯಾಡಿದ ಭಗವಂತನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಯಮುನಾ ನದಿ ವಿಷಮುಕ್ತವಾಯಿತು. ಅವನು ಹನ್ನೆರಡು ಅಕ್ಷರಗಳ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಧೂಪ, ಪರಿಮಳ ಮತ್ತು ಇತರ ಉಪಚಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ಅದಾದಮೇಲೆ, ಸೂತಮಹರ್ಷಿಗಳು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ: ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಒಂದು ಹಸುವನ್ನು ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆ (ಧರ್ಮವನ್ನು) ನೋಡಿದನು. ಅವುಗಳನ್ನು ಒಬ್ಬ ಶೂದ್ರನು ಗದೆಯಿಂದ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನು; ಅವನು ರಾಜವಂಶಕ್ಕೆ ಕಳಂಕವಿದ್ದವನಾಗಿದ್ದನು. ಎಮ್ಮೆ, ಕಮಲದ ದಂಡದಂತೆ ಬಿಳಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದಳು, ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆಯಂತೆ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು, ಒಂದು ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದಳು, ಶೂದ್ರನ ಹೊಡೆತದಿಂದ ದುರ್ಬಲಳಾಗಿದ್ದಳು. ಹಸುವೂ ಕೂಡ, ಮೊದಲು ತುಂಬಾ ಹಾಲು ಕೊಡುವವಳಾಗಿದ್ದರೂ ಈಗ ದುಃಖದಿಂದ, ಶೂದ್ರನ ಕಾಲಿನಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಳು, ತಮ್ಮ ಕರುವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತಾ, ದುರ್ಬಲಳಾಗಿ, ಹುಲ್ಲಿಗಾಗಿ ತವಕಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ರಾಜನು ಚಿನ್ನದ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ರಥದಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಗಂಭೀರವಾದ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ, ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಅವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು: "ನೀನು ಯಾರು? ನನ್ನ ರಕ್ಷಣೆಯೊಳಗಿನ ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲರನ್ನು ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಿಸುವವನು ಯಾರು? ನೀನು ರಾಜನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೂ, ನಿನ್ನ ನಡೆ ನಾಟಕಕಾರನಂತಿದೆ, ದ್ವಿಜನಲ್ಲ. ನೀನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ನಿರಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸುವವನಾದ್ದರಿಂದ, ಈಗ ಕೃಷ್ಣನು ಮತ್ತು ಗಾಂಡೀವದಾರಿಯೂ ದೂರ ಹೋಗಿರುವಾಗ, ನೀನು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುವವನು. ಅಥವಾ ನೀನು, ಕಮಲದ ದಂಡದಂತೆ ಬಿಳಿಯಾಗಿರುವ ಎಮ್ಮೆ, ಕಡಿದ ಕಾಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ, ದೇವತೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವೇನು? ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ಬಲಿಷ್ಠ ಭುಜಗಳಿಂದ ಆಲಿಂಗಿಸಿದ್ದಾಗ, ನಿನ್ನಿಂದ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾವುದರಿಂದಲೂ ಇಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ದುಃಖವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಸುರಭಿಯ ಪುತ್ರಿ, ಇಲ್ಲಿ ದುಃಖಪಡಬೇಡ; ಈ ಶೂದ್ರನ ಭಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡು. ಅಮ್ಮಾ, ಅಳಬೇಡ; ಶುಭವಾಗಲಿ. ನಾನು ದುಷ್ಟರ ದಂಡಕನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಯಾವ ರಾಜನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೆಗಳು ದುಷ್ಟರಿಂದ ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನರಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಆ ರಾಜನು ತನ್ನ ಕೀರ್ತಿ, ಆಯುಷ್ಯ, ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ರಾಜನ ಪರಮಧರ್ಮವೇನೆಂದರೆ, ಪೀಡಿತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ಪೀಡಕರನ್ನು ದಂಡಿಸುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾನು ಈ ಜೀವಿಗಳ ಶತ್ರುವಾದ ದುಷ್ಟನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ. ಸುರಭಿಯ ಪುತ್ರಿ, ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳಿರುವವಳೇ, ನಿನ್ನ ಮೂರು ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಯಾರು ಕಡಿದಿದ್ದಾರೆ? ಕೃಷ್ಣನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ರಾಜರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ದುಷ್ಟರು ಎಂದಿಗೂ ಇರಬಾರದು. ಎಮ್ಮೆ, ಶುಭವಾಗಲಿ, ನಿರಪರಾಧಿಗಳ ದುರಾವಸ್ಥೆಗೆ ಕಾರಣ ಯಾರು? ಪೃಥೆಯ ಪುತ್ರರ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತಂದವನು ಯಾರು? ನಿರಪರಾಧಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಭಯವನ್ನು ಹರಡುವವನಿಗೆ, ಪಾಪಿಗಳನ್ನು ಶಮಿಸುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಜ್ಜನರ ಹಿತವು ಸಾಧ್ಯ. ಜೀವಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನಿರಪರಾಧಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ಅಪರಾಧ ಮಾಡುವವನನ್ನು ನಾನು ನೇರವಾಗಿ ಬಂಧಿಸುತೇನೆ, ಅವನು ಮರಣಧಾರಿ, ಕಂಗಣಧಾರಿ ಎನಿಸಿದರೂ. ರಾಜನ ಪರಮಧರ್ಮವೇ ಸ್ವಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರವಾಗಿ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವುದು, ಸಂಕಟ ಬಂದರೂ ಧರ್ಮಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬಾರದು." ಹೀಗೆ, ಭಗವಾನ್‌ ಕೃಷ್ಣನ ಮಹಿಮೆ, ಧರ್ಮದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ರಾಜಧರ್ಮದ ಗಂಭೀರತೆ ಎಲ್ಲವೂ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂತು.