ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಭೂಮಾತೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮರಾಜರು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಭಾಷಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ರಾಜರ್ಷಿ ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಅವರು ಪೂರ್ವದ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯ ತೀರಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ವಂದನೆಗಳು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು—ಅವನು ಸರ್ವಜೀವಿಗಳ ಆಧಾರ, ಎಲ್ಲರ ಮೂಲ, ಅವ್ಯಕ್ತ ಮತ್ತು ಪರಮಾತ್ಮ. ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು—ಅವನು ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿವೇಕದ ಭಂಡಾರ, ಪರಮ ಸತ್ಯ, ಅನಂತ ಶಕ್ತಿ, ಗುಣಾತೀತ, ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಲೋಕದ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿರುವವನು. ಅವನು ಕಾಲ, ಕಾಲದ ಮೂಲ, ಕಾಲದ ವಿಭಾಗಗಳ ಸಾಕ್ಷಿ, ಜಗತ್ತೇ ಆದವನು, ಎಲ್ಲದರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಮತ್ತು ಕಾರಣ. ಅನುಭವಿಸುವುದಾದರೂ ಗುಣಗಳೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಒಳಗಾಗಿರುವ ಆತ್ಮ, ಪಂಚಭೂತಗಳು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಪ್ರಾಣ, ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅಂತಃಕರಣ—all ಅವನಲ್ಲೇ ಲೀನ. ಅವನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಅನಂತ, ಅಚಲ, ಸರ್ವಜ್ಞ, ಎಲ್ಲ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡವನು, ಮಾತಿನೂ ಅಮಾತಿನೂ ಆಧಾರ. ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು—ಅವನು ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಮೂಲ, ಋಷಿ, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮೂಲ, ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದ ಮಾರ್ಗ, ವೇದಸ್ವರೂಪಿ. ಪುನಃ ಪುನಃ ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು. ಕೃಷ್ಣ, ರಾಮ, ವಸುದೇವನ ಪುತ್ರ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಅನಿರುದ್ಧ, ಸಾತ್ವತಾಧಿಪತಿ—ಇವರಿಗೆ ವಂದನೆಗಳು. ಗುಣಗಳ ದೀಪ, ಗುಣಗಳ ಮೂಲಕ ತನ್ನನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡವನು, ಗುಣಗಳ ಮೂಲಕ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುವವನು, ಗುಣಗಳ ದರ್ಶಕ, ಅಂತಃಕರಣ—ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಅವ್ಯಕ್ತದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಿಸುವವನು, ವ್ಯಕ್ತವನ್ನು ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸುವವನು, ಹೃಷೀಕೇಶ, ಋಷಿ, ಮೌನೀಶ್ವರ—ಇವನಿಗೆ ವಂದನೆಗಳು. ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಅಧೋಮಾರ್ಗಗಳ ಪಥವನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ಎಲ್ಲದರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ, ಅವ್ಯಕ್ತ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತರೂಪ, ಸರ್ವದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಕಾರಣ—ಇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಗುಣಗಳಿಗೆ ಅಸಕ್ತನಾದರೂ, ಅವನು ಲೋಕದ ಉತ್ಪತ್ತಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯವನ್ನು ನಡೆಸುವವನು, ಕಾಲಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು, ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸ್ವಭಾವಗಳನ್ನು ಉಣರಿಸುವವನು, ಅವನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅದ್ಭುತ ಲೀಲೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವವನು. ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇಹಗಳು—ಶಾಂತ, ಚಂಚಲ, ಮೋಹದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವುಗಳು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಇಂದ್ರಕುಲದವರಿಗೇ ಪ್ರಿಯ. ಶಾಂತ ಸ್ವಭಾವದವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಿಯ, ಏಕೆಂದರೆ ಈಗ ನೀನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸದ್ಗುಣಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವೆ. ರಾಜನು ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳಿಂದ ಆದ ಒಂದು ಅಪರಾಧವನ್ನೂ ಸಹಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರಬೇಕು; ಯಾರು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಅವರನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕು. ನಿನ್ನ ಕೃಪೆ ನಮಗೆ ದೊರಕಲಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಸರ್ಪನು ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ನಮ್ಮ ಪತಿ, ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಆಧಾರ—ದುಃಖಿತೆಯಾದ ನಮ್ಮನ್ನು ಕರುಣಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಮರಳಿ ಕೊಡು. ನೀನು ಹೇಳುವಂತೆ ನಾವು ನಿನ್ನ ದಾಸಿಯರು, ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆ ಪಾಲನೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ; ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸೇವೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಭಯಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಶುಕಮುನಿ ಹೇಳಿದರು: ಈ ರೀತಿ ಸರ್ಪಪತ್ನಿಯರು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ, ಭಗವಂತನು ಅಚೇತನವಾಗಿದ್ದ, ತಲೆಯು ಜಜ್ಜಿ ಹೋದ ಸರ್ಪನನ್ನು ತನ್ನ ಪಾದದ ಒತ್ತಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಆತನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಉಸಿರನ್ನು ಪಡೆದನು; ದುರ್ಬಲ, ಸಂಕಟಗೊಂಡ, ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಲಿಯ, ಭಯಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೈಮುಗಿದು ಹರಿಯನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಕಲಿಯನು ಹೇಳಿದನು: ನಾವು ಪಾಪಾತ್ಮರು, ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿರುವವರು; ಪ್ರಭು, ಈ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು ತುಂಬ ಕಷ್ಟ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವ ಮೋಹದ ಬಂಧ. ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ನೀನೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದೀ, ಗುಣಗಳ ಪ್ರಭೇದ, ವಿವಿಧ ಸ್ವಭಾವ, ಶಕ್ತಿ, ರೂಪ, ಬೀಜ, ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು—all ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗಿವೆ. ಅದರೊಳಗೆ, ಭಗವಂತಾ, ನಾವು ನಾಗರು ಕ್ರೂರ ಕೋಪದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿರುವವರು; ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು ನಮಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ನಾವು ಅದರಲ್ಲಿ ಮೋಹಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ನೀನೆ ಎಲ್ಲದರ ಕಾರಣ, ಸರ್ವಜ್ಞ, ಜಗದೀಶ್ವರ; ಕೃಪೆ ಕೊಡಬೇಕೆ, ದಂಡಿಸಬೇಕೆ—ನೀನು ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ಅನ್ನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡು. ಶುಕಮುನಿ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು: ಆಗ ಭಗವಂತನು ಮಾನವನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದನು: "ಓ ಸರ್ಪ, ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಬಾರದು; ತಡವಾಗದೆ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗು. ಈ ನದಿಯನ್ನು ಹಸುಗಳು, ಮನುಷ್ಯರು, ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳು, ಪತ್ನಿಯರು—allರು ಆನಂದಿಸಲಿ." "ಯಾರಾದರೂ ಮಾನವರು ಈ ಉಪದೇಶವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಪ್ರಭಾತ ಮತ್ತು ಸಾಯಂಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಠಿಸಿದರೆ, ನಿನ್ನಿಂದ ಯಾವ ಭಯವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಆಟವಾಡಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ, ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ." "ನೀನು ರಾಮಣಕದ್ವೀಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಈ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿದ್ದೆ, ಸುಪರ್ಣನು ನಿನ್ನನ್ನು ಭಯದಿಂದ ತಿನ್ನಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದೆ." ಶುಕಮುನಿ ಹೇಳಿದರು: ಕೃಷ್ಣನು ಈ ರೀತಿ ಉಪದೇಶಿಸಿದಾಗ, ಸರ್ಪಪತ್ನಿಯರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು. ಅವರು ದೈವಿಕ ವಸ್ತ್ರ, ಹಾರಗಳು, ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಾಭರಣಗಳು, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು, ದೊಡ್ಡ ಕಮಲ ಹಾರದಿಂದ ಭಗವಂತನನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಿದರು. ಜಗದೀಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಗರುಡಧ್ವಜ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು. ನಂತರ, ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯರು, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಪುತ್ರರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಲಿಯನು ಸಾಗರದ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಾನವನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲೀಲೆಯಾಡಿದ ಭಗವಂತನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಯಮುನಾ ವಿಷಮುಕ್ತವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲೆ, ರಾಜನು ಧೂಪ, ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಅರ್ಪಣಗಳಿಂದ, ಹನ್ನೆರಡು ಅಕ್ಷರಗಳ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಸೂತಮುನಿ ಹೇಳಿದರು: ಅಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಹಸು ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆಗಳನ್ನು ನಿರಾಶ್ರಿತವಾಗಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕಂಡನು. ಒಂದು ನಿಚ್ಚಳ ವರ್ಣದವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ದೊಣ್ಣೆ ಇದ್ದಿತು—ಅವನು ರಾಜಕುಲಕ್ಕೆ ಅಪಮಾನ ತಂದವನಾಗಿದ್ದ. ಅವನು ನೋಡಿದ ಎಮ್ಮೆ, ಕಮಲದ ದಂಡದಂತೆ ಬಿಳಿಯಾಗಿದ್ದು, ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಾ, ನಡುಗುತ್ತಾ, ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆಯಂತೆ ನಿಂತಿತ್ತು; ಆ ಶೂದ್ರನು ಹೊಡೆದ ಪರಿಣಾಮ ಅದು ದುರ್ಬಲವಾಗಿ ಒಂದು ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿತ್ತು. ಹಸು, ಹಿಂದೆ ಹಾಲು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವಳು, ಈಗ ದುಃಖದಲ್ಲಿ, ಶೂದ್ರನು ಕಾಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆದ ಪರಿಣಾಮ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ, ತನ್ನ ಕರುವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕುತ್ತಾ, ದುರ್ಬಲವಾಗಿ, ಹುಲ್ಲಿಗಾಗಿ ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಾ ನಿಂತಿದ್ದಳು. ಅವನ ಚಾರಿಯ ಮೇಲೆ, ಬಂಗಾರದ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ರಾಜನು, ಘನವಾದ ಗುಡುಗು ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯದಿಂದ, ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಅವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು: "ನೀನು ಯಾರು? ನನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲರನ್ನು ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವೆ? ನೀನು ರಾಜನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೂ, ನಿನ್ನ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ನಟನಂತಿವೆ, ದ್ವಿಜಾತಿಯವರಂತಲ್ಲ." "ನೀನು ನಿರಪರಾಧಿಗಳ ಮೇಲೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುವವನು, ಕೃಷ್ಣನು ಗಾಂಡೀವದಾರಜ್ಞನೊಂದಿಗೆ ದೂರ ಹೋಗಿರುವುದರಿಂದ, ನಿನ್ನಂತೆ ದುಷ್ಟನು ಈಗ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಅರ್ಹ." "ಅಥವಾ, ನೀನು ಕಮಲದ ದಂಡದಂತೆ ಬಿಳಿಯಾಗಿ, ಕಾಲು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವವನು, ದೇವತೆ ರೂಪದ ಎಮ್ನೆ ಆಗಿದ್ದೀಯೋ? ನಮ್ಮನ್ನು ದುಃಖಪಡಿಸುತ್ತಿರುವೆಯೋ?" "ಪಾಂಡವರ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಭುಜಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಗ, ಯಾವಾಗಲೂ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ದುಃಖವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಈಗ ನೀನು ಇದನ್ನು ತಂದಿರುವೆ." "ಓ ಸುರಭಿಯ ಪುತ್ರಿ, ಇಲ್ಲಿ ದುಃಖಪಡಬೇಡ; ಆ ನಿಚ್ಚಳನ ಬಗ್ಗೆ ಭಯ ಬಿಡು. ಅಮ್ಮಾ, ಅಳಬೇಡ; ಶುಭವಾಗಲಿ. ನಾನು ದುಷ್ಟರ ಶಿಕ್ಷಕನು.