ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಅರ್ಜುನನು ತನ್ನ ಆತ್ಮೀಯ ಬಂಧು ಧರ್ಮರಾಜನ ಮುಂದೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು: "ಅಲ್ಲಿ, ದೇವೇಂದ್ರನೂ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇವತೆಗಳು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ನನ್ನ ಬಲಿಷ್ಠ ಭುಜಗಳು ಗಾಂಡೀವ ಧನುಸ್ಸಿನ ಗುರುತು ಧರಿಸಿದ್ದವು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಸದಾ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಪ್ರಭುವೇ, ನಿಮ್ಮ ವಿಧಿವಶವಾಗಿ ನಾನು ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನಂತಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ; ಆ ಶಕ್ತಿ ನನಗಿಲ್ಲದೆ ಹೋಗಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಲೇ ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ, ಒಂದು ರಥದಲ್ಲಿ ಕುರು ಸೇನೆಯ ಅಪಾರ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿದನು. ಮಹಾ ವೀರರ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ, ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಅಪಾರ ಧನ, ರತ್ನಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡೆನು; ಅವರ ತಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಕಿರೀಟಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡೆನು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಪರಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥಿಗಳ ವಲಯವನ್ನು ಜಗಮಗಿಸುವ ಶುಭ್ರ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ, ಭೀಷ್ಮ, ಕರ್ಣ, ಗುರು ದ್ರೋಣ, ಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರರ ಎದುರು, ನನಗೆ ಮುನ್ನ ಸಾಗಿದವನು ಅವನೇ; ಅವನ ಕಣ್ಣಿನ ಚಲನೆಯಿಂದಲೇ ಶತ್ರು ನಾಯಕರ ಶಕ್ತಿಯೂ ಮನಸ್ಸೂ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಭೀಷ್ಮ, ಕರ್ಣ, ದ್ರೋಣ, ಶಲ್ಯ, ಸೈಂಧವ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹಾವೀರರ ಅಮೋಘ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ನನ್ನನ್ನು ತಟ್ಟಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಹರಿ ಸೇವಕನಾದ ನೃಸಿಂಹನಿಗೆ ರಾಕ್ಷಸ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ತಟ್ಟದಂತೆ ಆಗಿತ್ತು. ಪ್ರಭಾಸ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ದುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು, ನನ್ನ ಕುದುರೆಗಳು ದಣಿದಾಗ ನಾನು ನೆಲದ ಮೇಲಿದ್ದೆ. ಆದರೆ, ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಅವನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದವು; ಶತ್ರು ರಥಿಕರು ಅವನ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಮರುಳುಗೊಂಡು ನನ್ನನ್ನು ಹಲ್ಲಿಸಲಾರದೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು. ಆ ಪ್ರಭುವಿನ ಆನಂದಭರಿತ, ಮಧುರ ನಗೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಮಾತುಗಳು – ‘ಪಾರ್ಥ! ಅರ್ಜುನ! ಸ್ನೇಹಿತ! ಕುರುಕುಲದ ಆನಂದ!’ – ನನ್ನ ಹೃದಯವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ನೆನಸಿದಾಗ, ಕಲ್ಲಿನಂತಿರುವ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಕೂಡ ಕರಗುತ್ತದೆ. ಅವನೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಹಾಸಿಗೆ, ಆಸನ, ನಡೆಯುವುದು, ಮಾತನಾಡುವುದು, ಊಟ – ಇವೆಲ್ಲವೂ ನನಗೆ ಅವನು ನನ್ನ ಸಮಾನನೆಂದು ಭಾಸವಾಯಿತು. ಸ್ನೇಹಿತನಂತೆ ಸ್ನೇಹಿತನಿಗೆ, ಅಥವಾ ತಂದೆಯಂತೆ ಮಗನಿಗೆ ನಾನು ಅವನನ್ನು ಕಂಡೆನು. ಆದರೆ, ನನ್ನ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಉಂಟಾದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಅವನು ಪರಮ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸಹನೆದಿಂದ ಕ್ಷಮಿಸಿದನು. ಈಗ, ರಾಜನೇ, ಆ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು – ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನು – ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ನನ್ನ ಹೃದಯ ಖಾಲಿಯಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ. ಅವನ ಮಹಾ ಕೃತ್ಯಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಇದ್ದರೂ, ನಾನು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳರ ಬಲೆಗೆ ಸಿಲುಕಿದ ನಿರಾಶ್ರಯ ಮಹಿಳೆಯಂತೆ ಆಗಿದ್ದೇನೆ. ಗಾಂಡೀವ, ಬಾಣಗಳು, ರಥ, ಕುದುರೆಗಳು, ನಾನು ರಥಸಾರಥಿಯೂ ಆಗಿದ್ದೆ; ಅದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವುದು. ಆದರೆ ಈಗ, ಅವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಹೀನವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿವೆ – ಮಾಯೆಯಿಂದ ಬೂದಿಗೆ ಹಾಕಿದ ಹೋಮದ್ರವ್ಯಗಳಂತೆ. ರಾಜನೇ, ನಿಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಯಾದವರು – ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ನಗರಕ್ಕೂ ನಿಷ್ಠೆಯಿಲ್ಲದವರು – ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಶಾಪದಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ ಪರಸ್ಪರಕ್ಕೆ ಮುಷ್ಠಿಯಿಂದ ಹೊಡೆತ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ವಾರುಣೀ ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿ, ಮದ್ಯದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ಗುರುತಿಸದೆ, ನಾಲ್ಕು ಐದು ಮಂದಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಪರಸ್ಪರ ಹತ್ಯೆಗೆದ್ದರು. ಇದು ಪ್ರಭುವಿನ ಅಜ್ಞೇಯ ಲೀಲೆಯೇ ಆಗಿದೆ: ಅವನ ನಿಯಮದಿಂದ ಜೀವಿಗಳು ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮೀನು ಚಿಕ್ಕ ಮೀನುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವಂತೆ, ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠರು ದುರ್ಬಲರನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾರೆ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು ದುರ್ಬಲರನ್ನು ದಮನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಭೂಭಾರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಭಗವಂತನು ಯಾದವರನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಹತ್ಯೆಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು. ಗೋವಿಂದನು ಕಾಲ, ಸ್ಥಳ, ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಮಧುರ ವಾಕ್ಯಗಳು, ಹೃದಯದ ದುಃಖವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ನೆನಸಿದಾಗ ಮನಸ್ಸು ಆಕರ್ಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಸುತನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಅರ್ಜುನನು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವೂ ಶುದ್ಧವೂ ಆಯಿತು. ವಾಸುದೇವನ ಪಾದಪದ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಜುನನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಮಲಗಳು ದೂರವಾದವು; ಅವನು ಪರಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದನು. ಅರ್ಜುನನು, ಧನಂಜಯನು, ಭಗವಂತನು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಪರಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಕಾಲ, ವಿಧಿ, ಮೋಹದ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು. ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಎಲ್ಲ ದ್ವಂದ್ವ ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಅವನು ಪ್ರಕೃತಿಗತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನನಾದನು; ದೇಹಾಭಿಮಾನವಿಲ್ಲದೆ, ಜನ್ಮಮರಣದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದನು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಭಗವಂತನ ವಿಧಿವಶವಾಗಿ ಯಾದವ ವಂಶದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತು, ಪರಮ ಗತಿಯ ಹಾದಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಪೃಥೆಯೂ ಕೂಡ, ಅರ್ಜುನನಿಂದ ಯಾದವರು ನಾಶವಾದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ನಿರ್ಗಮನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಸಂಸಾರ ಚಕ್ರವನ್ನು ತೊರೆದಳು. ಭೂಭಾರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದ ಅವ್ಯಯನಾದ ಪ್ರಭು, ಒಂದು ಮುಳ್ಳಿನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಳ್ಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದಂತೆ, ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ನಟನು ಮೀನು ಮತ್ತು ಇತರ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ತ್ಯಜಿಸುವಂತೆ, ಭೂಭಾರದ ನಿವಾರಕನು ಆ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ಮುಕುನ್ದನು, ಶುಭರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತೊರೆದಾಗ, ಕೂಡಲೇ ಅಧರ್ಮದ ಮೂಲವಾದ ಕಲಿ, ಜಾಗೃತಿಯಿಲ್ಲದವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಂತೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು, ಜ್ಞಾನವಂತನು, ಕಲಿ ಯುಗದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ತನ್ನ ನಗರ, ರಾಜ್ಯ, ಮನೆ ಮತ್ತು ತನ್ನಲ್ಲಿಯೂ ದ್ರವ್ಯ, ಸುಳ್ಳು, ಹಿಂಸೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡು, ನಿರ್ಗಮನಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜನಾದನು. ಅವನ ಪೌತ್ರನಾದ ಪರೀಕ್ಷಿತನು, ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿ, ಹಸ್ತಿನಾಪುರದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾತೀರದಲ್ಲಿ ಭೂಮಂಡಲದ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು. ಮಥುರೆಯಲ್ಲಿ, ವಜ್ರನನ್ನು ಶೂರಸೇನರ ನಾಯಕನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು; ಎಲ್ಲಾ ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ಅಗ್ನಿಹೋಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ, ಬಂಧು, ಸಪ್ತ, ಸಂಪತ್ತೆಲ್ಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಮಾಮಕಾರವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದನು. ತನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ, ಇತರ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಅಂಧಕಾರಕ್ಕೆ, ಉಚ್ಚ್ವಾಸವನ್ನು ಮೃತ್ಯುವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಲಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಐದು ಭೂತಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರದಲ್ಲಿ ಲೀನಗೊಳಿಸಿ, ಅವನ್ನು ಏಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಲೀನಗೊಳಿಸಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ, ಆತ್ಮವನ್ನು ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿದನು. ವಾಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ಉಪವಾಸದಿಂದ, ಜಟಾ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ತಲೆಗೆ ಮುಡುಪಿಲ್ಲದೆ, ಬArkವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ಅವನು ಮೂರ್ಖ, ಭ್ರಷ್ಟ ಅಥವಾ ಪ್ರೇತಾವಿಷ್ಟನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೂ, ತನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೋರಿದನು. ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹಿಂತೆಗೆಯುತ್ತಾ, ಬಲವಂತದಿಂದ ಕಿವಿಗೆ ಕೇಳದವನಂತೆ, ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಾ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪರಬ್ರಹ್ಮನ ಧ್ಯಾನದಿಂದ, ಹಿಂದಿರುಗದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದನು. ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಸಹೋದರರೂ ಕೂಡ, ದೃಢ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಧರ್ಮದ ಮಿತ್ರನಾದ ಕಲಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಸಕಲ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ಆತ್ಮನ ಗುರಿಯನ್ನು ಅರಿತು, ಅವರು ಮನಸ್ಸನ್ನು ವೈಕುಂಠನಾಥನ ಪಾದಪದ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರ ಭಕ್ತಿ ಅಚಲವಾಗಿದ್ದು, ಬುದ್ಧಿ ಶುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಾರಾಯಣನ ಪರಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರು ಪ್ರಪಂಚಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಪಾಪಮಲದಿಂದ ಕೂಡಿರುವವರಿಗೆ ಅಲಭ್ಯವಾದ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು, ಶುದ್ಧಾತ್ಮರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ವಿದುರನು ಕೂಡ ಪ್ರಭಾಸ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ಲೀನಗೊಳಿಸಿ, ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ ಏಕೀಭೂತನಾಗಿ ತನ್ನ ಸ್ವಗತಿಗೆ ಹೋದನು. ಅವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದ್ರೌಪದಿಯೂ ತನ್ನ ಪತಿಗಳ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಅರಿತು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶ್ರೀವಾಸುದೇವನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಆ ಪರಮ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಳು. ಯಾವನು ಈ ಪಾಂಡುಪುತ್ರರ ನಿರ್ಗಮನ ಕಥೆಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಾನೋ, ಅದು ಪವಿತ್ರವೂ ಶುಭಕರವೂ ಆಗಿದ್ದು, ಅವನು ಹರಿಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಸುತನು ಹೇಳಿದನು: ಆಗ ಪರಿಕ್ಷಿತನು, ಮಹಾಭಕ್ತನು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಂತೆ ಆಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು; ಹೇಗೆ ವಿಶಾರದ ಗುರುಗಳು ಹೊಸದಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ರಾಜಕುಮಾರನನ್ನು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗೆ.