ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಬಾಲಲೀಲೆಗಳು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಭೀಮನನ್ನು ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ: “ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಅಶುಭ ಸೂಚನೆಗಳು, ಅಪರಿಚಿತ ಶಬ್ದಗಳು ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆಯೇ? ಬೇಡಿಕೆ ಇಟ್ಟವರಿಗೊಡ್ಡಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು, ಅಥವಾ ಕೊಡುವೆಂದು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಿದ ದಾನಗಳನ್ನು, ಆಸೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ನೀನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದೀಯೇ? ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಕೋರಿ ಬಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಮಗು, ಹಸು, ಹಿರಿಯ, ರೋಗಿ, ಮಹಿಳೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಜೀವಿಯನ್ನು ನೀನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದೀಯೇ? ನೀನು ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಬಾರದ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿರ ಹೋದೆಯೇ ಅಥವಾ ಹೋಗಬೇಕಾದವರನ್ನು ದೂರವಿಟ್ಟೆಯೇ? ಅಥವಾ ನಿನ್ನ ಸಂಗಾತಿಯಾದವಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದ್ದೀಯೇ? ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಥವಾ ಹೀನ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಸೋತೆಯೇ? ಹಿರಿಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀನು ಒಬ್ಬನೇ ಸೇವಿಸಿದ್ದೀಯೇ? ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಮೀರಿ ಅಥವಾ ಲಜ್ಜೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೀಯೇ? ಪ್ರಿಯ ಸಹೋದರ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಖಾಲಿತನ ಅಥವಾ ವಂಚನೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ನಿನ್ನ ಬಂಧುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ? ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಕಾರಣವಿದೆಯೇ? ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ದುಃಖಕ್ಕೂ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಕೃಷ್ಣನ ಸ್ನೇಹಿತರು ಅವನನ್ನು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಾರೆ: “ಅಯ್ಯೋ! ನೀನು ಎಷ್ಟು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬಂದೆ! ನಾವು ಯಾರೂ ಇನ್ನೂ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿಲ್ಲ. ಬಾ, ನೀನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡು.” ಹೃಷೀಕೇಶನು, ಮಗುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಂದಹಾಸದಿಂದ ಕುಳಿತು, ಅವುಗಳಿಗೆ ಪೈಥನ್‌ನ ಚರ್ಮವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಮೇಲೆ, ಕಾಡಿನಿಂದ ಹಳ್ಳಿಯತ್ತ ಮರಳಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಕೃಷ್ಣನು ನವಿಲಿನ ರೆಕ್ಕೆ, ಹೂಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸಗಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ, ಬಾಸುರಿ ಮತ್ತು ಶೃಂಗದ ಹಬ್ಬದಿಂದ ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದ, ಕರುಗಳನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾ, ಪಾವನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ, ಗೋಪಿಯರ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾ, ಅವನು ಗೋಕುಲಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. “ಇಂದು ಯಶೋದಾ ಮತ್ತು ನಂದನ ಪುತ್ರನಿಂದ ಮಹಾಸರ್ಪನು ನಾಶವಾಯಿತು, ನಾವು ಅದರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆವು,” ಎಂದು ಮಕ್ಕಳು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪರೀಕ್ಷಿತನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ: “ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕೃಷ್ಣನ ಜನನದೊಂದಿಗೆ, ಅಂದರೆ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೇ, ಅವನಿಗಾಗಿಯೇ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ, ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲೂ ಕೂಡ, ಮೊದಲೇ ಕಂಡಿರದ ಪ್ರೀತಿ ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿತು? ದಯವಿಟ್ಟು ವಿವರಿಸು.” ಶುಕಮುನಿ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ: “ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಸ್ವಯಂ ಆತ್ಮವೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ. ಮಕ್ಕಳು, ಸಂಪತ್ತು ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಆತ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ದೇಹಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮದ ಮೇಲಿನ ಆಕರ್ಷಣೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಾದುದು; ಪುತ್ರ, ಸಂಪತ್ತು, ಮನೆ ಇವುಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಅವುಗಳ ‘ನನ್ನದು’ ಎಂಬ ಭಾವನೆಗೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ದೇಹವನ್ನೇ ಆತ್ಮ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವವರಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ದೇಹಕ್ಕಿಂತ ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಹೆಚ್ಚು. ದೇಹ ‘ನನ್ನದು’ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಿದ್ದರೂ, ಆತ್ಮದಷ್ಟು ಪ್ರೀತಿಯಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ದೇಹ ವೃದ್ಧಿಯಾದರೂ ಜೀವಿಸುವ ಆಸೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಆತ್ಮವೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ. ಅದರಿಗಾಗಿ ಈ ಜಗತ್ತಿನೆಲ್ಲವೂ—ಚಲಿಸುವದು, ನಿಶ್ಚಲವೂ—ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಆತ್ಮವೆಂದರೆ ಕೃಷ್ಣನೇ. ಎಲ್ಲ ಆತ್ಮಗಳ ಆತ್ಮ, ಲೋಕದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಅವತಾರವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮವೆಲ್ಲವೂ ಕೃಷ್ಣನೊಡನೆ ಒಂದೇ; ಅವನ ರೂಪವೇ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ; ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳ ಪರಮಾರ್ಥ ಸತ್ತ್ವದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದೆ; ಕೃಷ್ಣನಿಗೂ ಇದೇ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ—ಅವನ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ಯಾವುದು ಸತ್ಯವಲ್ಲ. ಮುರಾರಿಯ ಪಾವನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಶರಣಾದವರು, ಅವನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುವವರು, ಅವರಿಗೆ ಸಂಸಾರದ ಸಾಗರವು ಕರುಗಳ ಹಿಂಡಿನ ತುಳಿಯಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕದಾಗುತ್ತದೆ; ಆ ಪರಮಪದವು ಯಾವ ದುಃಖಕ್ಕೂ ಸ್ಪರ್ಶವಾಗದು. ಹರಿ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಲೀಲೆಗಳು, ಅವನ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಘಟನೆಗಳು—ನೀನು ಕೇಳಿದಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದೆ. ಮುರಾರಿ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರೊಡನೆ ಮಾಡಿದ ಆಟಗಳು—ದುಷ್ಟನಾಶ, ಮೇಟ್ಟಿಲುಗಳಲ್ಲಿ ಆಟ, ಅವನ ಪ್ರकट-ಅಪ್ರಕಟ ರೂಪಗಳು, ಭೂಮಿಯ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿದುದು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇಳಿ, ಕೊಂಡಾಡಿದರೆ ಎಲ್ಲ ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳೂ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ, ಮಕ್ಕಳಾಟ, ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟುವುದು, ಕುದುರೆಗಳಂತೆ ಜಿಗಿಯುವುದು, ಇತ್ಯಾದಿ ಬಾಲಲೀಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ವ್ರಜದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಹಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅರ್ಜುನನ ದುಃಖ ಈ ಕಥೆಯ ನಂತರ, ಸೂತನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ: ಕೃಷ್ಣನ ಸ್ನೇಹಿತನಾದ ಅರ್ಜುನ, ತನ್ನ ರಾಜಸಹೋದರನಿಂದ, ಕೃಷ್ಣನ ವियोगದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಭಾರವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು. ಅವನ ಮುಖ ಮತ್ತು ಹೃದಯವು ದುಃಖದಿಂದ ಮಲಗಿದವು; ಅವನ ಕಿರಣ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿತ್ತು; ಅವನು ಅನನ್ಯವಾಗಿ ಆ ಭಗವಂತನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಮಾತಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ದುಃಖವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಬಹಳ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿ, ಕೈಯಿಂದ ಕಣ್ಣೀರು ಒರೆದು, ಕೃಷ್ಣನ ವियोगದಿಂದ ಉದ್ವಿಗ್ನನಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹ, ಆತ್ಮೀಯತೆ, ಪ್ರೀತಿ—ಚಾರಿಯೊಡೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ರಾಜನನ್ನು ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ: “ಮಹಾರಾಜ, ಹರಿಗೆ ನಾನು ವಂಚಿತನಾದೆನು. ಅವನು ನನ್ನ ಬಂಧುವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು, ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತಗೊಳಿಸಿದ ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದನು. ಅವನಿಂದ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ದೂರವಾದರೆ, ಈ ಲೋಕವೇ ಶೂನ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಅವನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಕೇಳದೆ, ನಾನು ಜೀವಂತ ಶವದಂತೆ ಆಗಿದ್ದೇನೆ. ಅವನ ಆಶ್ರಯದಿಂದ, ನಾನು ದ್ರುಪದನ ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ರಾಜರು ಜಮಾಯಿಸಿದ್ದಾಗ, ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಸೋಲಿಸಿ, ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು, ಕೃಷ್ಣೆಯನ್ನು ಜಯಿಸಿದೆ. ಅವನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ, ನಾನು ಅಗ್ನಿಗೆ ಖಾಂಡವ ವನವನ್ನು ಕೊಟ್ಟೆ, ಇಂದ್ರನನ್ನೂ ಅವನ ಸೇನೆಯನ್ನೂ ಜಯಿಸಿ, ಮಾಯಾದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಅದ್ಭುತ ಸಭಾಭವನವನ್ನು ಪಡೆದೆ; ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ರಾಜರು ನಿನ್ನ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟರು. ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಭೀಮನು—ನಿನ್ನ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ತಮ್ಮನು, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಗಜಗಳ ಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವನು—ಭೂಮಂಡಲದ ರಾಜರನ್ನು ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಜಯಿಸಿ, ಅವರು ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ತಂದರು. ನಿನ್ನ ಮಹಾಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ, ನಿನ್ನ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ ರಾಜ್ಯಾಭಿಷೇಕಗಾಗಿ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಜೂಜುಗಾರರಿಂದ ಅವಮಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು; ಅವಳ ಕಣ್ಣೀರು ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತು, ಅವಳ ಕೂದಲು ಬಿಚ್ಚಿತು—ಅಂತಹ ಮಹಿಳೆಯರು ಬಹಳ ದುಃಖ ಅನುಭವಿಸಿದರು. ಅವನೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ, ದುರ್ವಾಸಾದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಭಾರೀ ಸಂಕಷ್ಟಗಳಲ್ಲಿ, ಶತ್ರುಗಳ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಬಾಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಎಲ್ಲ ಮಾರ್ಗಗಳೂ ಮುಗಿದಾಗ, ರಕ್ಷಿಸಿದನು. ಅವನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳೂ ತೃಪ್ತಿಯಾದವು; ನಾವು ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಾಗ—even ನೀರಿನಲ್ಲಿ—ಅವನೇ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು. ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಶೂಲಧಾರಿ ಶಿವನು—even ಪಾರ್ವತಿಯ ಸಮೇತ battleನಲ್ಲಿ—ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡು ತನ್ನ ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ನನಗೆ ನೀಡಿದನು; ಇದೇ ದೇಹದಿಂದ ನಾನು ಇಂದ್ರನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ವಿಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಗಾಂಡೀವದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನನ್ನ ಬಲಿಷ್ಠ ಬಾಹುಗಳನ್ನು ದೇವತೆಗಳು, ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ, ಆಶ್ರಯಕ್ಕಾಗಿ ಮೆಚ್ಚಿದರು; ಆದರೆ ಈಗ, ಪ್ರಭು, ನಿನ್ನ ವियोगದಿಂದ, ನಾನು ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಂತೆ ಆಗಿದ್ದೇನೆ. ಅವನ ಕೃಪೆಯಿಂದ, ಓ ಬಂಧುವೆ, ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ, ಒಂದು ರಥದೊಂದಿಗೆ, ಕುರು ಸೇನೆಯ ಅಪಾರ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿದೆನು; ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಬಹಳ ಸಂಪತ್ತು, ರತ್ನಗಳನ್ನು ಪಡೆದೆನು; ಅವರ ತಲೆಮೇಲೆ ಹೊಳಪಿನ ಕಿರೀಟಗಳನ್ನು ತೆಗೆದೆನು. ಅವನೇ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾರಥಿಯಾಗಿ, ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಶುಭ್ರ ಚಂದ್ರರಾತ್ರಿ ರಥಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಭೀಷ್ಮ, ಕರ್ಣ, ಗುರು, ಶಲ್ಯರ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ, ಅವನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಶತ್ರು ನಾಯಕರ ಬಲ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿದನು. ಅವನ ಕೃಪೆಯಿಂದ, ಭೀಷ್ಮ, ಕರ್ಣ, ದ್ರೋಣ, ಶಲ್ಯ, ಸೈಂಧವ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹಾರಥಿಗಳ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ, ನಿಷ್ಕಳಂಕವಾದ ಆಯುಧಗಳು ನನಗೆ ತಾಗಲಿಲ್ಲ; ಹೇಗೆ ದೈತ್ಯರ ಆಯುಧಗಳು ನೃಹರಿಯನ್ನು ತಲುಪಲಿಲ್ಲವೋ ಹಾಗೆ. ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ದುಷ್ಟರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಾಗ, ದೇವತೆಗಳೂ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವ ಅವನ ಪಾದಗಳು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದವು; ನನ್ನ ಕುದುರೆಗಳು ದಣಿದಾಗ, ನಾನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರೂ, ಶತ್ರು ರಥಸಾರಥಿಗಳು ಅವನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ, ನನ್ನನ್ನು ಹಾನಿಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಆಟದ ಮಾತುಗಳು, ಸುಂದರ ನಗುವಿನೊಂದಿಗೆ—‘ಓ ಪಾರ್ಥ! ಓ ಅರ್ಜುನ! ಸ್ನೇಹಿತ! ಕುರುಕುಲದ ಆನಂದ!’—ಅವು ನನ್ನ ಹೃದಯವನ್ನು ತಟ್ಟುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ನೆನೆಸಿದಾಗ, ನನ್ನ ಹೃದಯ ಶಿಲೆಯಂತಿದ್ದರೂ ಕರಗುತ್ತದೆ.