ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಧರ್ಮರಾಜ ಯುದ್ಧಿಷ್ಠಿರನು ಆತ್ಮೀಯವಾದ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ: “ಅನಾರ್ತ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರು—ಮಧುಗಳು, ಭೋಜರು, ದಶಾರ್ಹರು, ಆಹುಕರು, ಸಾತ್ವತರು, ಅಂಧಕರು ಮತ್ತು ವೃಷ್ಣಿಗಳು—all ಅವರು ಸುಖದಿಂದ ಇದ್ದಾರೆಯೇ? ನಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ತಂದೆ ಶೂರನು ಹಾಗೂ ಅವನ ಪತ್ನಿಯೂ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಅನಕದುಂಡುಭಿ ಎಂಬ ನಮ್ಮ ಮಾವ ಮತ್ತು ಅವನ ತಮ್ಮರು, ಅವರ ಆರೋಗ್ಯ ಹೇಗಿದೆ? ಅವರ ಏಳು ಸಹೋದರಿಯರು, ಅವರ ಪತಿಗಳು, ಇತರ ಮಾವಗಳು ಹಾಗೂ ಅವರ ಪುತ್ರರು, ಅವರ ಪತ್ನಿಯರು—ದೇವಕಿ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ—all ಅವರು ಸುಖವಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ? ರಾಜ ಆಹುಕನು ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದಾನೆಯೇ? ಅವನ ದುಷ್ಟಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಅವನ ತಮ್ಮ ಹೇಗಿದ್ದಾರೆ? ಹೃದಿಕ ಮತ್ತು ಅವನ ಪುತ್ರ, ಅಕ್ರೂರ, ಜಯಂತ, ಗದ, ಶರಣ—all ಅವರ ಆರೋಗ್ಯ ಹೇಗಿದೆ? ಶತ್ರುಜಿತ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಸಾತ್ವತರಿಗೆ ನಾಯಕನಾದ ರಾಮನು ಸುಖದಿಂದ ಇದ್ದಾನೆಯೇ? ವೃಷ್ಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥಿಯು ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದಾನೆಯೇ? ಅನಿರುದ್ಧನು—ಅವನ ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಳವಾದವನಾದ—ಆತನಿಗೆ ಶುಭವಾಗಿದ್ದೆಯೇ? ಸುಶೇನ, ಚಾರುದೇಶ, ಜಾಂಬವತಿಯ ಮಗ ಸಂಬ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರ್ಷ್ಣಿಗಳು, ಅವರ ಪುತ್ರರು—ಋಷಭಾದಿಗಳು—all ಅವರು ಸುಖವಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಶೌರಿಯ ಅನುಯಾಯಿಗಳು—ಶ್ರುತದೇವ, ಉದ್ಧವ, ಸುನಂದ, ನಂದ, ಶಿರಿಷಣ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾತ್ವತರು—ಅವರ ಆರೋಗ್ಯ ಹೇಗಿದೆ? ರಾಮ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಬಲದ ಶರಣಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲರೂ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಬಂಧಿತರಾದವರು ನಮ್ಮ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆಯೇ? ಗೋವಿಂದ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭಕ್ತನಾದ, ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯುಳ್ಳ, ಸುಧರ್ಮಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಸುಖದಿಂದ ಇದ್ದಾನೆಯೇ? ಲೋಕಗಳ ಹಿತ, ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ, ಆ ಆದಿಮೂಲ, ಅನಂತ ಸ್ನೇಹಿತನು ಯದು ವಂಶದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾನೆಯೇ? ಯದುಗಳು ತಮ್ಮ ನಗರದಲ್ಲಿ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದಾಗ, ಬಲವಾದ ಭುಜಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿತರಾಗಿ, ಪರಮಾನಂದದಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಾರೆ—ಮಹಾನ್ ವೀರರಂತೆ. ಸತ್ಯಾ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಮಹಿಳೆಯರು, ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಲಾಲಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಿ, ಇಂದ್ರನ ಪ್ರಿಯರಾದವರಂತೆ, ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಯದು ವಂಶದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ತಮ್ಮ ಬಲದ ಭುಜಗಳಿಂದ fearless ಆಗಿ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸುಧರ್ಮಾ ಸಭಾ ಮಂದಿರವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪಾದಗಳಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. “ಪ್ರಿಯ ಭೀಮಾ, ನೀನು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದೀಯಾ? ನಿನ್ನ ಕಾಂತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಏನಾದರೂ ದೊರಕಲಿಲ್ಲವೇ? ಯಾರಾದರೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ? ಬಹುಕಾಲ ದೂರವಿದ್ದೀಯಾ? ಅನಿಷ್ಟವಾದ ಶಬ್ದ ಅಥವಾ ಇತರ ಅಡಚಣೆಗಳಿಂದ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟುಬಿಟ್ಟೀಯಾ? ಯಾಚಕರಿಗೆ ಬಯಸಿದ ವಸ್ತು ನೀಡಲು ಅಥವಾ ವಾಗ್ದಾನ ಪೂರೈಸಲು ವಿಫಲವಾದೆಯೇ? ಆಶ್ರಯ ನೀಡುವವನಾಗಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಮಕ್ಕಳ, ಹಸು, ವಯೋವೃದ್ಧ, ರೋಗಿ, ಮಹಿಳೆ ಅಥವಾ ಯಾರಾದರೂ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಬಂದವರನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದೀಯಾ? ಅರ್ಹವಲ್ಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಳಿ ಹೋಗಿದ್ದೀಯಾ? ಅಥವಾ ಹೀನ/ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸೋತೆಯೇ? ಹಿರಿಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿಂದೆಯೇ? ಅವಮಾನಕರ ಅಥವಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಮೀರಿದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದೀಯಾ? ಪ್ರಿಯವನೇ, ನಿನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಖಾಲಿತನ ಮತ್ತು ನಿರಾಶೆಯುಂಟಾಗುತ್ತಾ? ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯೋಚನೆ ಇದ್ದೀಯಾ? ಇಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರೆ, ದುಃಖವಿಲ್ಲ.” ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಸ್ನೇಹಿತರು ಆತನಿಗೆ ಹರ್ಷದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು: “ಓ ಕೃಷ್ಣಾ, ನೀನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೀಯಾ! ಯಾರೂ ಆಹಾರ ತಿಂದಿಲ್ಲ; ಬನ್ನಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿನ್ನು.” ಹೃಷೀಕೇಶನು ಮುಗುಳುನಗುತ್ತಾ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತು, ಅವರೆದುರು ಪೈಥನ್‌ನ ಚರ್ಮವನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು. ಮಯೂರಪಿಚ್ಚ, ಹೂಗಳು, ಹೊಸ ಖನಿಜಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ, ಬಾಸುರ ಮತ್ತು ಶೃಂಗದ ಹಬ್ಬದಿಂದ ಉಜ್ವಲವಾಗಿ, ಗೋಪಿಯರು ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಆತನನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತ, ಹಸುವಿನ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. “ಯಶೋದಾ ಮತ್ತು ನಂದನ ಮಗನಿಂದ ಇಂದು ಅದ್ಭುತ ನಾಗನು ಸಂಹಾರವಾಗಿದ್ದು, ನಾವು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದೇವೆ”—ಎಂದು ಮಕ್ಕಳು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರು. ಅನಂತರ ರಾಜನು ಕೇಳಿದನು: “ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕೃಷ್ಣನು ಜನಿಸಿದಾಗ—even ಯಾರಿಗೂ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಉಂಟಾಗದವರಲ್ಲ—even ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲ—even ಎಲ್ಲರಲ್ಲ—ಅವನಿಗೆ ಹೇಗೆ ಇಂತಹ ಪ್ರೀತಿ ಉಂಟಾಯಿತು? ದಯವಿಟ್ಟು ವಿವರಿಸು.” ಶುಕನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: “ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸ್ವಯಂ ಆತ್ಮವೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ; ಮಕ್ಕಳು, ದ್ರವ್ಯ—all ಅವು ಆತ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಇರುವ ಬಂಧನ ಶಕ್ತಿಯು, ದೇಹ, ಮಕ್ಕಳು, ಸಂಪತ್ತು, ಮನೆ ಮತ್ತು ಇತರವುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು. ದೇಹವನ್ನು ಆತ್ಮ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವವರಲ್ಲೂ, ದೇಹಕ್ಕಿಂತ ದೇಹವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೀತಿ. ದೇಹವನ್ನು ‘ನನ್ನದು’ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರೂ, ಆತ್ಮಕ್ಕಿಂತ ದೇಹ ಪ್ರಿಯವಲ್ಲ; ದೇಹ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಜೀವಿಸುವ ಆಸೆ ಹೆಚ್ಚು. ಅದು ಕಾರಣ—all ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸ್ವಯಂ ಆತ್ಮವೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ; ಅದರಿಗಾಗಿ ಈ ಜಗತ್ತು—ಚಲಿಸುವ, ಸ್ಥಿರ—all ಇದೆ. ಕೃಷ್ಣನು ಈ ಆತ್ಮವೇ—ಎಲ್ಲ ಆತ್ಮಗಳ ಆತ್ಮ; ಲೋಕ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಆತನು ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ದೇಹಧಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೋ, ಕೃಷ್ಣನೇ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ, ಚಲ—all ಇರುವ ವಾಸ್ತವ; ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಏನು ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳ ತಾತ್ಪರ್ಯವು ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ; ಕೃಷ್ಣನಿಗೂ ಅದು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ—ಅವನಿಗೆ ಅಸತ್ಯವು ಹೇಗೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಬಹುದು? ಮುರಾರಿಯ ಮೃದು ಪಾದಗಳ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದವರಿಗೆ—ಅವನ ಪವಿತ್ರ, ಮಹಾ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ—ಸಾಂಸಾರಿಕ ಸಾಗರವು ಹಸುವಿನ ಹೋಳೆಯಷ್ಟು ಸಣ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ; ಆ ಪರಮ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನ, ಯಾವಾಗಲೂ ದುಃಖದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ನೀನು ಕೇಳಿದಂತೆ, ಹರಿ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ, ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಎಲ್ಲಾ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಮುರಾರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತರೆಂದರೆ—ದುಷ್ಟ ಸಂಹಾರ, ಗೋಪಾಲಕ ಆಟ, ಅವನ ಪ್ರकट ಮತ್ತು ಅಪ್ರಕಟ ರೂಪಗಳು, ಭೂಮಿಯ ಇಚ್ಛೆ ಪೂರೈಸುವುದು—ಇವುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಹೊಗಳಿದರೆ, ಎಲ್ಲ ಗಮ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ಅವನ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ—ಅಡಗುವುದು, ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟುವುದು, ಕೋತಿಗಳಂತೆ ಜಿಗಿಯುವುದು—ಇಂತಹ ಆಟಗಳೊಂದಿಗೆ, ಬ್ರಜದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದರು. ಸುತನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ರೀತಿ, ಕೃಷ್ಣನ ಸ್ನೇಹಿತನು, ರಾಜಸಾಮ್ರಾಟ್ ಸಹೋದರನಿಂದ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟನು; ಆತನ ಮನಸ್ಸು ಅನೇಕ ಸಂಶಯಗಳಿಂದ ಕಲುಷಿತವಾಗಿತ್ತು, ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ದೂರವಿದ್ದ ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಮುಖ ಮತ್ತು ಹೃದಯದ ಕಮಲವು ದುಃಖದಿಂದ ಒಣಗಿತ್ತು; ಅವನ ಕಾಂತಿ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿತ್ತು; ಆ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತ, ಮಾತಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಹಳ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ದುಃಖವನ್ನು ತಡೆದು, ಕೈಯಿಂದ ಕಣ್ಣನ್ನು ಒರೆದು, ಪ್ರಭುವಿನ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಉಂಟಾದ longingನಲ್ಲಿ ಆತನಿಗೆ overwhelmed ಆಗಿತ್ತು.