શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

પત્રં પુષ્પં ફલં તોયં યો મે ભક્ત્યા પ્રયચ્છતિ । તદહં ભક્ત્યુપહૃતં અશ્નામિ પ્રયતાત્મનઃ

જે કોઈ ભક્તિપૂર્વક પાન, ફૂલ, ફળ કે પાણી પણ આપે છે, શુદ્ધ હૃદયથી અપાયેલું તે હું સ્વીકારું છું.

ઇત્યુક્તોઽપિ દ્વિજસ્તસ્મૈ વ્રીડિતઃ પતયે શ્રિયઃ । પૃથુકપ્રસૃતિં રાજન્ ન પ્રાયચ્છદવાઙ્મુખઃ

આવું કહેવા છતાં, બ્રાહ્મણ શ્રીના પતિ સમક્ષ સંકોચથી, પોતાના હાથમાં રહેલી ફૂલકાપરી લાવેલી લાપસી અર્પણ કરી શક્યા નહીં અને શરમાઈને ચૂપ રહી ગયા.

સર્વભૂતાત્મદૃક્ સાક્ષાત્ તસ્યાગમનકારણમ્ । વિજ્ઞાયાચિન્તયન્નાયં શ્રીકામો માભજત્પુરા

જે સર્વે જીવમાં આત્માને સ્પષ્ટ રીતે જુએ છે, એ ભગવાને તેના આવવાનું કારણ જાણી લીધું અને વિચાર્યું: 'આ માણસે પહેલાં ધન માટે મારી પૂજા કરી નહોતી.'

પત્ન્યાઃ પતિવ્રતાયાસ્તુ સખા પ્રિયચિકીર્ષયા । પ્રાપ્તો મામસ્ય દાસ્યામિ સમ્પદોઽમર્ત્યદુર્લભાઃ

પણ હવે પોતાની પતિવ્રતા પત્ની અને મિત્રતાના ભાવથી એ મારા પાસે આવ્યો છે; હું તેને એવી સંપત્તિ આપીસ, જે મનુષ્યોને દુર્લભ છે.

ઇત્થં વિચિન્ત્ય વસનાત્ ચીરબદ્ધાન્ દ્વિજન્મનઃ । સ્વયં જહાર કિમિદં ઇતિ પૃથુકતણ્ડુલાન્

આ રીતે વિચારી, બ્રાહ્મણના ઘરમાંથી કપડામાં બાંધેલી ચોળવેલી ચોખા સ્વયં ઉઠાવી, મનમાં વિચાર્યું, 'આ શું હશે?'

નન્વેતદુપનીતં મે પરમપ્રીણનં સખે । તર્પયન્ત્યઙ્ગ માં વિશ્વં એતે પૃથુકતણ્ડુલાઃ

મિત્ર, આ મને અપાયેલું ભેટ ખરેખર મને સર્વોચ્ચ સંતોષ આપે છે; આ ચોળવેલા ચોખા, પ્રિય, મને અને આખા જગતને તૃપ્ત કરે છે.

ઇતિ મુષ્ટિં સકૃજ્જગ્ધ્વા દ્વિતીયાં જગ્ધુમાદદે । તાવચ્છ્રીર્જગૃહે હસ્તં તત્પરા પરમેષ્ઠિનઃ

આ રીતે એક મુઠ્ઠી ખાધા પછી, બીજા ખાવા માટે ઉઠાવ્યા, ત્યારે શ્રીમહાલક્ષ્મીએ, જે પરમેશ્વર પ્રત્યે સંપૂર્ણ ભક્તિ ધરાવે છે, એમના હાથ પકડી લીધા.

એતાવતાલં વિશ્વાત્મન્ સર્વસમ્પત્સમૃદ્ધયે । અસ્મિન્લોકે અથવામુષ્મિન્ પુંસસ્ત્વત્તોષકારણમ્

હે જગતના આત્મા, તારી પ્રસન્નતા માટે, આટલું જ પુરતું છે, ભલે આ લોકમાં હોય કે પરલોકમાં, સર્વ સંપત્તિની સમૃદ્ધિ માટે.

બ્રાહ્મણસ્તાં તુ રજનીં ઉષિત્વાચ્યુતમન્દિરે । ભુક્ત્વા પીત્વા સુખં મેને આત્માનં સ્વર્ગતં યથા

બ્રાહ્મણે એ રાત અચ્યૂતના મંદિરમાં વિતાવી, ખાધું-પીધું અને આનંદ અનુભવ્યો, પોતાને જાણે સ્વર્ગમાં હોય તેમ માન્યો.

શ્વોભૂતે વિશ્વભાવેન સ્વસુખેનાભિવન્દિતઃ । જગામ સ્વાલયં તાત પથ્યનુવ્રજ્ય નન્દિતઃ

સવાર થતાં, સર્વેના પ્રેમ અને પોતાના આનંદથી સન્માનિત થઈ, પથ પર સાથ મળતાં, આનંદપૂર્વક પોતાના ઘેર પરત ફર્યો.

સ ચાલબ્ધ્વા ધનં કૃષ્ણાન્ ન તુ યાચિતવાન્ સ્વયમ્ । સ્વગૃહાન્ વ્રીડિતોઽગચ્છન્ મહદ્દર્શનનિર્વૃતઃ

કૃષ્ણ પાસેથી ધન મળ્યું નહીં, અને પોતે પણ કદી માગ્યું નહીં; ઘેર પાછો ફર્યો, થોડો સંકોચ અનુભવતો, પણ મહાન દર્શનથી તૃપ્ત.

અહો બ્રહ્મણ્યદેવસ્ય દૃષ્ટા બ્રહ્મણ્યતા મયા । યદ્ દરિદ્રતમો લક્ષ્મીં આશ્લિષ્ટો બિભ્રતોરસિ

અરે, મેં બ્રાહ્મણપ્રિય ભગવાનની સાચી બ્રાહ્મણપ્રિતિ જોઈ, કારણ કે હું તો અતિ ગરીબ છતાં, લક્ષ્મી એમના વક્ષ પર લાદાઈ રહી.

ક્વાહં દરિદ્રઃ પાપીયાન્ ક્વ કૃષ્ણઃ શ્રીનિકેતનઃ । બ્રહ્મબન્ધુરિતિ સ્માહં બાહુભ્યાં પરિરમ્ભિતઃ

હું ક્યાં, ગરીબ અને પાપી, અને કૃષ્ણ ક્યાં, શ્રીનો નિવાસ; માત્ર નામનો બ્રાહ્મણ કહીને પણ, એમના બાહુઓમાં આવકારાયો.

નિવાસિતઃ પ્રિયાજુષ્ટે પર્યઙ્કે ભ્રાતરો યથા । મહિષ્યા વીજિતઃ શ્રાન્તો બાલવ્યજનહસ્તયા

પ્રિય મિત્રએ ભાઈઓ જેવી લાગણીથી, મને પ્રેમથી પથારી પર બેસાડ્યો, અને મહારાણી પોતે બાળકના પંખાથી થાકેલા મને પંખો વાળી.

શુશ્રૂષયા પરમયા પાદસંવાહનાદિભિઃ । પૂજિતો દેવદેવેન વિપ્રદેવેન દેવવત્

પગ દબાવવાની જેવી શ્રેષ્ઠ સેવા દ્વારા, દેવોના દેવ અને બ્રાહ્મણોના દેવે મને દેવ સમાન સન્માન આપ્યો.

સ્વર્ગાપવર્ગયોઃ પુંસાં રસાયાં ભુવિ સમ્પદામ્ । સર્વાસામપિ સિદ્ધીનાં મૂલં તચ્ચરણાર્ચનમ્

આ લોકમાં કે પરલોકમાં, સર્વ સુખ, સંપત્તિ અને સર્વ સિદ્ધિઓનું મૂળ એ છે કે, એમના ચરણોની ભક્તિ કરવામાં આવે.

અધનોઽયં ધનં પ્રાપ્ય માદ્યાત્ ઉચ્ચૈઃ ન માં સ્મરેત્ । ઇતિ કારુણિકો નૂનં ધનં મેઽભૂરિ નાદદાત્

જો આ ગરીબને ધન મળે તો કદાચ ઉન્મત્ત થઈને મને ભૂલી જાય; તેથી એમણે દયાથી મને ઘણું ધન આપ્યું નહીં.

ઇતિ તચ્ચિન્તયન્ અન્તઃ પ્રાપ્તો નિયગૃહાન્તિકમ્ । સૂર્યાનલેન્દુસઙ્કાશૈઃ વિમાનૈઃ સર્વતો વૃતમ્

આ રીતે મનમાં વિચારી, પોતાનાં નાનાં ઘર પાસે પહોંચ્યો, જે ચારેય બાજુથી સૂર્ય, અગ્નિ અને ચંદ્ર જેવી તેજસ્વી વિમાનોથી ઘેરાયેલું હતું.

વિચિત્રોપવનોદ્યાનૈઃ કૂજદ્દ્વિજકુલાકુલૈઃ । પ્રોત્ફુલ્લકમુદામ્ભોજ કહ્લારોત્પલવારિભિઃ

તે ઘર અદભુત બગીચાઓ અને ઉદ્યાનોથી શોભાયમાન હતું, જ્યાં પક્ષીઓની ટોળીઓ કૂજન કરતી, અને તળાવોમાં ખીલેલા કમળ, કુમુદ અને નિલોત્પલ હતા.

જુષ્ટં સ્વલઙ્કૃતૈઃ પુમ્ભિઃ સ્ત્રીભિશ્ચ હરિણાક્ષિભિઃ । કિમિદં કસ્ય વા સ્થાનં કથં તદિદમિત્યભૂત્

તે સ્થળ સુંદર રીતે શણગારેલા પુરુષો અને હરિણની આંખ જેવી આંખો ધરાવતી સ્ત્રીઓથી ભરેલું હતું; તેણે વિચાર્યું, 'આ શું છે? આ કોનું છે? આ કેવી રીતે થયું?'

એવં મીમાંસમાનં તં નરા નાર્યોઽમરપ્રભાઃ । પ્રત્યગૃહ્ણન્ મહાભાગં ગીતવાદ્યેન ભૂયસા

જ્યારે એ રીતે વિચારતો હતો, ત્યારે દેવતાની જેમ તેજસ્વી પુરુષો અને સ્ત્રીઓએ, ગીત અને વાદ્ય સાથે, એ મહાભાગ્યવાનનું હર્ષથી સ્વાગત કર્યું.

પતિમાગતમાકર્ણ્ય પત્ન્યુદ્ધર્ષાતિસમ્ભ્રમા । નિશ્ચક્રામ ગૃહાત્તૂર્ણં રૂપિણી શ્રીરિવાલયાત્

પતિ આવ્યા છે એ સાંભળતાં, તેની પત્ની આનંદ અને ઉત્સાહથી છલકાઈ, તરત જ ઘરમાંથી બહાર આવી, જાણે લક્ષ્મી પોતે પોતાના મકાનમાંથી નીકળી હોય.

પતિવ્રતા પતિં દૃષ્ટ્વા પ્રેમોત્કણ્ઠાશ્રુલોચના । મીલિતાક્ષ્યનમદ્ બુદ્ધ્યા મનસા પરિષસ્વજે

પતિવ્રતા પત્નીએ પતિને જોઈને પ્રેમથી આંખોમાં આંસુ આવી ગયા, આંખો મીંચી અને મનથી શ્રદ્ધાપૂર્વક પતિને હૃદયથી ભેટી.

પત્નીં વીક્ષ્ય વિસ્ફુરન્તીં દેવીં વૈમાનિકીમિવ । દાસીનાં નિષ્કકણ્ઠીનાં મધ્યે ભાન્તીં સ વિસ્મિતઃ

પતિએ આશ્ચર્યથી પોતાની પત્નીને જોયા, જે દાસીઓ વચ્ચે વિના હાર પહેર્યા પણ દેવીઓ જેવી તેજસ્વી લાગતી હતી.

પ્રીતઃ સ્વયં તયા યુક્તઃ પ્રવિષ્ટો નિજમન્દિરમ્ । મણિસ્તમ્ભશતોપેતં મહેન્દ્રભવનં યથા

પતિ પોતાની પત્ની સાથે ખુશ થઈને પોતાના મહેલમાં પ્રવેશ્યા, જે સોંથી વધુ મણકાવાળા સ્તંભોથી શોભતો હતો અને મહેન્દ્રના મહેલ જેવો લાગતો હતો.

પયઃફેનનિભાઃ શય્યા દાન્તા રુક્મપરિચ્છદાઃ । પર્યઙ્કા હેમદણ્ડાનિ ચામરવ્યજનાનિ ચ

ત્યાં દુધના ફેન જેવી સફેદ અને નરમ, સોનાના કિનારા વાળી પથારી, સોનાની કાંઠાવાળી ખાટલા અને ચામરાના પંખા હતા.

આસનાનિ ચ હૈમાનિ મૃદૂપસ્તરણાનિ ચ । મુક્તાદામવિલમ્બીનિ વિતાનાનિ દ્યુમન્તિ ચ

સોનાની આસન, નરમ ગાદલા, મોતીની માળાવાળા છાંયાં અને તેજસ્વી પડદા હતા.

સ્વચ્છસ્ફટિકકુડ્યેષુ મહામારકતેષુ ચ । રત્નદીપા ભ્રાજમાનાન્ લલના રત્નસંયુતાઃ

પારદર્શક સ્ફટિકની દીવાલો અને મોટા પાનાના પથ્થરો પર રત્નજડિત દીવો ઝગમગતો હતો અને રત્નોથી સજ્જ સ્ત્રીઓ પણ હાજર હતી.

વિલોક્ય બ્રાહ્મણસ્તત્ર સમૃદ્ધીઃ સર્વસમ્પદામ્ । તર્કયામાસ નિર્વ્યગ્રઃ સ્વસમૃદ્ધિમહૈતુકીમ્

બ્રાહ્મણે ત્યાં સર્વ પ્રકારની સમૃદ્ધિ જોઈને શાંત મનથી વિચાર્યું કે મારી પાસે આવી સંપત્તિ કઈ રીતે આવી.