શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

તત્ર રાજન્યકન્યાનાં ષટ્સહસ્રાધિકાયુતમ્ । ભૌમાહૃતાનાં વિક્રમ્ય રાજભ્યો દદૃશે હરિઃ

ત્યાં હરિએ છદમ સોળ હજારથી વધુ રાજકુમારીઓને જોયા, જેમને ધરતીપુત્રએ રાજાઓ પાસેથી છીનવી હતી.

તં પ્રવિષ્ટં સ્ત્રિયો વીક્ષ્ય નરવર્યં વિમોહિતાઃ । મનસા વવ્રિરેઽભીષ્ટં પતિં દૈવોપસાદિતમ્

જે સમયે એ શ્રેષ્ઠ પુરુષ અંદર પ્રવેશ્યા, ત્યારે એ સ્ત્રીઓ તેમને જોઈને મોહિત થઈ ગઈ અને પોતાના મનમાં તેમને પોતાના પસંદગીના પતિ તરીકે ઈચ્છવા લાગી, જાણે ભાગ્યે તેમને મળ્યા હોય.

ભૂયાત્ પતિરયં મહ્યં ધાતા તદનુમોદતામ્ । ઇતિ સર્વાઃ પૃથક્ કૃષ્ણે ભાવેન હૃદયં દધુઃ

‘આ પુરુષ મારા પતિ બને અને સર્જનહાર પણ એમાં સંમતિ આપે’—એવી ભાવનાથી દરેકે પોતાના હૃદયથી કૃષ્ણને સ્વીકાર્યા.

તાઃ પ્રાહિણોદ્ દ્વારવતીં સુમૃષ્ટવિરજોઽમ્બરાઃ । નરયાનૈર્મહાકોશાન્ રથાશ્વાન્ દ્રવિણં મહત્

તેમને શુદ્ધ અને સુંદર વસ્ત્રો પહેરાવીને, અનેક સેવકો, વિશાળ ખજાનો, રથો, ઘોડા અને ઘણું ધનસંપત્તિ સાથે દ્વારકા તરફ મોકલવામાં આવ્યા.

ઐરાવતકુલેભાંશ્ચ ચતુર્દન્તાંસ્તરસ્વિનઃ । પાણ્ડુરાંશ્ચ ચતુઃષષ્ટિં પ્રેરયામાસ કેશવઃ

કેશવે એરાવત વંશના ઝડપી અને ચાર દાંત ધરાવતા ચોખ્ખા સફેદ ચોસઠ હાથીઓ પણ મોકલ્યા.

ગત્વા સુરેન્દ્રભવનં દત્ત્વાદિત્યૈ ચ કુણ્ડલે । પૂજિતસ્ત્રિદશેન્દ્રેણ સહેન્દ્ર્યાણ્યા ચ સપ્રિયઃ

પછી તે દેવરાજના મહેલમાં ગયો અને કુણ્ડલ અદિતિને આપ્યા. એ સમયે દેવરાજ અને તેમની પ્રિય ઇન્દ્રાણી સાથે તેણે કૃષ્ણનું ખૂબ સન્માન કર્યું.

ચોદિતો ભાર્યયોત્પાટ્ય પારીજાતં ગરુત્મતિ । આરોપ્ય સેન્દ્રાન્ વિબુધાન્ નિર્જિત્યોપાનયત્ પુરમ્

પત્નીનું કહેવું સાંભળી, તેણે ગરુડ પર પારીજાત વૃક્ષ ઉખાડી લીધું અને ઇન્દ્ર સહિત બધા દેવતાઓને હરાવીને એ વૃક્ષ પોતાના શહેરમાં લઈ આવ્યું.

સ્થાપિતઃ સત્યભામાયા ગૃહોદ્યાનોપશોભનઃ । અન્વગુર્ભ્રમરાઃ સ્વર્ગાત્ તદ્ ગન્ધાસવલમ્પટાઃ

એ વૃક્ષ સત્યભામાના ઘરનાં બગીચામાં રોપવામાં આવ્યું, જેના કારણે બગીચાની સુંદરતા વધી ગઈ. એ વૃક્ષની સુગંધ માટે સ્વર્ગમાંથી ભમરા પણ તેના પાછળ આવ્યા.

( મિશ્ર ) યયાચ આનમ્ય કિરીટકોટિભિઃ પાદૌ સ્પૃશન્ અચ્યુતમર્થસાધનમ્ । સિદ્ધાર્થ એતેન વિગૃહ્યતે મહાન્ અહો સુરાણાં ચ તમો ધિગાઢ્યતામ્

તે સ્ત્રીએ પોતાના મસ્તકના મુગટથી અચ્યૂતના પગ સ્પર્શી નમન કર્યું અને પોતાની ઇચ્છા પૂર્ણ કરવા વિનંતી કરી. આવું કરીને એ મહાન પુરુષે સર્વ ઇચ્છા પૂર્ણ કરી. અરે, દેવતાઓમાં અહંકારનું અંધકાર કેટલું ઘેરું છે!

( અનુષ્ટુપ્ ) અથો મુહૂર્ત એકસ્મિન્ નાનાગારેષુ તાઃ સ્ત્રિયઃ । યથોપયેમે ભગવાન્ તાવદ્ રૂપધરોઽવ્યયઃ

પછી, એક જ ક્ષણે, ભગવાને દરેક સ્ત્રીના અલગ-અલગ મહલમાં, જેટલી જરૂર હતી એટલી મુર્તિ ધારણ કરી, અને બધાને વિધિવત્ લગ્ન કર્યા.

( વંશસ્થા ) ગૃહેષુ તાસામનપાય્યતર્કકૃત્ નિરસ્તસામ્યાતિશયેષ્વવસ્થિતઃ । રેમે રમાભિર્નિજકામસમ્પ્લુતો યથેતરો ગાર્હકમેધિકાંશ્ચરન્

તે ભગવાન દરેક પત્નીના ઘરમાં રહ્યો, જ્યાં કોઈ તુલના કે ભેદ નહોતો. પોતાનાં મનની મજા માણતો, રમણીઓ સાથે આનંદ કરતાં, એ રીતે રહ્યો જેમ સામાન્ય ગૃહસ્થ પોતાની પત્નીઓ સાથે રહે છે.

( વસંતતિલકા ) ઇત્થં રમાપતિમવાપ્ય પતિં સ્ત્રિયસ્તા બ્રહ્માદયોઽપિ ન વિદુઃ પદવીં યદીયામ્ । ભેજુર્મુદાવિરતમેધિતયાનુરાગ હાસાવલોકનવસઙ્ગમજલ્પલજ્જાઃ

આ રીતે, જેમની પધ્ધતિ બ્રહ્મા પણ જાણતા નથી, એવા શ્રીમહાલક્ષ્મીના પતિને પતિરૂપે પામીને, એ સ્ત્રીઓ હંમેશાં વધતી જતી પ્રેમભાવથી, હાસ્ય, નજર, મિલન, રમૂજી વાતો અને લાજથી આનંદપૂર્વક સેવા કરતી રહી.

પ્રત્યુદ્‌ગમાસનવરાર્હણપદશૌચ તામ્બૂલવિશ્રમણવીજનગન્ધમાલ્યૈઃ । કેશપ્રસારશયનસ્નપનોપહાર્યૈઃ દાસીશતા અપિ વિભોર્વિદધુઃ સ્મ દાસ્યમ્

સૈકડો દાસીઓ પણ ભગવાનની સેવા કરતી, જેમ કે સામે આવવું, બેઠાડવું, પૂજા કરવી, પગ ધોવું, પાન આપવું, આરામ આપવો, પંખો વળાવવું, સુગંધિત ફૂલો પહેરાવવું, વાળ ગોઠવવું, શયન તૈયાર કરવું, સ્નાન કરાવવું અને ભેટો આપવી.

ઇતિ શ્રીમદ્ભાગવતે મહાપુરાણે પારમહંસ્યાં સંહિતાયાં દશમસ્કન્ધે ઉત્તરાર્ધે પારિજાતહરણનરકવધો નામ એકોનષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ

આ રીતે શ્રીમદ્ ભાગવત મહાપુરાણના દશમ સ્કંધના ઉત્તરાર્ધમાં 'પારીજાત હરણ અને નરકાસુર વધ' નામે ઓગણસાઠમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.

અથ ષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ 10.60 શ્રીબાદરાયણિરુવાચ। કર્હિચિત્સુખમાસીનં સ્વતલ્પસ્થં જગદ્ગુરુમ્। પતિં પર્યચરદ્ભૈષ્મી વ્યજનેન સખીજનૈઃ

શ્રી બાદરાયણે કહ્યું: એક વખત ભૈષ્મીએ પોતાના પતિ, જગતના ગુરુને, જ્યારે તેઓ પોતાના શયન પર સુખથી બેઠા હતા, ત્યારે પોતાની સખીઓ સાથે પંખો વળાવી સેવા કરી.

યસ્ત્વેતલ્લીલયા વિશ્વં સૃજત્યત્ત્યવતીશ્વરઃ। સ હિ જાતઃ સ્વસેતૂનાં ગોપીથાય યદુષ્વજઃ

જે ભગવાન પોતાની લીલા દ્વારા સમગ્ર જગતનું સર્જન, પાલન અને સંહાર કરે છે, એ જ યદુવંશમાં ગોપીઓ અને પોતાના કુળની રક્ષા માટે અવતરી આવ્યા.

તસ્મિનન્તર્ગૃહે ભ્રાજન્ મુક્તાદામવિલમ્બિના। વિરાજિતે વિતાનેન દીપૈર્મણિમયૈરપિ

આ આંતરકક્ષમાં, જ્યાં મુક્તાની લટકતી હાર ઝળહળતી હતી, છત્ર અને રત્નમય દીવાઓથી શોભાયમાન હતું,

મલ્લિકાદામભિઃ પુષ્પૈર્દ્વિરેફકુલનાદિતે। જાલરન્ધ્રપ્રવિષ્ટૈશ્ચ ગોભિશ્ચન્દ્રમસોઽમલૈઃ

મલ્લિકા અને અન્ય ફૂલોની હારોથી, ભમરાઓના ગુંજનથી, અને જાળરીમાંથી ચાંદનીની શુદ્ધ કિરણો પ્રવેશતી હતી,

પારિજાતવનામોદ વાયુનોદ્યાનશાલિના। ધૂપૈરગુરુજૈ રાજન્જાલરન્ધ્રવિનિર્ગતૈઃ

પારીજાતવનની સુગંધવાળી પવન, બગીચાની હરિયાળી અને અગરૂના ધૂપના સુગંધથી, જે જાળરીમાંથી બહાર ફેલાતી હતી,

પયઃફેનનિભે શુભ્રે પર્યઙ્કે કશિપૂત્તમે। ઉપતસ્થે સુખાસીનં જગતામીશ્વરં પતિમ્

દૂધના ફેન જેવી સફેદ અને ઉત્તમ શયનપથ પર, ભૈષ્મીએ સુખથી બેઠેલા જગતના ઈશ્વર પતિની સેવા કરી.

વાલવ્યજનમાદાય રત્નદણ્ડં સખીકરાત્। તેન વીજયતી દેવી ઉપાસાંચક્ર ઈશ્વરમ્

પછી ભૈષ્મીએ પોતાની સખી પાસે થી રત્નજડિત દંડવાળું વાલાવજણ લઈ ભગવાનની સેવા કરતાં તેમને પંખો વળાવ્યું.

સોપાચ્યુતં ક્વણયતી મણિનૂપુરાભ્યાં। રેજેઽઙ્ગુલીયવલયવ્યજનાગ્રહસ્તા। વસ્ત્રાન્તગૂઢકુચકુઙ્કુમશોણહાર। ભાસા નિતમ્બધૃતયા ચ પરાર્ધ્યકાઞ્ચ્યા

જ્યારે અચ્યૂત પાસે ભૈષ્મી ગઈ, ત્યારે તેના પગમાં ઝણઝણતાં રત્નના પાયલ, હાથમાં વીજણ, વળય અને અંગૂઠી ઝગમગતાં, વસ્ત્રના અંતે છુપાયેલા સ્તન પર કુંકુમથી લાલ હાર અને કમર પર કિંમતી કંચુકા ઝળહળતી હતી; એ ખૂબ જ શોભી રહી હતી.

તાં રૂપિણીં શ્રીયમનન્યગતિં નિરીક્ષ્ય। યા લીલયા ધૃતતનોરનુરૂપરૂપા। પ્રીતઃ સ્મયન્નલકકુણ્ડલનિષ્કકણ્ઠ। વક્ત્રોલ્લસત્સ્મિતસુધાં હરિરાબભાષે

એવી રૂપવતી, શ્રીરૂપા અને ભગવાન સિવાય બીજું કોઈ આશ્રય ન ધરાવનારી, જે પોતાની લીલા દ્વારા ભગવાન જેવા જ રૂપમાં આવી હતી, તેને જોઈને, વાળ, કુંડળ અને ઝગમગતા હારથી શોભતા, મીઠા સ્મિતથી ભરેલા શ્રીહરિ પ્રસન્ન થઈને બોલ્યા.

શ્રીભગવાનુવાચ। રાજપુત્રીપ્સિતા ભૂપૈર્લોકપાલવિભૂતિભિઃ। મહાનુભાવૈઃ શ્રીમદ્ભી રૂપૌદાર્યબલોર્જિતૈઃ

ભગવાને કહ્યું: રાજકુમારી, તને દુનિયાના રક્ષક એવા રાજાઓએ ઇચ્છી હતી, જે મહાન શક્તિ, સંપત્તિ, સૌંદર્ય, ઉદારતા અને બળથી ભરપૂર હતા.

તાન્પ્રાપ્તાનર્થિનો હિત્વા ચૈદ્યાદીન્સ્મરદુર્મદાન્। દત્તા ભ્રાત્રા સ્વપિત્રા ચ કસ્માન્નો વવૃષેઽસમાન્

તારા માટે આવનારા એ ઈચ્છુકો અને શિશુપાલ જેવા અહંકારી રાજાઓને તું અવગણ્યા પછી, તારા ભાઈ અને પિતાએ તને આપી દીધી—તો પછી તું તારા સમાન પાત્રને કેમ પસંદ ન કર્યો?

રાજભ્યો બિભ્યતઃ સુભ્રુ સમુદ્રં શરણં ગતાન્। બલવદ્ભિઃ કૃતદ્વેષાન્પ્રાયસ્ત્યક્તનૃપાસનાન્

સુંદર ભ્રૂવાળી, રાજાઓના ડરથી તું દરિયાની શરણે ગઈ, અને શક્તિશાળી રાજાઓને દુશ્મન બનાવીને રાજગાદી પણ છોડી દીધી.

અસ્પષ્ટવર્ત્મનામ્પુંસામલોકપથમીયુષામ્। આસ્થિતાઃ પદવીં સુભ્રુ પ્રાયઃ સીદન્તિ યોષિતઃ

સુંદર ભ્રૂવાળી, જે સ્ત્રીઓ એવા પુરુષોનું અનુસરણ કરે છે, જેમનો માર્ગ સ્પષ્ટ નથી અને જે લોકમાર્ગ છોડી દે છે, તેઓ મોટાભાગે દુઃખ ભોગવે છે.

નિષ્કિઞ્ચના વયં શશ્વન્નિષ્કિઞ્ચનજનપ્રિયાઃ। તસ્માત્પ્રાયેણ ન હ્યાઢ્યા માં ભજન્તિ સુમધ્યમે

અમે હંમેશા નિર્વાસિત છીએ અને નિર્વાસિત લોકોના પ્રિય છીએ; એટલે, સુશીલ કટિવાળી, અમીર સ્ત્રીઓ સામાન્ય રીતે મને પસંદ કરતી નથી.

યયોરાત્મસમં વિત્તં જન્મૈશ્વર્યાકૃતિર્ભવઃ। તયોર્વિવાહો મૈત્રી ચ નોત્તમાધમયોઃ ક્વચિત્

જે લોકોનું ધન, જન્મ, પ્રતિષ્ઠા, સૌંદર્ય અને સ્થિતિ સમાન હોય, તેમના વચ્ચે જ લગ્ન અને મિત્રતા યોગ્ય છે; ઊંચા અને નીચા વચ્ચે ક્યારેય નહીં.