શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

યુધિષ્ઠિર ઉવાચ। કિં ન આચરિતં શ્રેયો ન વેદાહમધીશ્વર। યોગેશ્વરાણાં દુર્દર્શો યન્નો દૃષ્ટઃ કુમેધસામ્

યુધિષ્ઠિરે કહ્યું: કયું શુભ કાર્ય છે જે અમારે બાકી રહ્યું છે? હે સ્વામી, હું જાણતો નથી, કેમ કે તમે તો યોગીઓ પણ દુર્લભ છો, અને અમને જે ઓછા બુદ્ધિ ધરાવીએ છીએ, અમને દર્શન મળ્યું છે.

ઇતિ વૈ વાર્ષિકાન્માસાન્રાજ્ઞા સોઽભ્યર્થિતઃ સુખમ્। જનયન્નયનાનન્દમિન્દ્રપ્રસ્થૌકસાં વિભુઃ

આ રીતે, રાજાએ વિનંતી કરતાં, ભગવાન ઘણા મહિના ત્યાં રહ્યા અને ઇન્દ્રપ્રસ્થના લોકોના નેત્રોને આનંદ આપતા રહ્યા.

એકદા રથમારુહ્ય વિજયો વાનરધ્વજમ્। ગાણ્ડીવં ધનુરાદાય તૂણૌ ચાક્ષયસાયકૌ

એક દિવસ, વિજયી અર્જુને વાનરધ્વજવાળું રથ ચઢ્યું, પોતાના ગાંડીવ ધનુષ્ય અને અક્ષય તૂણીઓ સાથે તૈયાર થયો.

સાકં કૃષ્ણેન સન્નદ્ધો વિહર્તું વિપિનં મહત્। બહુવ્યાલમૃગાકીર્ણં પ્રાવિશત્પરવીરહા

કૃષ્ણ સાથે, સંપૂર્ણ શસ્ત્રધારી બનીને, દુશ્મનોના વિનાશક અર્જુને અનેક જંગલી પ્રાણીઓથી ભરેલા વિશાળ જંગલમાં વિહાર કરવા પ્રવેશ કર્યો.

તત્રાવિધ્યચ્છરૈર્વ્યાઘ્રાન્શૂકરાન્મહિષાન્રુરૂન્। શરભાન્ગવયાન્ખડ્ગાન્હરિણાન્શશશલ્લકાન્

ત્યાં અર્જુને પોતાના બાણોથી વાઘ, જંગલી દૂધિયા દૂધિયા, ભેંસા, રુરૂ, શરભ, જંગલી ગાય, ખડગ, હરણ, સસલા અને સળિયા માર્યા.

તાન્નિન્યુઃ કિઙ્કરા રાજ્ઞે મેધ્યાન્પર્વણ્યુપાગતે। તૃટ્પરીતઃ પરિશ્રાન્તો બિભત્સુર્યમુનામગાત્

રાજાના સેવકોએ એ પવિત્ર પ્રાણીઓ તહેવાર નજીક આવતા રાજાને પહોંચાડ્યા. તરસથી તપેલા અને થાકેલા અર્જુન યમુના પાસે ગયા.

તત્રોપસ્પૃશ્ય વિશદં પીત્વા વારિ મહારથૌ। કૃષ્ણૌ દદૃશતુઃ કન્યાં ચરન્તીં ચારુદર્શનામ્

ત્યાં, શુદ્ધ પાણી પીધા પછી અને શૌચ કરીને, મહાન યોદ્ધા કૃષ્ણ અને અર્જુને એક સુંદર યુવતીને આસપાસ ફરતી જોઈ.

તામાસાદ્ય વરારોહાં સુદ્વિજાં રુચિરાનનામ્। પપ્રચ્છ પ્રેષિતઃ સખ્યા ફાલ્ગુનઃ પ્રમદોત્તમામ્

અર્જુન પોતાના મિત્રના કહ્યા પ્રમાણે, એ સુંદર, શુભ લક્ષણવાળી અને તેજસ્વી યુવતી પાસે ગયા અને તેને પ્રશ્ન કર્યો.

કા ત્વં કસ્યાસિ સુશ્રોણિ કુતો વા કિં ચિકીર્ષસિ। મન્યે ત્વાં પતિમિચ્છન્તીં સર્વં કથય શોભને

હે સુશોભિત કટિવાળી, તું કોણ છે? કોની દીકરી છે અને ક્યાંથી આવી છે? તું શું ઈચ્છે છે? મને લાગે છે કે તું પતિની ઈચ્છા રાખે છે. હે સુંદર, બધું મને કહો.

શ્રીકાલિન્દ્યુવાચ। અહં દેવસ્ય સવિતુર્દુહિતા પતિમિચ્છતી। વિષ્ણું વરેણ્યં વરદં તપઃ પરમમાસ્થિતઃ

શ્રી કાલિન્દીએ કહ્યું: હું દેવતા સૂર્યની પુત્રી છું અને પતિની ઈચ્છા ધરાવું છું. હું ભગવાન વિષ્ણુને પતિ રૂપે મેળવવા માટે કઠિન તપ કરી રહી છું.

નાન્યં પતિં વૃણે વીર તમૃતે શ્રીનિકેતનમ્। તુષ્યતાં મે સ ભગવાન્મુકુન્દોઽનાથસંશ્રયઃ

હું શ્રીના નિવાસી ભગવાન મુકુંદને સિવાય બીજું કોઈ પતિ રૂપે પસંદ કરતી નથી. એ અનાથોના આશ્રયદાતા ભગવાન મારા પર પ્રસન્ન થાય.

કાલિન્દીતિ સમાખ્યાતા વસામિ યમુનાજલે। નિર્મિતે ભવને પિત્રા યાવદચ્યુતદર્શનમ્

મને કાલિન્દી તરીકે ઓળખે છે. હું યમુનાના જળમાં, પિતાએ બનાવેલા મહલમાં, અચ્યૂતના દર્શન થાય ત્યાં સુધી રહેું છું.

તથાવદદ્ગુડાકેશો વાસુદેવાય સોઽપિ તામ્। રથમારોપ્ય તદ્વિદ્વાન્ધર્મરાજમુપાગમત્

આ રીતે અર્જુને વાસુદેવને વાત કહી. વાસુદેવે સમજીને, કાલિન્દીને રથ પર બેસાડી અને તેમને ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિર પાસે લઈ ગયા.

યદૈવ કૃષ્ણઃ સન્દિષ્ટઃ પાર્થાનાં પરમાદ્ભુતમ્। કારયામાસ નગરં વિચિત્રં વિશ્વકર્મણા

જ્યારે કૃષ્ણે પાંડવો માટે અદ્ભુત શહેર બનાવવાનું કહ્યું, ત્યારે તેમણે વિશ્વકર્માને બોલાવીને એ શહેર અતિ અદભુત રીતે તૈયાર કરાવ્યું.

ભગવાંસ્તત્ર નિવસન્સ્વાનાં પ્રિયચિકીર્ષયા। અગ્નયે ખાણ્ડવં દાતુમર્જુનસ્યાથ સારથિઃ

ભગવાન કૃષ્ણ ત્યાં પોતાના પ્રિયજનોને ખુશ કરવા માટે નિવાસ કરતા હતા. પછી તેમણે અર્જુન માટે સારથી બની, અગ્નિદેવને ખાંડવ વન આપ્યું.

સોઽગ્નિસ્તુષ્ટો ધનુરદાદ્ધ્યાન્શ્વેતાન્રથં નૃપ। અર્જુનાયાક્ષયૌ તૂણૌ વર્મ ચાભેદ્યમસ્ત્રિભિઃ

રાજા, અગ્નિદેવ પ્રસન્ન થઈને અર્જુનને ધનુષ્ય, સફેદ ઘોડાવાળો રથ, બે અક્ષય તૂણીઓ, અભેદ્ય કવચ અને દેવશસ્ત્રો આપ્યા.

મયશ્ચ મોચિતો વહ્નેઃ સભાં સખ્ય ઉપાહરત્। યસ્મિન્દુર્યોધનસ્યાસીજ્જલસ્થલદૃશિભ્રમઃ

માયા, જેને અગ્નિથી બચાવ્યા હતા, તેણે મિત્રતા રૂપે એક વિશાળ સભા ભેટ આપી, જેમાં દુર્યોધન પાણી અને જમીન વચ્ચે ભ્રમિત થઈ ગયો હતો.

સ તેન સમનુજ્ઞાતઃ સુહૃદ્ભિશ્ચાનુમોદિતઃ। આયયૌ દ્વારકાં ભૂયઃ સાત્યકિપ્રમુખૈર્વૃતઃ

ત્યાંથી વિદાય લઈને અને મિત્રો દ્વારા મંજૂરી મળ્યા પછી, કૃષ્ણ સાથીઓ સહિત સાત્યકી adi સાથે ફરીથી દ્વારકા પાછા ફર્યા.

અથોપયેમે કાલિન્દીં સુપુણ્યર્ત્વૃક્ષ ઊર્જિતે। વિતન્વન્પરમાનન્દં સ્વાનાં પરમમઙ્ગલઃ

પછી કૃષ્ણે શુભ સમય અને ઋતુમાં કાલિન્દી સાથે લગ્ન કર્યા, જેના કારણે પોતાના લોકોમાં પરમ આનંદ અને કલ્યાણ ફેલાયું.

વિન્દ્યાનુવિન્દ્યાવાવન્ત્યૌ દુર્યોધનવશાનુગૌ। સ્વયંવરે સ્વભગિનીં કૃષ્ણે સક્તાં ન્યષેધતામ્

વિંદ અને અનુવિંદ, અવંતિના રાજકુમારો, દુર્યોધનના અનુયાયી, પોતાની બહેનને, જે કૃષ્ણને પસંદ કરતી હતી, સ્વયંવરમા પતિ પસંદ કરવાથી રોકી દીધા.

રાજાધિદેવ્યાસ્તનયાં મિત્રવિન્દાં પિતૃષ્વસુઃ। પ્રસહ્ય હૃતવાન્કૃષ્ણો રાજન્રાજ્ઞાં પ્રપશ્યતામ્

રાજા, કૃષ્ણે રાજમાતાની પુત્રી અને પોતાના પિતાની બહેન મિત્રવિંદાને, બધા રાજાઓની સામે જ, બળપૂર્વક અપહરણ કરી હતી.

નગ્નજિન્નામ કૌશલ્ય આસીદ્રાજાતિધાર્મિકઃ। તસ્ય સત્યાભવત્કન્યા દેવી નાગ્નજિતી નૃપ

કૌશલ્ય દેશના નગ્નજિત નામના રાજા ખૂબ ધર્મનિષ્ઠ હતા. તેમની પુત્રીનું નામ સત્યા હતું, જેને નગ્નજિતિ પણ કહેતા.

ન તાં શેકુર્નૃપા વોઢુમજિત્વા સપ્તગોવૃષાન્। તીક્ષ્ણશૃઙ્ગાન્સુદુર્ધર્ષાન્વીર્યગન્ધાસહાન્ખલાન્

કોઈ પણ રાજા એ સત્યાને વિજય કરી શક્યા નહોતા, કારણ કે તેને જીતવા માટે સાત તીખા શિંગાવાળા, અતિ દુષ્કર અને દમદાર સાઢાંઓને વશ કરવાના હતા.

તાં શ્રુત્વા વૃષજિલ્લભ્યાં ભગવાન્સાત્વતાં પતિઃ। જગામ કૌશલ્યપુરં સૈન્યેન મહતા વૃતઃ

સાંભળ્યું કે એ સાઢાંઓને જીતવાથી કન્યા મળી શકે, ત્યારે સાત્વતોના સ્વામી ભગવાન કૃષ્ણ વિશાળ સેના સાથે કૌશલ્યપુર ગયા.

સ કોશલપતિઃ પ્રીતઃ પ્રત્યુત્થાનાસનાદિભિઃ। અર્હણેનાપિ ગુરુણા પૂજયન્પ્રતિનન્દિતઃ

કૌશલ્યના રાજાએ આનંદપૂર્વક ઊભા રહી, બેઠાડીને અને યોગ્ય સન્માન આપી, કૃષ્ણનું હર્ષથી સ્વાગત કર્યું.

વરં વિલોક્યાભિમતં સમાગતં નરેન્દ્ર કન્યા ચકમે રમાપતિમ્। ભૂયાદયં મે પતિરાશિષોઽનલઃ કરોતુ સત્યા યદિ મે ધૃતો વ્રતઃ

રાજા, પોતાની ઇચ્છિત વરરાજા આવ્યો છે જોઈને રાજકન્યાએ શ્રીના પતિને મનમાં ઈચ્છ્યો: 'જો મારું વ્રત સાચું હોય, તો એ જ મારા પતિ બને અને મારી બધી ઈચ્છાઓ પૂરી કરે.'

યત્પાદપઙ્કજરજઃ શિરસા બિભર્તિ। શ્રીરબ્જજઃ સગિરિશઃ સહ લોકપાલૈઃ । લીલાતનુઃ સ્વકૃતસેતુપરીપ્સયા યઃ। કાલેઽદધત્સ ભગવાન્મમ કેન તુષ્યેત્

જેનાં પદપંકજની ધૂળ શ્રી, બ્રહ્મા, શિવ અને લોકપાલો પણ માથે ધારણ કરે છે, અને જેણે પોતાની લીલાથી સમુદ્ર પર પુલ બનાવ્યો હતો, એવો ભગવાન મારા જેવા સામાન્ય પર કેવી રીતે પ્રસન્ન થાય?

અર્ચિતં પુનરિત્યાહ નારાયણ જગત્પતે। આત્માનન્દેન પૂર્ણસ્ય કરવાણિ કિમલ્પકઃ

પછી ફરીથી પૂજન થતાં, જગતના સ્વામી નારાયણે કહ્યું: 'હું તો સ્વયં આનંદથી પૂર્ણ છું, તો પછી થોડુંક આપવાથી મને શું મળે?'

શ્રીશુક ઉવાચ। તમાહ ભગવાન્હૃષ્ટઃ કૃતાસનપરિગ્રહઃ। મેઘગમ્ભીરયા વાચા સસ્મિતં કુરુનન્દન

શ્રીશુકદેવજી કહે છે: ભગવાન પ્રસન્ન થઈ, આસન ગ્રહણ કરીને, મેઘ જેવી ગૂંજીલા અવાજે, સ્મિત સાથે કુરુવંશના વંશજને કહ્યું.