શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

એવં વ્યવસિતો બુદ્ધ્યા સત્રાજિત્સ્વસુતાં શુભામ્। મણિં ચ સ્વયમુદ્યમ્ય કૃષ્ણાયોપજહાર હ

આ રીતે મનમાં નક્કી કરીને, સત્રાજિતે પોતાની શુભકામના ધરાવતી દીકરી અને મણિ લઈને, પોતે જ કૃષ્ણને અર્પણ કર્યા.

તાં સત્યભામાં ભગવાનુપયેમે યથાવિધિ। બહુભિર્યાચિતાં શીલ રૂપૌદાર્યગુણાન્વિતામ્

ભગવાને વિધિપૂર્વક સત્યભામાને લગ્ન કરીને અપનાવી, જેને અનેક લોકોએ તેના સ્વભાવ, રૂપ અને ઉદારતા માટે માંગેલી હતી.

ભગવાનાહ ન મણિં પ્રતીચ્છામો વયં નૃપ। તવાસ્તાં દેવભક્તસ્ય વયં ચ ફલભાગિનઃ

ભગવાને કહ્યું: 'હું મણિ સ્વીકારતો નથી, રાજા. એ તારી પાસે રહે, તું દેવભક્ત છે અને આપણે તો ફળમાં ભાગીદાર છીએ.'

કાલિન્દીમિત્રવિન્દાસત્યાભદ્રાલક્ષ્મણાદીનાં પાણિગ્રહણમ્। અથાષ્ટપઞ્ચાશત્તમોઽધ્યાયઃ 10.58 શ્રીશુક ઉવાચ। એકદા પાણ્ડવાન્દ્રષ્ટું પ્રતીતાન્પુરુષોત્તમઃ। ઇન્દ્રપ્રસ્થં ગતઃ શ્રીમાન્યુયુધાનાદિભિર્વૃતઃ

શ્રીશુકદેવજી કહે છે: એક વખત, પુરુષોત્તમ શ્રીકૃષ્ણ, યુયુધાન અને અન્ય સાથીઓ સાથે, પાંડવોને મળવા માટે ઇન્દ્રપ્રસ્થ ગયા.

દૃષ્ટ્વા તમાગતં પાર્થા મુકુન્દમખિલેશ્વરમ્। ઉત્તસ્થુર્યુગપદ્વીરાઃ પ્રાણા મુખ્યમિવાગતમ્

મુકુન્દ, સર્વના સ્વામી, ત્યાં આવ્યા ત્યારે પાંડવવીરો એકસાથે ઊભા થયા, જાણે જીવંતપણે જીવ પાછો આવ્યો હોય.

પરિષ્વજ્યાચ્યુતં વીરા અઙ્ગસઙ્ગહતૈનસઃ। સાનુરાગસ્મિતં વક્ત્રં વીક્ષ્ય તસ્ય મુદં યયુઃ

વીરોએ અચ્યુતને ભેટી, તેમના અંગસંપર્કથી બધો દુઃખ દૂર થયો અને તેમના પ્રેમભર્યા સ્મિતવાળા ચહેરા જોઈને આનંદિત થયા.

યુધિષ્ઠિરસ્ય ભીમસ્ય કૃત્વા પાદાભિવન્દનમ્। ફાલ્ગુનં પરિરભ્યાથ યમાભ્યાં ચાભિવન્દિતઃ

યુધિષ્ઠિર અને ભીમના પગે વંદન કરીને, કૃષ્ણે અર્જુનને ભેટી અને યમદ્વયે પણ તેમને વંદન કર્યા.

પરમાસન આસીનં કૃષ્ણા કૃષ્ણમનિન્દિતા। નવોઢા વ્રીડિતા કિઞ્ચિચ્છનૈરેત્યાભ્યવન્દત

મુખ્ય આસન પર બેઠેલા કૃષ્ણને, નવી વહુ અને થોડી લજ્જાશીલ દ્રૌપદી ધીમે ધીમે આવીને વંદન કરી.

તથૈવ સાત્યકિઃ પાર્થૈઃ પૂજિતશ્ચાભિવન્દિતઃ। નિષસાદાસનેઽન્યે ચ પૂજિતાઃ પર્યુપાસત

એ જ રીતે, સાત્યકી પાંડવો દ્વારા સન્માનિત અને આદરપૂર્વક મળીને, પોતાના આસન પર બેઠા. અન્ય મહેમાનો પણ સન્માન પામી, આસપાસ બેઠા.

પૃથામ્સમાગત્ય કૃતાભિવાદનસ્તયાતિહાર્દાર્દ્ર દૃશાભિરમ્ભિતઃ। આપૃષ્ટવાંસ્તાં કુશલં સહસ્નુષાં પિતૃષ્વસારમ્પરિપૃષ્ટબાન્ધવઃ

પછી સાત્યકી કુંતી પાસે ગયા, તેમને વંદન કર્યું અને કુંતીએ ખૂબ પ્રેમથી, આંખોમાં આંસુ સાથે તેમને ભેટી લીધા. પછી સાત્યકીએ તેમની, વહુઓની, બહેનની અને બધા સંબંધીઓની સુખ-સમાચાર પૂછ્યા.

તમાહ પ્રેમવૈક્લવ્ય રુદ્ધકણ્ઠાશ્રુલોચના। સ્મરન્તી તાન્બહૂન્ક્લેશાન્ક્લેશાપાયાત્મદર્શનમ્

કુંતી, અનેક દુઃખો અને પછી મળેલી આત્માની અનુભૂતિ યાદ કરીને, પ્રેમથી ગળું ભીનું થઈ ગયું અને આંખોમાં આંસુ આવી ગયા, એ રીતે બોલી.

તદૈવ કુશલં નોઽભૂત્સનાથાસ્તે કૃતા વયમ્। જ્ઞાતીન્નઃ સ્મરતા કૃષ્ણ ભ્રાતા મે પ્રેષિતસ્ત્વયા

જ્યારે અમને સાચવનાર મળ્યા, ત્યારે જ અમારું કલ્યાણ થયું. હે કૃષ્ણ, મારા ભાઈએ અમારા સંબંધીઓને યાદ કરીને તને મોકલ્યો છે.

ન તેઽસ્તિ સ્વપરભ્રાન્તિર્વિશ્વસ્ય સુહૃદાત્મનઃ। તથાપિ સ્મરતાં શશ્વત્ક્લેશાન્હંસિ હૃદિ સ્થિતઃ

તમે તો બધા જગતના મિત્ર અને આત્મા છો, તમને માટે 'આપણા-પરાયા'નો ભ્રમ નથી. છતાંય, હૃદયમાં વસીને, જે તમારો સ્મરણ કરે છે, તેમના દુઃખ હંમેશા દૂર કરો છો.

યુધિષ્ઠિર ઉવાચ। કિં ન આચરિતં શ્રેયો ન વેદાહમધીશ્વર। યોગેશ્વરાણાં દુર્દર્શો યન્નો દૃષ્ટઃ કુમેધસામ્

યુધિષ્ઠિરે કહ્યું: કયું શુભ કાર્ય છે જે અમારે બાકી રહ્યું છે? હે સ્વામી, હું જાણતો નથી, કેમ કે તમે તો યોગીઓ પણ દુર્લભ છો, અને અમને જે ઓછા બુદ્ધિ ધરાવીએ છીએ, અમને દર્શન મળ્યું છે.

ઇતિ વૈ વાર્ષિકાન્માસાન્રાજ્ઞા સોઽભ્યર્થિતઃ સુખમ્। જનયન્નયનાનન્દમિન્દ્રપ્રસ્થૌકસાં વિભુઃ

આ રીતે, રાજાએ વિનંતી કરતાં, ભગવાન ઘણા મહિના ત્યાં રહ્યા અને ઇન્દ્રપ્રસ્થના લોકોના નેત્રોને આનંદ આપતા રહ્યા.

એકદા રથમારુહ્ય વિજયો વાનરધ્વજમ્। ગાણ્ડીવં ધનુરાદાય તૂણૌ ચાક્ષયસાયકૌ

એક દિવસ, વિજયી અર્જુને વાનરધ્વજવાળું રથ ચઢ્યું, પોતાના ગાંડીવ ધનુષ્ય અને અક્ષય તૂણીઓ સાથે તૈયાર થયો.

સાકં કૃષ્ણેન સન્નદ્ધો વિહર્તું વિપિનં મહત્। બહુવ્યાલમૃગાકીર્ણં પ્રાવિશત્પરવીરહા

કૃષ્ણ સાથે, સંપૂર્ણ શસ્ત્રધારી બનીને, દુશ્મનોના વિનાશક અર્જુને અનેક જંગલી પ્રાણીઓથી ભરેલા વિશાળ જંગલમાં વિહાર કરવા પ્રવેશ કર્યો.

તત્રાવિધ્યચ્છરૈર્વ્યાઘ્રાન્શૂકરાન્મહિષાન્રુરૂન્। શરભાન્ગવયાન્ખડ્ગાન્હરિણાન્શશશલ્લકાન્

ત્યાં અર્જુને પોતાના બાણોથી વાઘ, જંગલી દૂધિયા દૂધિયા, ભેંસા, રુરૂ, શરભ, જંગલી ગાય, ખડગ, હરણ, સસલા અને સળિયા માર્યા.

તાન્નિન્યુઃ કિઙ્કરા રાજ્ઞે મેધ્યાન્પર્વણ્યુપાગતે। તૃટ્પરીતઃ પરિશ્રાન્તો બિભત્સુર્યમુનામગાત્

રાજાના સેવકોએ એ પવિત્ર પ્રાણીઓ તહેવાર નજીક આવતા રાજાને પહોંચાડ્યા. તરસથી તપેલા અને થાકેલા અર્જુન યમુના પાસે ગયા.

તત્રોપસ્પૃશ્ય વિશદં પીત્વા વારિ મહારથૌ। કૃષ્ણૌ દદૃશતુઃ કન્યાં ચરન્તીં ચારુદર્શનામ્

ત્યાં, શુદ્ધ પાણી પીધા પછી અને શૌચ કરીને, મહાન યોદ્ધા કૃષ્ણ અને અર્જુને એક સુંદર યુવતીને આસપાસ ફરતી જોઈ.

તામાસાદ્ય વરારોહાં સુદ્વિજાં રુચિરાનનામ્। પપ્રચ્છ પ્રેષિતઃ સખ્યા ફાલ્ગુનઃ પ્રમદોત્તમામ્

અર્જુન પોતાના મિત્રના કહ્યા પ્રમાણે, એ સુંદર, શુભ લક્ષણવાળી અને તેજસ્વી યુવતી પાસે ગયા અને તેને પ્રશ્ન કર્યો.

કા ત્વં કસ્યાસિ સુશ્રોણિ કુતો વા કિં ચિકીર્ષસિ। મન્યે ત્વાં પતિમિચ્છન્તીં સર્વં કથય શોભને

હે સુશોભિત કટિવાળી, તું કોણ છે? કોની દીકરી છે અને ક્યાંથી આવી છે? તું શું ઈચ્છે છે? મને લાગે છે કે તું પતિની ઈચ્છા રાખે છે. હે સુંદર, બધું મને કહો.

શ્રીકાલિન્દ્યુવાચ। અહં દેવસ્ય સવિતુર્દુહિતા પતિમિચ્છતી। વિષ્ણું વરેણ્યં વરદં તપઃ પરમમાસ્થિતઃ

શ્રી કાલિન્દીએ કહ્યું: હું દેવતા સૂર્યની પુત્રી છું અને પતિની ઈચ્છા ધરાવું છું. હું ભગવાન વિષ્ણુને પતિ રૂપે મેળવવા માટે કઠિન તપ કરી રહી છું.

નાન્યં પતિં વૃણે વીર તમૃતે શ્રીનિકેતનમ્। તુષ્યતાં મે સ ભગવાન્મુકુન્દોઽનાથસંશ્રયઃ

હું શ્રીના નિવાસી ભગવાન મુકુંદને સિવાય બીજું કોઈ પતિ રૂપે પસંદ કરતી નથી. એ અનાથોના આશ્રયદાતા ભગવાન મારા પર પ્રસન્ન થાય.

કાલિન્દીતિ સમાખ્યાતા વસામિ યમુનાજલે। નિર્મિતે ભવને પિત્રા યાવદચ્યુતદર્શનમ્

મને કાલિન્દી તરીકે ઓળખે છે. હું યમુનાના જળમાં, પિતાએ બનાવેલા મહલમાં, અચ્યૂતના દર્શન થાય ત્યાં સુધી રહેું છું.

તથાવદદ્ગુડાકેશો વાસુદેવાય સોઽપિ તામ્। રથમારોપ્ય તદ્વિદ્વાન્ધર્મરાજમુપાગમત્

આ રીતે અર્જુને વાસુદેવને વાત કહી. વાસુદેવે સમજીને, કાલિન્દીને રથ પર બેસાડી અને તેમને ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિર પાસે લઈ ગયા.

યદૈવ કૃષ્ણઃ સન્દિષ્ટઃ પાર્થાનાં પરમાદ્ભુતમ્। કારયામાસ નગરં વિચિત્રં વિશ્વકર્મણા

જ્યારે કૃષ્ણે પાંડવો માટે અદ્ભુત શહેર બનાવવાનું કહ્યું, ત્યારે તેમણે વિશ્વકર્માને બોલાવીને એ શહેર અતિ અદભુત રીતે તૈયાર કરાવ્યું.

ભગવાંસ્તત્ર નિવસન્સ્વાનાં પ્રિયચિકીર્ષયા। અગ્નયે ખાણ્ડવં દાતુમર્જુનસ્યાથ સારથિઃ

ભગવાન કૃષ્ણ ત્યાં પોતાના પ્રિયજનોને ખુશ કરવા માટે નિવાસ કરતા હતા. પછી તેમણે અર્જુન માટે સારથી બની, અગ્નિદેવને ખાંડવ વન આપ્યું.

સોઽગ્નિસ્તુષ્ટો ધનુરદાદ્ધ્યાન્શ્વેતાન્રથં નૃપ। અર્જુનાયાક્ષયૌ તૂણૌ વર્મ ચાભેદ્યમસ્ત્રિભિઃ

રાજા, અગ્નિદેવ પ્રસન્ન થઈને અર્જુનને ધનુષ્ય, સફેદ ઘોડાવાળો રથ, બે અક્ષય તૂણીઓ, અભેદ્ય કવચ અને દેવશસ્ત્રો આપ્યા.