શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

તયોર્નિવેશનં શ્રીમદુપાકલ્પ્ય મહામતિઃ। સસૈન્યયોઃ સાનુગયોરાતિથ્યં વિદધે યથા

તે મહાન બુદ્ધિએ બંને માટે, તેમની સેના અને સાથીઓ સાથે, સુંદર નિવાસ તૈયાર કર્યો અને યોગ્ય રીતે આથિથ્ય આપ્યું.

એવં રાજ્ઞાં સમેતાનાં યથાવીર્યં યથાવયઃ। યથાબલં યથાવિત્તં સર્વૈઃ કામૈઃ સમર્હયત્

એ રીતે, એકઠા થયેલા રાજાઓને તેમની શક્તિ, વય, બળ અને સંપત્તિ પ્રમાણે, તમામ ઇચ્છિત વસ્તુઓથી સન્માન આપ્યો.

કૃષ્ણમાગતમાકર્ણ્ય વિદર્ભપુરવાસિનઃ। આગત્ય નેત્રાઞ્જલિભિઃ પપુસ્તન્મુખપઙ્કજમ્

કૃષ્ણ આવ્યા એ સાંભળીને, વિદર્ભના લોકો આવ્યા અને હાથ જોડીને કૃષ્ણના કમળ જેવા ચહેરાનું દર્શન કર્યું.

અસ્યૈવ ભાર્યા ભવિતું રુક્મિણ્યર્હતિ નાપરા। અસાવપ્યનવદ્યાત્મા ભૈષ્મ્યાઃ સમુચિતઃ પતિઃ

માત્ર રુક્મિણી જ તેમની પત્ની બનવા યોગ્ય છે, બીજી કોઈ નહીં; અને એ પણ નિર્દોષ સ્વભાવના હોવાથી, ભૈષ્મ્યાની પુત્રી માટે યોગ્ય પતિ છે.

કિઞ્ચિત્સુચરિતં યન્નસ્તેન તુષ્ટસ્ત્રિલોકકૃત્। અનુગૃહ્ણાતુ ગૃહ્ણાતુ વૈદર્ભ્યાઃ પાણિમચ્યુતઃ

અમારા થોડીક સારા કર્મોથી ત્રણેય લોકના સર્જનહાર પ્રસન્ન થયા છે; અચ્યૂત કૃપા કરીને વૈદર્ભીની પાણિ ગ્રહણ કરે.

એવં પ્રેમકલાબદ્ધા વદન્તિ સ્મ પુરૌકસઃ। કન્યા ચાન્તઃપુરાત્પ્રાગાદ્ભટૈર્ગુપ્તામ્બિકાલયમ્

એ રીતે પ્રેમના બંધનથી શહેરવાસીઓ વાતો કરતા હતા; અને કન્યા રક્ષકો સાથે આંતઃપુરમાંથી અંબિકા મંદિર તરફ ગઈ.

પદ્ભ્યાં વિનિર્યયૌ દ્રષ્ટું ભવાન્યાઃ પાદપલ્લવમ્। સા ચાનુધ્યાયતી સમ્યઙ્મુકુન્દચરણામ્બુજમ્

તે પગપાળા ભવાનીના કુમળા પગ જોવા નીકળી, અને ચાલતી ચાલતી મુકુન્દના ચરણ કમળનું ધ્યાન કરતી રહી.

યતવાઙ્માતૃભિઃ સાર્ધં સખીભિઃ પરિવારિતા। ગુપ્તા રાજભટૈઃ શૂરૈઃ સન્નદ્ધૈરુદ્યતાયુધૈઃ। મૃડઙ્ગશઙ્ખપણવાસ્તૂર્યભેર્યશ્ચ જઘ્નિરે

માતાઓ અને સખીઓ સાથે ઘેરાયેલી, શૂરવીર રાજભટ્ટો દ્વારા બરછટ હથિયારો લઈને રક્ષાયેલી, અને મૃદંગ, શંખ, ઝાંઝ, તુરી અને ભેરી વગાડવામાં આવ્યા.

નાનોપહાર બલિભિર્વારમુખ્યાઃ સહસ્રશઃ। સ્રગ્ગન્ધવસ્ત્રાભરણૈર્દ્વિજપત્ન્યઃ સ્વલઙ્કૃતાઃ

હજારો શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓ વિવિધ ભેટો, હાર, સુગંધ, વસ્ત્રો અને આભૂષણો લઈને, પોતે શણગારાયેલી, દ્વિજપત્નીઓ માટે લાવી.

ગાયન્ત્યશ્ચ સ્તુવન્તશ્ચ ગાયકા વાદ્યવાદકાઃ। પરિવાર્ય વધૂં જગ્મુઃ સૂતમાગધવન્દિનઃ

ગાયક અને વાદકો ગીત ગાતા અને સ્તુતિ કરતા, કન્યાને ઘેરીને, સૂત, માગધ અને વંદી સાથે ગયા.

આસાદ્ય દેવીસદનં ધૌતપાદકરામ્બુજા। ઉપસ્પૃશ્ય શુચિઃ શાન્તા પ્રવિવેશામ્બિકાન્તિકમ્

દેવીના મંદિરે પહોંચી, પગ અને હાથ ધોઈ, શુદ્ધ અને શાંત થઈ, તે અંબિકાની પાસે પ્રવેશી.

તાં વૈ પ્રવયસો બાલાં વિધિજ્ઞા વિપ્રયોષિતઃ। ભવાનીં વન્દયાંચક્રુર્ભવપત્નીં ભવાન્વિતામ્

વયસ્ક અને વિધિ જાણતી બ્રાહ્મણ સ્ત્રીઓએ ભવાની સાથે ભવપત્ની, સમૃદ્ધિથી ભરપૂર, તેની પૂજા કરી.

નમસ્યે ત્વામ્બિકેઽભીક્ષ્ણં સ્વસન્તાનયુતાં શિવામ્। ભૂયાત્પતિર્મે ભગવાન્કૃષ્ણસ્તદનુમોદતામ્

હું તને, અંબિકા, વારંવાર વંદન કરું છું, તારા સંતાનો સાથે, શુભદાયિ; મારા પતિ ભગવાન કૃષ્ણ થાય, તું આથી પ્રસન્ન થા.

અદ્ભિર્ગન્ધાક્ષતૈર્ધૂપૈર્વાસઃસ્રઙ્માલ્ય ભૂષણૈઃ। નાનોપહારબલિભિઃ પ્રદીપાવલિભિઃ પૃથક્

સુગંધિત વસ્તુઓ, અખંડિત ચોખા, ધૂપ, વસ્ત્રો, ફૂલોની વણાવેલી માળાઓ, ગહનો, વિવિધ ભેટો અને ભોજન, તેમજ અલગ અલગ દીવટીઓથી પૂજા કરવામાં આવી.

વિપ્રસ્ત્રિયઃ પતિમતીસ્તથા તૈઃ સમપૂજયત્। લવણાપૂપતામ્બૂલ કણ્ઠસૂત્રફલેક્ષુભિઃ

બ્રાહ્મણ સ્ત્રીઓએ પોતાના પતિઓ સાથે મળીને, લવણ, પૌઆ, પાન, ગળાની દોરી, ફળ અને ઈખ સાથે તેની પૂજા કરી.

તસ્યૈ સ્ત્રિયસ્તાઃ પ્રદદુઃ શેષાં યુયુજુરાશિષઃ। તાભ્યો દેવ્યૈ નમશ્ચક્રે શેષાં ચ જગૃહે વધૂઃ

તે સ્ત્રીઓએ બચેલા પ્રસાદ અને આશીર્વાદ તેને આપ્યા; વધૂએ તેમને નમન કર્યું અને બાકીની વસ્તુઓ સ્વીકારી.

મુનિવ્રતમથ ત્યક્ત્વા નિશ્ચક્રામામ્બિકાગૃહાત્। પ્રગૃહ્ય પાણિના ભૃત્યાં રત્નમુદ્રોપશોભિના

પછી, એમણે મૌનવ્રત ત્યજીને, અંબિકા માતાના ઘરમાંથી બહાર નીકળી, પોતાની દાસીને હાથમાં પકડી, અને હાથમાં ઝગમગતું રત્નવાળો વળયો પહેરીને ચાલી.

તાં દેવમાયામિવ ધીરમોહિનીં સુમધ્યમાં કુણ્ડલમણ્ડિતાનનામ્। શ્યામાં નિતમ્બાર્પિતરત્નમેખલાં વ્યઞ્જત્સ્તનીં કુન્તલશઙ્કિતેક્ષણામ્

સુસંયમિત કમરવાળી, કાનમાં કુંડળ અને ચહેરા પર ઝગમગતા રત્નોથી સજ્જ, શ્યામવર્ણ, કમરે રત્નમય કમરપટ્ટો, ઉન્નત સ્તનવાળી, વાળની લટોમાંથી નજર છુપાવતી, એવી તે સ્ત્રી દેવમાયા જેવી ધીર અને મોહક લાગતી હતી.

શુચિસ્મિતાં બિમ્બફલાધરદ્યુતિ શોણાયમાનદ્વિજકુન્દકુડ્મલામ્। પદા ચલન્તીં કલહંસગામિનીં સિઞ્જત્કલાનૂપુરધામશોભિના

પવિત્ર સ્મિતવાળી, બિમ્બફળ જેવી લાલ ઓઠવાળી, દાંત કુંદ ફૂલો જેવા, હંસની જેમ મૃદુ પગલાં ચાલતી, અને પાયલના મીઠા ઝણકારથી તેજસ્વી લાગતી હતી.

વિલોક્ય વીરા મુમુહુઃ સમાગતા યશસ્વિનસ્તત્કૃતહૃચ્છયાર્દિતાઃ। યાં વીક્ષ્ય તે નૃપતયસ્તદુદારહાસ વ્રીડાવલોકહૃતચેતસ ઉજ્ઝિતાસ્ત્રાઃ

તેને જોઈને એકઠા થયેલા વિરો, જે તેના પ્રેમમાં મગ્ન અને પ્રસિદ્ધ હતા, બેભાન થઈ ગયા; રાજાઓ પણ તેના ઉદાર સ્મિત અને લજ્જાવાન નજરથી મોહિત થઈ, પોતાના શસ્ત્રો પાડી દીધા.

પેતુઃ ક્ષિતૌ ગજરથાશ્વગતા વિમૂઢા યાત્રાચ્છલેન હરયેઽર્પયતીં સ્વશોભામ્। સૈવં શનૈશ્ચલયતી ચલપદ્મકોશૌ પ્રાપ્તિં તદા ભગવતઃ પ્રસમીક્ષમાણા

હાથી, રથ અને ઘોડા પર બેઠેલા તે પ્રસિદ્ધ રાજાઓ, મોહમાં પડી જમીન પર પડી ગયા; અને તે કન્યાએ યાત્રાના બહાને પોતાની કાંતિ હરિને અર્પણ કરી, ધીમે ધીમે ચાલતી, કમળ જેવા પગલાં મૂકી, ભગવાનના આવવાની રાહ જોઈ રહી હતી.

ઉત્સાર્ય વામકરજૈરલકાનપઙ્ગૈઃ પ્રાપ્તાન્હ્રિયૈક્ષત નૃપાન્દદૃશેઽચ્યુતં ચ। તાં રાજકન્યાં રથમારુરક્ષતીં જહાર કૃષ્ણો દ્વિષતાં સમીક્ષતામ્

ડાબા હાથની આંગળીઓથી વાળ દૂર કરી, કાંઈક લજ્જાવાન નજરે રાજાઓ તરફ જોઈ, અને પછી અચ્યુતને જોયો; જ્યારે રાજકન્યા રથ પર ચઢી રહી હતી, ત્યારે કૃષ્ણે તેના દુશ્મનોની આંખ સામે તેને પકડી લીધી.

રથં સમારોપ્ય સુપર્ણલક્ષણં રાજન્યચક્રં પરિભૂય માધવઃ। તતો યયૌ રામપુરોગમઃ શનૈઃ શૃગાલમધ્યાદિવ ભાગહૃદ્ધરિઃ

ગરૂડ ચિહ્નિત રથ પર તેને બેસાડીને, માધવે રાજાઓની સભ્યતાની પરવા કર્યા વિના, રામજીની આગેવાનીમાં ધીમે ધીમે ચાલ્યા, જેમ સિંહ સવારીઓ વચ્ચેથી પોતાના શિકારને લઈ જાય છે.

તં માનિનઃ સ્વાભિભવં યશઃક્ષયં। પરે જરાસન્ધમુખા ન સેહિરે। અહો ધિગસ્માન્યશ આત્તધન્વનાં। ગોપૈર્હૃતં કેશરિણાં મૃગૈરિવ

મહાન અહંકાર ધરાવતા તે રાજાઓ, ખાસ કરીને જરાસંધ અને તેના સાથીઓ, પોતાની હાર અને યશના નુકસાનને સહન કરી શક્યા નહીં; તેઓ બોલ્યા: 'અરે, અમને શરમ આવે છે! શસ્ત્રો ધરાવતા હોવા છતાં, ગોપાળોએ અમને લૂંટી લીધા, જેમ સિંહ અન્ય પ્રાણીઓમાંથી હરણને લઈ જાય છે.'

અથ ચતુઃપઞ્ચાશત્તમોઽધ્યાયઃ 10.54 શ્રીશુક ઉવાચ। ઇતિ સર્વે સુસંરબ્ધા વાહાનારુહ્ય દંશિતાઃ। સ્વૈઃ સ્વૈર્બલૈઃ પરિક્રાન્તા અન્વીયુર્ધૃતકાર્મુકાઃ

શ્રીશુકદેવે કહ્યું: આ રીતે બધા રાજાઓ ખૂબ ગુસ્સે થઈ, પોતાના વાહનો પર ચઢી, શસ્ત્રો ધારણ કરી, અને પોતાની પોતાની સેના સાથે ધનુષ્ય તાણીને પીછો કર્યો.

તાનાપતત આલોક્ય યાદવાનીકયૂથપાઃ। તસ્થુસ્તત્સમ્મુખા રાજન્વિસ્ફૂર્જ્ય સ્વધનૂંષિ તે

રાજા, તેમને આગળ આવતાં જોઈ, યાદવ સેના ના મુખ્યોએ પોતાનાં ધનુષ્ય તાણી, અવાજ કરતાં, તેમનો સામનો કર્યો.

અશ્વપૃષ્ઠે ગજસ્કન્ધે રથોપસ્થેઽસ્ત્ર કોવિદાઃ। મુમુચુઃ શરવર્ષાણિ મેઘા અદ્રિષ્વપો યથા

ઘોડા, હાથી અને રથ પર ઊભેલા, શસ્ત્રકુશળ યોદ્ધાઓએ, જેમ વાદળો પર્વતો પર વરસાદ વરસાવે છે તેમ, તીરોની વરસાદ વરસાવી.

પત્યુર્બલં શરાસારૈશ્છન્નં વીક્ષ્ય સુમધ્યમા। સવ્રીડમૈક્ષત્તદ્વક્ત્રં ભયવિહ્વલલોચના

પતિની સેના તીરોની ઝપાટાથી ઢંકાઈ ગઈ જોઈ, સુસંયમિત કમરવાળી વધૂ લજ્જા અને ભયથી પલકાવટભરી નજરે પતિના ચહેરા તરફ જોઈ.

પ્રહસ્ય ભગવાનાહ મા સ્મ ભૈર્વામલોચને। વિનઙ્ક્ષ્યત્યધુનૈવૈતત્તાવકૈઃ શાત્રવં બલમ્

ભગવાન હસીને બોલ્યા: 'કમળની આંખવાળી, ડરતી નહીં; હવે તારા પોતાના જ લોકો દ્વારા આ દુશ્મન સેના નાશ પામશે.'