શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

તત્ર સ્નાત્વા સરસ્વત્યાં દેવં પશુપતિં વિભુમ્। આનર્ચુરર્હણૈર્ભક્ત્યા દેવીં ચ ણૃપતેઽમ્બિકામ્

ત્યાં તેમણે સરસ્વતીમાં સ્નાન કરીને, ભક્તિપૂર્વક મહાદેવ ભગવાન અને દેવી અંબિકાનું પૂજન કર્યું.

ગાવો હિરણ્યં વાસાંસિ મધુ મધ્વન્નમાદૃતાઃ। બ્રાહ્મણેભ્યો દદુઃ સર્વે દેવો નઃ પ્રીયતામિતિ

તેમણે ગાય, સોનુ, વસ્ત્રો, મધ અને ભોજન આદરપૂર્વક બ્રાહ્મણોને આપ્યું અને કહ્યું: 'ભગવાન અમાથી પ્રસન્ન થાય.'

ઊષુઃ સરસ્વતીતીરે જલં પ્રાશ્ય યતવ્રતાઃ। રજનીં તાં મહાભાગા નન્દસુનન્દકાદયઃ

પવિત્ર નંદ, સુનંદ અને અન્ય સૌ સરસ્વતીના કાંઠે પાણી પીધું, વ્રત રાખ્યું અને એ રાત ત્યાં વિતાવી.

કશ્ચિન્મહાનહિસ્તસ્મિન્વિપિનેઽતિબુભુક્ષિતઃ। યદૃચ્છયાગતો નન્દં શયાનમુરગોઽગ્રસીત્

એ જંગલમાં એક વિશાળ, બહુ ભૂખ્યો અજગર અચાનક આવ્યો અને સૂતા નંદબાબાને પકડી લીધો.

સ ચુક્રોશાહિના ગ્રસ્તઃ કૃષ્ણ કૃષ્ણ મહાનયમ્। સર્પો માં ગ્રસતે તાત પ્રપન્નં પરિમોચય

અજગરે પકડેલા નંદબાબા બૂમ પાડવા લાગ્યા: 'કૃષ્ણ, કૃષ્ણ, આ તો બહુ ભયાનક છે! તાત, મને સાપ ગળી રહ્યો છે—મારે તારી શરણ લીધી છે, મને બચાવ.'

તસ્ય ચાક્રન્દિતં શ્રુત્વા ગોપાલાઃ સહસોત્થિતાઃ। ગ્રસ્તં ચ દૃષ્ટ્વા વિભ્રાન્તાઃ સર્પં વિવ્યધુરુલ્મુકૈઃ

નંદબાબાના ચીસો સાંભળી, ગોપાલો તરત જ ઊઠી ગયા; તેમને પકડેલો જોઈ, ગભરાઈને લાકડીઓથી સાપને મારવા લાગ્યા.

અલાતૈર્દહ્યમાનોઽપિ નામુઞ્ચત્તમુરઙ્ગમઃ। તમસ્પૃશત્પદાભ્યેત્ય ભગવાન્સાત્વતાં પતિઃ

તેઓએ અગ્નિની લાકડીઓથી માર્યા છતાં પણ એ અજગર નંદબાબાને છોડતો નહોતો; ત્યારે સાક્ષાત્ સાત્વતપતિ ભગવાન ત્યાં આવ્યા અને પોતાના ચરણથી તેને સ્પર્શ કર્યો.

સ વૈ ભગવતઃ શ્રીમત્પાદસ્પર્શહતાશુભઃ। ભેજે સર્પવપુર્હિત્વા રૂપં વિદ્યાધરાર્ચિતમ્

ભગવાનના પાવન ચરણસ્પર્શથી એ અજગરનું બધું પાપ નાશ પામ્યું; સાપનું રૂપ છોડીને તે વિદ્યા ધરાઓ દ્વારા પૂજ્ય એવા સુંદર દેહમાં પ્રગટ થયો.

તમપૃચ્છદ્ધૃષીકેશઃ પ્રણતં સમવસ્થિતમ્। દીપ્યમાનેન વપુષા પુરુષં હેમમાલિનમ્

હૃષીકેશ ભગવાને તેને પૂછ્યું, જે ઝુકીને ઊભો રહ્યો હતો અને સુવર્ણમાળાથી શોભતો તેજસ્વી પુરુષ દેખાતો હતો.

કો ભવાન્પરયા લક્ષ્મ્યા રોચતેઽદ્ભુતદર્શનઃ। કથં જુગુપ્સિતામેતાં ગતિં વા પ્રાપિતોઽવશઃ

તમે કોણ છો, જે અદભુત રૂપ અને પરમ તેજથી ઝગમગાવો છો? તમે કેવી રીતે આવી નિંદનીય અવસ્થામાં આવી ગયા?

સર્પ ઉવાચ। અહં વિદ્યાધરઃ કશ્ચિત્સુદર્શન ઇતિ શ્રુતઃ। શ્રિયા સ્વરૂપસમ્પત્ત્યા વિમાનેનાચરન્દિશઃ

અજગરે કહ્યું: હું એક વિદ્યા ધરા છું, મારું નામ સુદર્શન છે. હું રૂપ અને વૈભવથી યુક્ત છું અને વિમાનમાં બેસીને દિશાઓમાં ફરતો હતો.

ઋષીન્વિરૂપાઙ્ગિરસઃ પ્રાહસં રૂપદર્પિતઃ। તૈરિમાં પ્રાપિતો યોનિં પ્રલબ્ધૈઃ સ્વેન પાપ્મના

વિરુપ અને અંજીરસ નામના ઋષિઓએ, પોતાના રૂપના ગર્વથી, મારી ઉપર હસી કાઢ્યું; તેમના શાપથી, જે મેં મારી જ ખોટના કારણે મેળવ્યો, મને આ જન્મ મળ્યો.

શાપો મેઽનુગ્રહાયૈવ કૃતસ્તૈઃ કરુણાત્મભિઃ। યદહં લોકગુરુણા પદા સ્પૃષ્ટો હતાશુભઃ

એ શાપ તો સાચે જ મારા ઉપકાર માટે જ આપ્યો હતો, કેમ કે જ્યારે હું લોકગુરુના પગથી સ્પર્શાયો, ત્યારે મારી બધી દુર્ભાગ્ય દૂર થઈ ગઈ.

તં ત્વાહં ભવભીતાનાં પ્રપન્નાનાં ભયાપહમ્। આપૃચ્છે શાપનિર્મુક્તઃ પાદસ્પર્શાદમીવહન્

હવે, શાપમાંથી મુક્ત થઈને, હું તમને વિનંતી કરું છું—જેઓ સંસારથી ડરેલા લોકોને આશ્રય આપો છો અને તેમનો ભય દૂર કરો છો—કે હવે તમારા પગના સ્પર્શથી આશીર્વાદ મળ્યા પછી મને જવા દો.

પ્રપન્નોઽસ્મિ મહાયોગિન્મહાપુરુષ સત્પતે। અનુજાનીહિ માં દેવ સર્વલોકેશ્વરેશ્વર

હું તમારો આશ્રય લીધો છે, હે મહાયોગી, હે મહાપુરુષ, હે સજ્જનોના સ્વામી; હે દેવ, સર્વલોકના ઈશ્વર, કૃપા કરીને મને જવાની પરવાનગી આપો.

બ્રહ્મદણ્ડાદ્વિમુક્તોઽહં સદ્યસ્તેઽચ્યુત દર્શનાત્। યન્નામ ગૃહ્ણન્નખિલાન્શ્રોતૄનાત્માનમેવ ચ। સદ્યઃ પુનાતિ કિં ભૂયસ્તસ્ય સ્પૃષ્ટઃ પદા હિ તે

હે અચ્યૂત, તમારી દર્શનથી હું તરત જ બ્રહ્માના દંડમાંથી મુક્ત થયો છું; તમારું નામ ઉચારીને જ મનુષ્ય અને સાંભળનાર સૌ પવિત્ર થઈ જાય છે—તો પછી તમારા પગના સ્પર્શથી તો કેટલું વધુ પવિત્રતા મળે!

ઇત્યનુજ્ઞાપ્ય દાશાર્હં પરિક્રમ્યાભિવન્દ્ય ચ। સુદર્શનો દિવં યાતઃ કૃચ્છ્રાન્નન્દશ્ચ મોચિતઃ

આ રીતે દાશાર્હ વંશજ પાસેથી પરવાનગી લઈને, તેમની પરિક્રમા કરી અને વંદન કરીને, સુદર્શન સ્વર્ગે ગયો અને નંદ distressમાંથી મુક્ત થયો.

નિશામ્ય કૃષ્ણસ્ય તદાત્મવૈભવં। વ્રજૌકસો વિસ્મિતચેતસસ્તતઃ। સમાપ્ય તસ્મિન્નિયમં પુનર્વ્રજં। નૃપાયયુસ્તત્કથયન્ત આદૃતાઃ

કૃષ્ણની દિવ્ય મહિમા જોઈને, વ્રજવાસીઓ આશ્ચર્યચકિત થયા; ત્યાંનો નિયમ પૂરો કરીને, તેઓ આનંદપૂર્વક એ ઘટનાઓ કહેતા વ્રજમાં પાછા ફર્યા.

કદાચિદથ ગોવિન્દો રામશ્ચાદ્ભુતવિક્રમઃ। વિજહ્રતુર્વને રાત્ર્યાં મધ્યગૌ વ્રજયોષિતામ્

ક્યારેક, ગોવિંદ અને રામ, બંને અદભુત પરાક્રમી, રાત્રે વનમાં વ્રજની સ્ત્રીઓની વચ્ચે આનંદથી વિહાર કરતા હતા.

ઉપગીયમાનૌ લલિતં સ્ત્રીજનૈર્બદ્ધસૌહૃદૈઃ। સ્વલઙ્કૃતાનુલિપ્તાઙ્ગૌ સ્રગ્વિનૌ વિરજોઽમ્બરૌ

સુંદર રીતે શણગારેલા અને સુગંધિત, માથે હાર પહેરેલા અને સ્વચ્છ વસ્ત્રોમાં, બંનેને વ્રજની મિત્રભાવથી બંધાયેલ સ્ત્રીઓ મીઠા ગીતો ગાઈને રીઝવી રહી હતી.

નિશામુખં માનયન્તાવુદિતોડુપતારકમ્। મલ્લિકાગન્ધમત્તાલિ જુષ્ટં કુમુદવાયુના

રાત્રિનો આરંભ માનતા, જ્યારે ચાંદો અને તારાઓ ઉગ્યા, ત્યારે કમળની વાદળીથી આવતી સુગંધ અને મધમસ્ત ભમરા હવા સાથે ફેલાઈ રહી હતી.

જગતુઃ સર્વભૂતાનાં મનઃશ્રવણમઙ્ગલમ્। તૌ કલ્પયન્તૌ યુગપત્સ્વરમણ્ડલમૂર્ચ્છિતમ્

બન્ને મળીને એવું સુમેળમાં ગીત ગાતા કે જે બધા જીવના મન અને કાન માટે શુભ હતો, અને સંગીતના વિવિધ સ્વર એકસાથે ગુંજી ઉઠ્યા.

ગોપ્યસ્તદ્ગીતમાકર્ણ્ય મૂર્ચ્છિતા નાવિદન્નૃપ। સ્રંસદ્દુકૂલમાત્માનં સ્રસ્તકેશસ્રજં તતઃ

એ ગીત સાંભળીને ગોપીઓ મૂર્છિત થઈ ગઈ, હે રાજા, તેમને પોતાનો ભાન રહ્યો નહીં; તેમના વસ્ત્રો ઢળી પડ્યા અને વાળ તથા હાર છૂટા પડી ગયા.

એવં વિક્રીડતોઃ સ્વૈરં ગાયતોઃ સમ્પ્રમત્તવત્। શઙ્ખચૂડ ઇતિ ખ્યાતો ધનદાનુચરોઽભ્યગાત્

આ રીતે બંને મોજમાં રમતા અને ગાતા, આનંદમાં તલ્લીન હતા ત્યારે, ધનદના અનુચર તરીકે પ્રસિદ્ધ શંખચૂડ ત્યાં આવ્યો.

તયોર્નિરીક્ષતો રાજંસ્તન્નાથં પ્રમદાજનમ્। ક્રોશન્તં કાલયામાસ દિશ્યુદીચ્યામશઙ્કિતઃ

કૃષ્ણ અને રામ જોતા હતા ત્યારે, એ રાજાએ ત્યાં ભેગી થયેલી સ્ત્રીઓના રડવાનો અવાજ સાંભળી, કોઈ સંકોચ વિના તેમને ઉત્તર તરફ હાંકી લઈ જવા લાગ્યો.

ક્રોશન્તં કૃષ્ણ રામેતિ વિલોક્ય સ્વપરિગ્રહમ્। યથા ગા દસ્યુના ગ્રસ્તા ભ્રાતરાવન્વધાવતામ્

સ્ત્રીઓ 'કૃષ્ણ! રામ!' એમ રડતી હતી અને પોતાના સાથીઓને પકડાયેલા જોઈ, કૃષ્ણ અને રામ એમ દોડ્યા જેમ ભાઈઓ પોતાની ગાય ચોરાઈ જાય ત્યારે ચોરને પછડાવે છે.

મા ભૈષ્ટેત્યભયારાવૌ શાલહસ્તૌ તરસ્વિનૌ। આસેદતુસ્તં તરસા ત્વરિતં ગુહ્યકાધમમ્

'ડરશો નહીં!' એમ આશ્વાસન આપતાં, બંને શક્તિશાળી ભાઈઓ હાથમાં ગદા લઈને ઝડપથી એ દુષ્ટ યક્ષ પાછળ દોડી પડ્યા.

સ વીક્ષ્ય તાવનુપ્રાપ્તૌ કાલમૃત્યૂ ઇવોદ્વિજન્। વિસૃજ્ય સ્ત્રીજનં મૂઢઃ પ્રાદ્રવજ્જીવિતેચ્છયા

બન્નેને મૃત્યુ અને સમય જેવાં નજીક આવતાં જોઈ, એ મૂર્ખ યક્ષે સ્ત્રીઓને છોડી દીધી અને પોતાનો જીવ બચાવવા ભાગી ગયો.

તમન્વધાવદ્ગોવિન્દો યત્ર યત્ર સ ધાવતિ। જિહીર્ષુસ્તચ્છિરોરત્નં તસ્થૌ રક્ષન્સ્ત્રિયો બલઃ

ગોવિંદ જ્યાં જ્યાં દોડે ત્યાં ત્યાં એ યક્ષ પાછળ દોડતો રહ્યો, તેના માથા પરનું મણિ મેળવવાની ઈચ્છા રાખી; અને બલરામ સ્ત્રીઓની રક્ષા માટે ત્યાં જ રહ્યો.