શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

આસુરી નામ પશ્ચાદ્ દ્વાઃ તયા યાતિ પુરઞ્જનઃ । ગ્રામકં નામ વિષયં દુર્મદેન સમન્વિતઃ

પશ્ચિમ બાજુએ આસુરી નામના દરવાજાથી પુરંજન ગ્રામક નામના પ્રદેશમાં જાય છે, અને એ arrogance સાથે હોય છે.

નિર્‌ઋતિર્નામ પશ્ચાદ્ દ્વાઃ તયા યાતિ પુરઞ્જનઃ । વૈશસં નામ વિષયં લુબ્ધકેન સમન્વિતઃ

પશ્ચિમ બાજુએ નિરૃતિ નામના દરવાજાથી પુરંજન વૈશસ નામના પ્રદેશમાં જાય છે, અને એ લોભ સાથે હોય છે.

અન્ધાવમીષાં પૌરાણાં નિર્વાક્ પેશસ્કૃતાવુભૌ । અક્ષણ્વતામધિપતિઃ તાભ્યાં યાતિ કરોતિ ચ

અંધ અને અવમીષા નામના શહેરના બે દરવાજા શાંત અને કુશળ છે; તેમની માલિકી ધરાવનાર, જે જોઈ શકે છે, એમાંથી પસાર થાય છે અને કાર્ય કરે છે.

સ યર્હ્યન્તઃપુરગતો વિષૂચીનસમન્વિતઃ । મોહં પ્રસાદં હર્ષં વા યાતિ જાયાત્મજોદ્ભવમ્

જ્યારે એ અંદરના મહેલમાં જાય છે અને વિષૂચી સાથે હોય છે, ત્યારે પત્ની અને સંતાનથી ઉપજતા મોહ, આનંદ કે પ્રસન્નતા અનુભવે છે.

એવં કર્મસુ સંસક્તઃ કામાત્મા વઞ્ચિતોઽબુધઃ । મહિષી યદ્ યદ્ ઈહેત તત્તદ્ એવાન્વવર્તત

આ રીતે કર્મોમાં ફસાઈને, ઇચ્છાઓથી ભરપૂર અને મૂર્ખ બની, જે પણ તેની રાણી ઈચ્છે છે, એ જ એ અનુસરે છે.

ક્વચિત્પિબન્ત્યાં પિબતિ મદિરાં મદવિહ્વલઃ । અશ્નન્ત્યાં ક્વચિદશ્નાતિ જક્ષત્યાં સહ જક્ષિતિ

ક્યારેક, જ્યારે પત્ની પીવે છે ત્યારે એ પણ મદિરા પીવે છે અને મસ્ત થઈ જાય છે; જ્યારે એ ખાય છે ત્યારે એ પણ ખાય છે, અને જ્યારે એ આનંદ માણે છે ત્યારે એ પણ એ સાથે આનંદ કરે છે.

ક્વચિદ્ગાયતિ ગાયન્ત્યાં રુદત્યાં રુદતિ ક્વચિત્ । ક્વચિદ્ હસન્ત્યાં હસતિ જલ્પન્ત્યામનુ જલ્પતિ

ક્યારેક, જ્યારે એ ગાય છે ત્યારે એ પણ ગાય છે; જ્યારે એ રડે છે ત્યારે એ પણ રડે છે; ક્યારેક, જ્યારે એ હસે છે ત્યારે એ પણ હસે છે, અને જ્યારે એ બોલે છે ત્યારે એ પણ બોલે છે.

ક્વચિદ્ ધાવતિ ધાવન્ત્યાં તિષ્ઠન્ત્યામનુ તિષ્ઠતિ । અનુ શેતે શયાનાયાં અન્વાસ્તે ક્વચિદાસતીમ્

ક્યારેક, જ્યારે એ દોડે છે ત્યારે એ પણ દોડે છે; જ્યારે એ ઊભી રહે છે ત્યારે એ પણ ઊભો રહે છે; જ્યારે એ સુવે છે ત્યારે એ પણ એની બાજુમાં સુવે છે, અને ક્યારેક એ સાથે બેસે છે.

ક્વચિત્ શ્રૃણોતિ શ્રૃણ્વન્ત્યાં પશ્યન્ત્યામનુ પશ્યતિ । ક્વચિત્ જિઘ્રતિ જિઘ્રન્ત્યાં સ્પૃશન્ત્યાં સ્પૃશતિ ક્વચિત્

ક્યારેક, જ્યારે એ સાંભળે છે ત્યારે એ પણ સાંભળે છે; જ્યારે એ જુએ છે ત્યારે એ પણ જુએ છે; ક્યારેક, જ્યારે એ સુઘે છે ત્યારે એ પણ સુઘે છે, અને જ્યારે એ સ્પર્શ કરે છે ત્યારે એ પણ સ્પર્શ કરે છે.

ક્વચિચ્ચ શોચતીં જાયાં અનુ શોચતિ દીનવત્ । અનુ હૃષ્યતિ હૃષ્યન્ત્યાં મુદિતામનુ મોદતે

ક્યારેક, જ્યારે પત્ની દુઃખી થાય છે ત્યારે એ પણ દુઃખી થાય છે; અને જ્યારે એ ખુશ થાય છે ત્યારે એ પણ ખુશી અનુભવે છે.

વિપ્રલબ્ધો મહિષ્યૈવં સર્વપ્રકૃતિવઞ્ચિતઃ । નેચ્છન્ અનુકરોત્યજ્ઞઃ ક્લૈબ્યાત્ ક્રીડામૃગો યથા

આ રીતે પત્ની અને એની દરેક રીતથી છેતરાઈને, ઇચ્છા ન હોવા છતાં, એ અજ્ઞાની પુરુષ કમજોરતાથી એનું અનુસરણ કરે છે, જાણે રમકડું હોય તેમ.

શ્રીકૃષ્ણસ્ય અલૌકિકં પ્રભાવં દૃષ્ટ્વા ચકિતાન્ ગોપાન પ્રતિ નન્દસ્ય ગર્ગોક્તિકથનમ્ શ્રીશુક ઉવાચ - ( અનુષ્ટુપ્ ) એવંવિધાનિ કર્માણિ ગોપાઃ કૃષ્ણસ્ય વીક્ષ્ય તે । અતદ્વીર્યવિદઃ પ્રોચુઃ સમભ્યેત્ય સુવિસ્મિતાઃ

શ્રીશુકદેવ કહે છે: શ્રીકૃષ્ણના એવા અદભૂત પરાક્રમ જોઈને, ગોપો એના સાચા શક્તિથી અજાણ અને આશ્ચર્યચકિત થઈને, ગર્ગમુનિના શબ્દોને યાદ કરી, નંદબાબા પાસે ગયા અને એમણે વાત કરી.

બાલકસ્ય યદેતાનિ કર્માણિ અતિ અદ્ભુતાનિ વૈ । કથમર્હત્યસૌ જન્મ ગ્રામ્યેષ્વાત્મજુગુપ્સિતમ્

એમણે કહ્યું: આ બાળકના કાર્યો ખરેખર અદભૂત છે; આવા ગામડામાં, જ્યાં સંતાનોને સામાન્ય રીતે નાપસંદ કરવામાં આવે છે, ત્યાં એનો જન્મ કેવી રીતે થયો હશે?

યઃ સપ્તહાયનો બાલઃ કરેણૈકેન લીલયા । કથં બિભ્રદ્ ગિરિવરં પુષ્કરં ગજરાડિવ

આ સાત દિવસનો નાનો બાળક, એક હાથથી રમતાં રમતાં કેવી રીતે મોટો પર્વત ઉંચે રાખી શકે? એ તો એવું છે, જેમ હાથીનો રાજા સરળતાથી કમળ ઉંચકે.

તોકેનામીલિતાક્ષેણ પૂતનાયા મહૌજસઃ । પીતઃ સ્તનઃ સહ પ્રાણૈઃ કાલેનેવ વયસ્તનોઃ

નાનપણમાં અડધા ઊંઘેલા ને અડધા ખુલ્લા નેત્રો સાથે, એ કૃષ્ણે પૂતનાના દુધ સાથે એની જિંદગી પણ પી લીધી, જેમ સમય બધાનું આયુષ્ય લઈ જાય છે.

હિન્વતોઽધઃ શયાનસ્ય માસ્યસ્ય ચરણાવુદક્ । અનોઽપતદ્ વિપર્યસ્તં રુદતઃ પ્રપદાહતમ્

નાનું બાળક નીચે પડેલું હતું, રડતું અને પગથી લાત મારતાં, એની લાતથી રથનું ચક્ર ઉંધું પડી ગયું.

એકહાયન આસીનો હ્રિયમાણો વિહાયસા । દૈત્યેન યસ્તૃણાવર્ત મહન્ કણ્ઠગ્રહાતુરમ્

એક વર્ષના બાળક તરીકે બેઠેલા કૃષ્ણને, દૈત્ય તૃણાવર્ત એના ગળે પકડીને આકાશમાં લઈ ગયો, પણ એ કૃષ્ણે એ મોટું દુઃખ સહન કરી લીધું.

ક્વચિદ્ હૈયઙ્‌ગવસ્તૈન્યે માત્રા બદ્ધ ઉલૂખલે । ગચ્છન્ અર્જુનયોર્મધ્યે બાહુભ્યાં તાવપાતયત્

ક્યારેક, માએ મકખણ ચોરીના દંડ તરીકે કૃષ્ણને ઓખળે બાંધ્યો હતો. એ વખતે એ બે અર્જુન વૃક્ષો વચ્ચે ગયો અને પોતાના હાથથી બંને વૃક્ષો પાડી દીધા.

વને સઞ્ચારયન્ વત્સાન્ સરામો બાલકૈર્વૃતઃ । હન્તુકામં બકં દોર્ભ્યાં મુખતોઽરિમપાટયત્

વનમાં, વાછરડાં ચરાવતાં અને બીજા બાળકો સાથે રમતાં, બકાસુરે એને મારવાનો ઈરાદો કર્યો, પણ કૃષ્ણે પોતાના હાથથી બકાસુરનું મોઢું ફાડી નાખ્યું.

વત્સેષુ વત્સરૂપેણ પ્રવિશન્તં જિઘાંસયા । હત્વા ન્યપાતયત્તેન કપિત્થાનિ ચ લીલયા

જ્યારે દૈત્ય વાછરડાનું રૂપ લઈને વાછરડાંમાં ઘૂસ્યો અને કૃષ્ણને મારવા આવ્યો, ત્યારે કૃષ્ણે એને મારી નાખ્યો અને રમતાં રમતાં કપિથ ફળ પણ પાડી દીધાં.

હત્વા રાસભદૈતેયં તદ્બન્ધૂંશ્ચ બલાન્વિતઃ । ચક્રે તાલવનં ક્ષેમં પરિપક્વ ફલાન્વિતમ્

કૃષ્ણે ગધેડા રૂપ દૈત્ય અને એના શક્તિશાળી સાથીઓને મારી નાખ્યા અને તાળવનને સુરક્ષિત અને પક્વ ફળોથી ભરપૂર કરી દીધું.

પ્રલમ્બં ઘાતયિત્વોગ્રં બલેન બલશાલિના । અમોચયદ્ વ્રજપશૂન્ ગોપાંશ્ચારણ્યવહ્નિતઃ

કૃષ્ણે પોતાની તાકાતથી ભયાનક પ્રલંબ દૈત્યને મારી નાખ્યો અને વનાગ્નિમાંથી ગાયો અને ગોપોને બચાવ્યા.

આશીવિષતમાહીન્દ્રં દમિત્વા વિમદં હ્રદાત્ । પ્રસહ્યોદ્વાસ્ય યમુનાં ચક્રેઽસૌ નિર્વિષોદકામ્

કૃષ્ણે મહા સાપ રાજાને, જે ઘમંડથી ભરેલો હતો, વશ કરી, એને તળાવમાંથી કાઢી નાખ્યો અને યમુના નદીનું પાણી ઝેરમુક્ત કરી દીધું.

દુસ્ત્યજશ્ચાનુરાગોઽસ્મિન્ સર્વેષાં નો વ્રજૌકસામ્ । નન્દ તે તનયેઽસ્માસુ તસ્યાપ્યૌત્પત્તિકઃ કથમ્

વ્રજના બધા લોકોમાં કૃષ્ણ માટે એવો પ્રેમ છે કે જે છોડવો મુશ્કેલ છે. નંદા, તમારા પુત્ર માટે આપણામાં આવો સહજ પ્રેમ કેમ જન્મ્યો?

ક્વ સપ્તહાયનો બાલઃ ક્વ મહાદ્રિવિધારણમ્ । તતો નો જાયતે શઙ્‌કા વ્રજનાથ તવાત્મજે

સાત દિવસના બાળક અને મોટો પર્વત ઉંચકવાનો કૃત્ય—આ બંને ક્યાં મળે? એથી, વ્રજના સ્વામી, તમારા પુત્ર વિશે અમને શંકા થાય છે.

શ્રીનન્દ ઉવાચ - શ્રૂયતાં મે વચો ગોપા વ્યેતુ શઙ્‌કા ચ વોઽર્ભકે । એનં કુમારમુદ્દિશ્ય ગર્ગો મે યદુવાચ હ

શ્રી નંદે કહ્યું: ગોપો, મારા વચન સાંભળો અને બાળક વિષે તમારી શંકા દૂર થવા દો. આ બાળક વિશે યદુ વંશના ગર્ગ ઋષિએ મને કહ્યું છે.

વર્ણાસ્ત્રયઃ કિલાસ્યાસન્ ગૃહ્ણતોઽનુયુગં તનૂઃ । શુક્લો રક્તસ્તથા પીત ઇદાનીં કૃષ્ણતાં ગતઃ

આPreviously, this illustrious one was born as the son of Vasudeva; now, he is your son. The wise call him Vāsudeva. બાળકે દરેક યુગમાં અલગ-અલગ રંગ ધારણ કર્યા છે—ક્યારેક સફેદ, ક્યારેક લાલ, ક્યારેક પીળો; હવે એ કાળો રંગ ધારણ કર્યો છે.

પ્રાગયં વસુદેવસ્ય ક્વચિત્ જાતઃ તવાત્મજઃ । વાસુદેવ ઇતિ શ્રીમાન્ અભિજ્ઞાઃ સમ્પ્રચક્ષતે

પહેલાં એ વસુદેવના પુત્ર તરીકે જન્મ્યો હતો; હવે એ તમારો પુત્ર છે. જ્ઞાની લોકો એને વાસુદેવ કહે છે.

બહૂનિ સન્તિ નામાનિ રૂપાણિ ચ સુતસ્ય તે । ગુણ કર્માનુરૂપાણિ તાન્યહં વેદ નો જનાઃ

તમારા પુત્રના ઘણા નામો અને રૂપો છે, જે એના ગુણ અને કાર્યો અનુસાર છે. એ બધું હું જાણું છું, પણ સામાન્ય લોકો જાણતા નથી.