શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

શિવજીના ત્રિપુર વિધ્વંસની મહાકથા શરૂ થાય છે. જ્યારે શિવજીના બાણોથી શહેરના તમામ નિવાસીઓ મૃત્યુ પામ્યા, ત્યારે મહાન યોગી માયા એ મૃત દૈત્યોને એકત્રિત કરી અમૃતના કૂવામાં નાખી દીધા. અમૃતના સ્પર્શથી, તેઓ વીજળી જેવી શક્તિ અને ઉર્જા ધરાવતા બની, વાદળો ફાડી, વીજળીની જેમ ફરી ઊભા થઈ ગયા. આ દૃશ્ય જોઈને, વૃષધ્વજના મનોબળ તૂટી ગયા અને શિવજીના સંકલ્પમાં ખોટ આવી. ત્યારે ભગવાન વિષ્ણુએ ત્યાં બીજું ઉપાય વિચારી કાઢ્યું. એ સમયે, બ્રહ્માએ વાછરું અને વિષ્ણુએ ગાયનું રૂપ ધારણ કર્યું, અને યોગ્ય સમયે ત્રિપુરમાં પ્રવેશી, કૂવામાંથી અમૃત પી લીધું. દૈત્યોએ આ જોઈને પણ, મોહવશ, વિષ્ણુને રોક્યા નહીં. માયા યોગીએ, આ વાત સમજીને, અમૃતના રક્ષકોને સંબોધી સ્મિત સાથે કહ્યું—જેમ કે, દુ:ખી લોકો અને ભાગ્યના ક્રમોને યાદ કરતાં, કોઈ પણ, દેવ, દૈત્ય, માનવ કે અન્ય, અહીં સ્વતંત્ર નથી. જે ભાગ્યમાં લખાયું છે, એ પોતે કે બીજાને—even કોઈ રોકી શકે નહીં; ભાગ્ય જ સર્વોપરી છે. પછી, પોતાની શક્તિથી, શિવજીનું મુખ્ય કાર્ય—શિવ-તત્વનું પ્રકટન કર્યું. ધર્મ, જ્ઞાન, વૈરાગ્ય, સંપત્તિ, તપ, શાસ્ત્ર, અને ક્રિયા દ્વારા, શિવજીના રથ, રથચાલક, ધ્વજ, ઘોડા, ધનુષ્ય, કવચ, બાણ અને તમામ સાધનો પ્રગટ થયા. શિવજી, સંપૂર્ણ શસ્ત્રસજ્જ, રથ પર ચડી, ધનુષ્ય-બાણ હાથમાં લઈ, ક્ષણમાં જ વિજયી ભગવાન તૈયાર થયા. એ બાણથી, હે રાજન, હરાએ ત્રિપુરનાં અણધાર્ય ત્રણ શહેરોને દગ્ધ કરી નાખ્યા. આકાશમાં દમરૂઓ વાગ્યા, અને અનેક દિવ્ય વિમાનો ભેગા થયા. દેવો, ઋષિઓ, પિતૃઓ અને સિદ્ધો આનંદથી ફૂલો વરસાવ્યા અને વિજયઘોષ કર્યો; અપ્સરાઓ આનંદમાં નૃત્ય કરવા લાગી. આવા રીતે, ત્રણ શહેરોનો વિનાશ કરીને, શહેરવિનાશક ભગવાન, બ્રહ્મા અને અન્ય દેવો દ્વારા સ્તુતિ પામીને, પોતાના ધામે પાછા ફર્યા. હરિના આવા વિલાસ, જે પોતાના શક્તિથી મનુષ્યની લીલા કરે છે, એ ઋષિઓ દ્વારા ગવાય છે; વધુ શું કહી શકું? એ કથાઓ જગતને પવિત્ર કરે છે. પછી, સુતજી કહે છે—ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ, અનાર્તના પ્રદેશ અને પોતાના સમૃદ્ધ પ્રદેશોમાં પહોંચ્યા, તેમણે પોતાના ગર્જનારો શંખ ફૂંક્યો, જાણે લોકોના દુ:ખ દૂર કરે છે. આ શંખ, સફેદ પેટવાળો અને ઊંચી અવાજવાળો, શ્રીકૃષ્ણના કમળ જેવા હાથે અને લાલચટ્ટી નીચેના હોઠથી સ્પર્શ પામીને, કમળની તળાવમાં હંસની ટહુક જેવી અવાજ કરે છે. આ ધ્વનિ સાંભળીને, લોકો—all, ભગવાનના દર્શન માટે ઉત્સુક, આગળ આવ્યા. તેઓ એકત્ર થયા, અને તેમની શક્તિ ફરી તાજી થઈ, જાણે અંધકારમાં દીપકને પૂજતા હોય; ભગવાનના ઉપસ્થિતિને કારણે, સર્વે આત્મસંતોષ અને પૂર્ણતા પામ્યા. આનંદથી ખીલી ગયેલા ચહેરા, આનંદથી રુંધાયેલી અવાજે, તેઓ પિતાની જેમ ભગવાનને બોલ્યા—જેમ બાળકો પોતાના રક્ષક અને પ્રિય મિત્ર પિતાને બોલે. "અમે તમને નમન કરીએ છીએ, ભગવાન, જેમના કમળપાદ બ્રહ્મા, શિવ અને ઇન્દ્ર દ્વારા હંમેશા પૂજાય છે. તમે સદ્‌મંગલ ઇચ્છનારાઓ માટે સર્વોચ્ચ આશ્રય છો, જ્યાં સમય—even મહાકાલ—કોઈ અસર નથી કરી શકતો." "અમારા કલ્યાણ માટે, તમે જગતના સર્જક, પાલક અને રક્ષક છો; તમે માતા, મિત્ર, સ્વામી અને પિતા છો; તમે સત્ય ગુરુ અને સર્વોચ્ચ દેવતા છો—તમારી અનુયાઈ બની, અમે પૂર્ણતા પામ્યા." "અહા! અમે ધન્ય છીએ, કેમ કે—even સ્વર્ગના દેવો દુર્લભ હોય તેવું દર્શન, આજે અમને મળે છે: તમારો ચહેરો, પ્રેમભર્યા સ્મિત અને દૃષ્ટિથી ઝળહળતો, અને તમારું સર્વમંગલ રૂપ." "કમળદૃષ્ટિ ભગવાન, જ્યારે તમે કુરુઓ કે મધુઓને મળવા જશો, દરેક ક્ષણ અમને લાખો યુગ જેટલી લાંબી લાગે છે; જેમ આંખો વિના સૂર્ય, એચ્યુત!" લોકો આવા શબ્દો બોલતા, ભગવાન, પોતાના ભક્તો માટે હંમેશા પ્રેમાળ, સાંભળતા અને કૃપાદૃષ્ટિ કરતા, શહેરમાં પ્રવેશ્યા. મધુ, ભોજ, દશાર્હ, કુકુર, અંધક અને વૃષ્ણિ—જેની શક્તિ શ્રીકૃષ્ણ જેવી જ હતી—એ લોકો દ્વારા શહેરની રક્ષા, જાણે ભોગવતી પર શેપી રક્ષા કરે છે. દરેક ઋતુમાં, સમૃદ્ધિ અને શુભ વૃક્ષો, વેલી, આશ્રમ, બગીચા, ઉદ્યાન અને કમળ-પાંદાંથી શહેર તેજસ્વી દેખાતું હતું. દરવાજા, દ્વાર અને રસ્તાઓ પર, ઉત્સવની તોરણો, રંગીન ધ્વજ અને પટ્ટા સાથે શણગાર, અને અંદર સૂર્યપ્રકાશ અટકાવવામાં આવ્યો હતો. મહાન માર્ગો, ગલીઓ, બજારો અને ચોરાહા—all સ્વચ્છ, સુગંધિત પાણીથી છાંટેલા, ફળ, ફૂલો અને અનાજથી શણગારેલા. દરેક ઘરના દ્વાર પર, દહીં, અનાજ, ફળ અને ઉકાળેલી શેરડીથી, પૂર્ણ કળશ, અર્પણ, ધૂપ અને દીપથી શણગાર કરાયો. પ્રિય ભગવાનના આગમનની ખબર સાંભળીને, વસુદેવ, અક્રૂર, ઉગ્રસેન અને રામ—all મહાન શક્તિ ધરાવતા, પ્રસન્નતા સાથે, પોતાનું બેડ, બેઠક અને ભોજન છોડીને, આગળ આવ્યા. મહાન હાથીને આગળ રાખીને, બ્રાહ્મણો શુભ મંત્રો બોલતા, શંખ અને તુરીનો અવાજ, વૈદિક મંત્રોના ગાનથી, તેઓ રથમાં, પ્રેમ અને ભયમિશ્ર ભાવથી, આનંદપૂર્વક આવ્યા. શતાબ્દી હાથીઓ, ભગવાનના દર્શન માટે ઉત્સુક, ઝળહળતા કાનના કુંડલ, ચમકતા ગાલ અને ચહેરા, શહેરની તેજસ્વિતા વધારી. નૃત્યકાર, કલાકાર, ગંધર્વ, સુત, માગધ અને ગાયક, ભગવાનના મહાન કાર્ય અને કથાઓ ગાતા હતા. ભગવાન, પોતાના સગાં અને શહેરના લોકોને, પરંપરા મુજબ મળ્યા અને સર્વેને સન્માન આપ્યો. વિનમ્ર અભિવાદન, ભેટ, હસ્તસ્પર્શ અને સ્મિતભરી દૃષ્ટિથી, દૂર રહેલા લોકોને આશ્વાસન આપ્યું, અને બીજાને ઇચ્છિત વરદાન આપ્યા. પોતે, વડીલો, પુજારી, પત્ની અને વૃદ્ધ સગાં સાથે, બીજાઓ પાસેથી આશીર્વાદ લઈને, ગાયકોએ સંગાથે, શહેરમાં પ્રવેશ્યા. શ્રીકૃષ્ણ, દ્વારકાના રાજમાર્ગે આગળ વધતા, શહેરની સદ્ગૃહિણીઓ, મહાન ઉત્સવના દર્શન માટે, પોતાના મહેલો પર ચઢી ગઈ. દ્વારકાના નિવાસીઓ—even સતત દર્શન કરતાં—ક્યારેય સંતોષ પામતા નથી, કેમ કે ભગવાન સૌભાગ્ય અને સૌંદર્યના મૂળ છે. તેમનું વક્ષસ્થળ, લક્ષ્મીનું નિવાસસ્થાન; ચહેરો, આંખો માટે પાનપાત્ર; હાથ, જગતના રક્ષક; કમળપાદ, સદ્ગણના આશ્રય. શ્વેત છત્ર અને પંખા, તાજા ફૂલોની વરસાત, પીળા વસ્ત્ર અને વનમાળા ધારણ કરીને, ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ, જાણે વાદળ, ઇન્દ્રધનુષ અને વીજળીથી ઘેરાયેલા સૂર્યની જેમ, તેજસ્વી ઝળહળતા હતા. આ રીતે, ભગવાનના વિજય, પ્રેમ, અને દિવ્ય અવતારના કથાનુસંધાન, શ્રદ્ધા અને આનંદથી ભરી, સંસારમાં પવિત્રતા અને આનંદ લાવે છે.