શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

ભીષ્મપિતામહ, પોતાના વચનને પાછું ખેંચી, જે પહેલાં હજારો પ્રવાહોની જેમ વહેતું હતું, હવે મનને સર્વ પ્રકારની આસક્તિથી મુક્ત કરી, પ્રાચીન પુરુષ શ્રી કૃષ્ણમાં સ્થિર કરી દીધું. કૃષ્ણ, પીળા વસ્ત્ર પરિધાનમાં, ચાર ભુજાવાળા, ભીષ્મના સમક્ષ અડગ નજરે ઉભા હતા. શુદ્ધ ચિત્તથી, તમામ અશુભતાનો નાશ કરીને, યુદ્ધની થાક માત્ર કૃષ્ણના દર્શનથી દૂર થઈ ગઈ. ઇન્દ્રિયોનું કાર્ય સ્થગિત કરીને, departing ક્ષણે, ભીષ્મપિતામહે જનાર્દન, સૃષ્ટિકર્તા,ની સ્તુતિ કરી. ભીષ્મે કહ્યું: "મારું મન હવે તૃષ્ણાથી મુક્ત થઈ, ભગવાનમાં સ્થિર થયું છે — સાક્ષાત્ સાત્વતોમાં શ્રેષ્ઠ, સર્વવ્યાપી, જે પોતાના આનંદને પ્રાપ્ત કરી, ક્યારેક પ્રકૃતિના વિશ્વમાં પ્રવેશ કરે છે, જ્યાં જન્મનું પ્રવાહ શરૂ થાય છે." "મારી શુદ્ધ ભક્તિ, ત્રણ લોકના આનંદદાતા, તામાલ વૃક્ષ જેવા શ્યામ, સૂર્યકિરણ સમાન તેજસ્વી વસ્ત્રો, વાળની લટમાં ઘેરાયેલા, કમળમુખી, અર્જુનના મિત્ર શ્રી કૃષ્ણમાં સ્થિર રહે." "યુદ્ધમાં, તેમના મુખ પર પરિશ્રમથી પડેલો પसीનો, ઘોડાની ધૂળથી વાળ ધૂળાયેલા, કવચ ચમકતું, અને મારી તીક્ષ્ણ તીરો દ્વારા ત્વચા છિદ્રિત — એ કૃષ્ણ, મારા સાચા સ્વરૂપ, મારા માટે હાજર રહે." "મિત્રના શબ્દો સાંભળી, યુદ્ધમધ્યે, કૃષ્ણે રથને બંને સેનાઓ વચ્ચે રાખ્યો; દુશ્મન સૈનિકોના જીવનની રક્ષા કરતા, પાર્થના મિત્રમાં મારી ભક્તિ સ્થિર રહે, જેમણે તેમની શક્તિ છીનવી લીધી." "વિપક્ષી સેના જોઈ, પોતાનાં કુટુંબજનોને મારવાના પાપથી, અર્જુન દૃષ્ટિ ફેરવી, કૃષ્ણે આત્મજ્ઞાનથી અર્જુનનો મોહ દૂર કર્યો — તેમના કમળપાદમાં મારી શ્રેષ્ઠ ભક્તિ રહે." "મારું વચન પૂરૂં કરવા પોતાના વચન ત્યજી, કૃષ્ણ રથમાંથી કૂદી પડ્યા, ઉપરનું વસ્ત્ર પડી ગયું, ચાબુક હાથમાં લઈને, હરિ જેમ હાથીને મારવા દોડે, તેમ દોડી આવ્યા." "મારી તીક્ષ્ણ તીરો દ્વારા છિદ્રિત, ધનુષ તૂટી ગયું, શરીર લોહીથી તરબતર, અને શત્રુ મારવા દોડી આવ્યો — એ મુકુંદ ભગવાને મને આશ્રય આપો." "મૃત્યુ સમયે મારી ભક્તિ એ ભગવાનમાં સ્થિર રહે, જે અર્જુનના રથ પર, ચાબુક અને રશ્મી પકડીને, સુંદરતા સાથે ઉભા છે; જેમના દર્શનથી યુદ્ધમાં મૃત્યુ પામેલા યોથા તેમના સાચા સ્વરૂપે પહોંચ્યા." "ગોપીઓ, સૌંદર્યભર્યા ચળવળ, મોહક હાસ્ય, પ્રેમ અને જઠ્ઠી રોષથી ભરેલા તિરછા નજર, કૃષ્ણના રમણિય ક્રિયાઓને ઉન્માદ અને અંધપણાથી અનુસરી, તેમના સ્વભાવમાં લીન થઈ ગઈ." "યુધિષ્ઠિરના રાજસૂય યજ્ઞમાં, મહારાજા અને ઋષિઓથી ઘેરાયેલા, કૃષ્ણ જ એકમાત્ર પૂજનીય બન્યા અને મારા દ્રષ્ટિમાં પ્રગટ થયા — જેમણે મને પોતાનું સાચું સ્વરૂપ દર્શાવ્યું." "હવે હું એ અજન્મા ભગવાનને ઓળખી શક્યો છું, જે સર્વ જીવોના હૃદયમાં છે, દરેક વ્યક્તિના મન પ્રમાણે અલગ-અલગ રૂપે અનુભવાય છે — જેમ એક સૂર્ય અનેક પ્રતિબિંબમાં જુદો-જુદો દેખાય છે; મારી ભેદની ભૂલ દૂર થઈ છે." સૂતા કહે છે: "આ રીતે, ભીષ્મે મન, વચન અને દૃષ્ટિ શ્રી કૃષ્ણમાં સ્થિર કરી, પોતાના આત્માને પરમાત્મામાં લીન કરીને, શ્વાસ ખેંચી અને સ્થિર થઈ ગયા." "ભીષ્મ બ્રહ્મમાં લીન થઈ રહ્યા છે એ જાણીને, હાજર બધા લોકો દિવસના અંતે પક્ષીઓ જેવી શાંતિથી મૌન થઈ ગયા." "તે સમયે, દેવો અને માનવો દ્વારા ઢોલ વગાડવામાં આવ્યા, પુણ્યવંતોએ ભીષ્મની પ્રશંસા કરી, અને રાજા પર આકાશમાંથી ફૂલવર્ષા થઈ." "ભીષ્મના અવસાન પછી, યુધિષ્ઠિરે, ભર્ગવપુત્ર, વિધિવત્ શ્રાદ્ધક્રિયા કરી; છતાં, થોડા સમય માટે, તેઓ ઊંડા દુઃખમાં રહ્યા." "પ્રમોદિત ઋષિઓએ કૃષ્ણને ગુપ્ત નામોથી પ્રશંસા કરી, અને પછી, હૃદયે કૃષ્ણમાં ભક્તિ રાખી, પોતાના આશ્રમો તરફ પાછા ગયા." "પછી, યુધિષ્ઠિર, કૃષ્ણ સાથે, ગજાહ્વય ખાતે ગયા અને પોતાના પિતા અને તપસ્વિ ગાંધારીને શાંતિ આપી." "પિતાની મંજૂરી અને કૃષ્ણના સંમતથી, યુધિષ્ઠિર મહારાજે પિતાની અને પિતામહની વારસાગત રાજ્યને ધર્મથી શાસન કર્યું." "વીરપુત્ર માતા, repeatedly, પોતાના પુત્રને દુધથી અને આંખોમાંથી શુભ આંસુથી અભિષેક કર્યો." "લોકોએ રાણી સાથે કહ્યું: 'સુભાગ્યે, તમારા પુત્ર, દુઃખ દૂર કરનાર, લાંબા વિયોગ પછી પાછા આવ્યા છે અને પૃથ્વીચક્રની રક્ષા કરશે.'" "'નિશ્ચિત, રાણી, તમે distressed દૂર કરનાર ભગવાનની પૂજા કરી છે; જેમણે મનને સ્થિર રાખીને ધ્યાન કરે છે, તેઓ મૃત્યુ જેવી અઘરી વસ્તુ પણ જીતે છે.'" "લોકોએ યુધિષ્ઠિર અને તેમના ભાઈઓને પ્રેમથી ઉજવ્યા, આનંદિત રાજા હાથી પર ચડી, સર્વત્ર પ્રશંસા સાથે શહેરમાં પ્રવેશ્યા." "શહેરના દરવાજા પર, સુંદર મકર-તોરણ, કેળાના થડના ગૂચા, અને સુવ્યવસ્થિત સુપારીના ઢગલા હતા." "દરેક દ્વાર પર, પાણીના ઘડા, દીવો, કાચી કેરીની માળા, અને મોતીની લટકતી દોરીઓથી શણગાર થયેલા." "શહેરના ચારે બાજુ, કિલ્લા, દ્વાર, અને ઘરો સોનાના આભૂષણોથી શણગારેલા, અને મહેલના તેજસ્વી શિખરો ચમકતા." "આંગણાં, રસ્તા, અને ચોરાહા, ચંદનથી છાંટાયેલા, અને ચુણા, અખંડ દાણા, ફૂલો, ફળો, અને ભાત everywhere અર્પિત." "સ્થિર રાજા રસ્તે જતા, શહેરની સ્ત્રીઓ વિવિધ જગ્યાએ શુભ વસ્તુઓ — ભાત, અખંડ દાણા, દહીં, પાણી, દુર્વા, ફૂલો, ફળો — લઈને આવ્યા." "સદ્ભાવથી, સદ્ગુણી સ્ત્રીઓ આશીર્વાદ આપે, રાજા પિતાના મહેલમાં પ્રવેશ્યા, બાળકોના મીઠા ગીતો સાંભળતા." "તે ભવ્ય મહેલમાં, મોટા રત્નોના ગૂચા સાથે, પિતાએ ખૂબ પ્રેમથી રાજાને પાળ્યા, અને રાજા સ્વર્ગના દેવ જેમ રહેતા." "ત્યાં, પલંગો દૂધના ઝાંખા ફેન જેવા સફેદ, સોનાના શણગાર સાથે; બેઠકો ઉત્તમ, અને તમામ સગવડ સોનાથી બનેલા." "ક્રિસ્ટલની દીવાલો અને મોટા પન્ના પર, રત્નજડિત દીવો, સ્ત્રીઓના આભૂષણના મણિકા વડે શણગારેલા." "મહેલમાં મનમોહક બગીચા, અદભૂત દેવવૃક્ષ, અને પંખીઓના જોડી અને મધમાખીઓના ગાનથી ભરેલ." "પાંડે, લાપિસ લાઝુલીના પગથિયાં, કમળ, જલકુમ્દ, અને કુમુદ ફૂલો, હંસ, ક્રાંતિ, અને ચક્રવાક પક્ષીઓથી ભરેલા." "રાજા ઉત્તાનપાદ, પોતાના પુત્રની અદભૂત મહિમા જોઈ અને સાંભળી, સર્વોચ્ચ આશ્ચર્યથી ભરાયા." "પુત્રને લોકપ્રિય અને મંત્રીઓ દ્વારા સ્વીકાર્ય જોઈ, રાજાએ ધ્રુવને પૃથ્વીનો અધિકારી બનાવ્યો." "પોતાની વૃદ્ધાવસ્થા જાણીને, રાજાએ વૈરાગ્યથી, આત્મમાર્ગનું ચિંતન કરતા, વનગમન કર્યું." શૌનકએ પૂછ્યું: "હે ધર્મમાં શ્રેષ્ઠ, યુધિષ્ઠિરે શત્રુઓ, જે રાજ્ય અને ધન ઈચ્છતા હતા, તેમને પરાજય આપ્યા પછી, ભાઈઓ સાથે ભોજનની વ્યવસ્થા થઈ, પછી શું કર્યું? કેવી રીતે આગળ વધ્યા?" સૂતા બોલ્યા: "હરિ, જગતના સૃષ્ટિકર્તા, કુરૂ વંશને, જે પોતાના વંશજોના આગથી નષ્ટ થઈ ગયો હતો, પુનઃ સ્થાપિત કર્યો, અને યુધિષ્ઠિરને તેમના રાજ્યમાં સ્થિર કરી, હૃદયથી પ્રસન્ન થયા.