શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

એક વાર, એક રાજકુમારને સંસારી સુખોમાંથી વિમુખ થવા માટે ભક્તિયોગ દ્વારા સતત અને નિષ્ઠાપૂર્વક ભગવાનની પૂજા કરવાની સલાહ આપવામાં આવી, જેથી તેને પૂર્ણ મુક્તિ મળી શકે. આ રીતે માર્ગદર્શન મળ્યા પછી, રાજકુમારે પરિkrama કરી, નમસ્કાર કર્યો અને ભગવાનના પાવન પગલાંથી પાવન થયેલા મધુવનમાં ગયો. તે તપોવનમાં પહોંચ્યા પછી, મહર્ષિ અંદરના કક્ષમાં પ્રવેશ્યા, જ્યાં રાજાએ તેમને યોગ્ય સન્માન આપ્યું અને આરામથી બેઠા પછી મહર્ષિએ રાજાને પ્રશ્ન કર્યો: “હે રાજા, તમે લાંબા સમયથી વિચારે બેઠા છો, તમારું ચહેરું દુ:ખથી સૂકાઈ ગયું છે. શું તમારું કોઈ ઈચ્છા કે કર્તવ્ય, ધન સાથે જોડાયેલું, પૂર્ણ નથી થયું?” રાજાએ ઉત્તર આપ્યો: “હે બ્રાહ્મણ, મારી પુત્રી માત્ર પાંચ વર્ષનો છે, અને તેને તેની માતા સાથે એક ક્રૂર હૃદયવાળી સ્ત્રીએ જંગલમાં કાઢી મૂક્યો છે; તે એક મહાન ઋષિ છે. હે બ્રાહ્મણ, તે જંગલમાં, નિરાધાર અને થાકેલો, ભૂખેલો, સૂતો, તેની કમળ જેવી મુખમંડલ સૂકાઈ ગયું છે—મને ભય છે કે વરુઓ તેને નુકસાન ન કરે.” “હાય, મને સ્ત્રીએ પરાજિત કરી દીધો! હું કેટલો દયનિય છું, કે પ્રેમથી મારી ગોદમાં આવવા ઈચ્છતા નિર્દોષ બાળકનું સ્વાગત પણ ન કર્યું.” નારદે કહ્યું: “હે જનરક્ષક, તમારા પુત્ર માટે દુ:ખ ના કરો; દેવતાઓ તેને સુરક્ષિત રાખે છે. તેની મહાનતા જાણ્યા વગર તમે શોક કરો છો, પરંતુ તેની ખ્યાતિ આખા વિશ્વમાં ફેલાશે. તેણે જે કાર્ય કર્યું છે, તે દુનિયાના રક્ષકો માટે પણ અઘરું છે; થોડી જ સમયમાં તે તમારી ખ્યાતિ અતિશય વધારશે.” મૈત્રેયે કહ્યું: આ રીતે દિવ્ય ઋષિના શબ્દો સાંભળ્યા પછી, પૃથ્વીના સ્વામી રાજાએ રાજાકીય વૈભવનો ત્યાગ કરી, માત્ર પોતાના પુત્ર વિશે જ વિચાર કર્યો. ત્યાં, શાંતિ અને શુદ્ધિ મેળવી, રાજાએ રાતભર ઉપવાસ કર્યો અને એકાગ્ર ચિત્તે, જેમ માર્ગદર્શન મળ્યું હતું, ભગવાનની સેવા કરી. દર ત્રણ રાત પછી, રાજકુમાર બોર અને બોરફળ ખાઈને એક મહિનો સુધી પોતાની ક્ષમતા પ્રમાણે હરિની પૂજા કરતો રહ્યો. બીજા મહિને, દર છઠ્ઠા દિવસે, તે પાંદડા, ઘાસ અને આવા પદાર્થોથી અન્ન તૈયાર કરી, ભગવાનની આરાધના કરી. ત્રીજા મહિને, દર નવમા દિવસે, માત્ર પાણી પર જીવી, ધ્યાનમાં લીન રહી, ભગવાનના દર્શન માટે આગળ વધ્યો. ચોથા મહિને, દર બારમા દિવસે, હવા પર જીવી, શ્વાસ પર વિજય મેળવી, ભગવાનમાં ધ્યાન સ્થિર રાખ્યું. પાંચમા મહિનો આવતા, રાજકુમારે શ્વાસ પર કાબૂ મેળવી, એક પગ પર ઊભો રહી, અડગ સ્તંભની જેમ, પરમ તત્ત્વમાં ધ્યાન મગ્ન થયો. તેણે મનને સર્વત્રથી ખેંચી, હૃદયમાં સ્થિર કરી, તત્વો અને ઇન્દ્રિયોના આશ્રયમાં, ભગવાનના રૂપમાં ધ્યાન કર્યું અને બીજું કંઈ જ ન જોયું. તે ભગવાન, પ્રકૃતિ અને મહાતત્ત્વના આધાર, ત્રણ લોકના આધાર, પરમ તત્ત્વમાં મગ્ન રહ્યો, ત્યારે ત્રણેય લોક દોલાઈ ઉઠ્યા. જ્યારે તે રાજકુમાર એક પગ પર ઊભો રહ્યો, તેની મોટીછાંટીના ભારથી પૃથ્વી જ્યાં-જ્યાં તે ઊભો રહ્યો ત્યાં વળી ગઈ, જેમ હાથીના તખ્તા પર ભાર પડે છે. તે એકાગ્રતાથી પોતાના ઇન્દ્રિયોના દ્વાર બંધ કરી, વિશ્વના આત્મામાં ધ્યાન કર્યો, ત્યારે ત્રણ લોક અને deren રક્ષકો, કંટાળીને, શ્વાસ રોકાઈ ગયેલા, હરિમાં શરણ લીધું. દેવતાઓએ કહ્યું: “હે ભગવાન, તમારા આશ્રયમાં રહેનારા સજીવોમાં, ચાલતા અને અચલ, કોઈમાં આવી શ્વાસની નિયંત્રણ અમે જોઈ નથી. કૃપા કરીને અમારો ઉદ્ધાર કરો; અમે Ultimate Refuge તરીકે તમારી પાસે આવ્યા છીએ.” ભગવાને કહ્યું: “ભય ન કરો. હું બાળકને આ કઠિન તપસ્યા છોડાવી દઈશ. તમે તમારા લોકમાં પાછા જાવ. તમારા શ્વાસ રોકાઈ ગયા તે મારી સાથે તેની એકતાને કારણે છે, હે ઉત્તાનપાદના પુત્રો.” સૂતે કહ્યું: “આ રીતે, પોતાના પ્રજાને કષ્ટ ન થાય અને સર્વ ધર્મ જાણવાની ઈચ્છાથી, રાજા તે સ્થળે ગયો, જ્યાં દેવવ્રત (ભીષ્મ) પડ્યા હતા.” તે સમયે, તેના બધા ભાઈઓ, સોનાથી શોભિત ઘોડાઓ સાથે, રથમાં, અને વ્યાસ, ધૌમ્ય અને અન્ય ઋષિઓ સાથે આવ્યા. ભગવાન પણ, ધનંજય સાથે, રથમાં આવ્યા; તેમના વચ્ચે રાજા કૂબેરની જેમ ચમકી ઉઠ્યો. પાંડવો અને તેમના અનુયાયીઓ, અને ચક્રધારી ભગવાન, ભીષ્મને પૃથ્વી પર પડેલા, સ્વર્ગમાંથી પડેલા દેવની જેમ, જોઈ નમસ્કાર કર્યા. ત્યાં, બ્રાહ્મણોમાં શ્રેષ્ઠ, દિવ્ય ઋષિઓ અને રાજઋષિઓ, બધા ભીષ્મના દર્શન માટે એકત્ર થયા. પર્વત, નારદ, ધૌમ્ય, બદરાયણ, બૃહદાશ્વ, ભરદ્વાજ અને તેમના શિષ્યો, રેણુકાના પુત્ર—all હાજર હતા. વસિષ્ઠ, ઇન્દ્રપ્રમદ, ત્રિત, ગૃત્સમદ, અસિત, કક્ષિવન, ગૌતમ, અત્રિ, કૌશિક અને સુંદરશન પણ આવ્યા. અન્ય ઋષિઓ, જેમ બ્રહ્મરત અને તેમના શિષ્યો—કશ્યપ, અંગિરસ વગેરે—શુદ્ધહૃદયથી આવ્યા. ભીષ્મ, બધાને જોઈ, ધર્મજ્ઞ અને સ્થાન-સમયના ભેદ જાણનારા, સૌથી શુભ, તેમને સન્માન આપ્યા. તેમણે ભગવાન કૃષ્ણની પણ પૂજા કરી, જે પોતાની મહિમા જાણનારા, વિશ્વના સ્વામી, હૃદયમાં વસેલા, પોતાની માયાથી રૂપ ધારણ કરી બેઠા હતા. ભીષ્મે પાંડવ પુત્રોને, જે વિનમ્રતા અને પ્રેમથી, આંખોમાં અશ્રુ લઈને બેઠા હતા, સંબોધન કર્યું: “હાય, કેટલું દુ:ખદ, કેટલું અયોગ્ય છે કે તમે, ધર્મપુત્રો, દુ:ખી, બ્રાહ્મણો, ધર્મ અને અચ્યુતના ભક્ત હોવા છતાં, દુ:ખ અથવા કષ્ટમાં રહેવા યોગ્ય નથી.” “મહાન યોદ્ધા પાંડુના વિધવાવસ્થામાં, કુંતિએ, નાના બાળકો સાથે, વારંવાર તમારા માટે અનેક કષ્ટો સહન કર્યા છે, માતાની જેમ.” “મારે એવું લાગે છે કે તમારા માટે જે પણ અપ્રિય છે, તે સમયના કારણે છે; દુનિયા અને તેના શાસકો સમયના આધિન છે, જેમ વાદળ પવનથી ચલાય છે.” “જ્યાં ધર્મપુત્ર રાજા છે, ભીમ ગદા ધારણ કરે છે, કૃષ્ણ ગાંડીવ ધનુષ ધરાવે છે, અને કૃષ્ણ તમારા મિત્ર છે—ત્યાં દુ:ખ કેમ?” “હે રાજા, કોઈ પણ ભગવાનની ઈચ્છા જાણતો નથી; જિજ્ઞાસુઓ અને વિદ્વાન પણ તેમાં ભટકાઈ જાય છે.” “અત્યારે, હે ભરતોમાં શ્રેષ્ઠ, આ બધું વિધાનનો ભાગ છે; ordained થઈને, હે રક્ષકવિહિન, તમે પ્રજાનું રક્ષણ કરો.” “આ ભગવાન પોતે મૂળ નારાયણ છે, જે વૃત્તિમાં છુપાઈ, દુનિયાને પોતાની માયાથી ભટકાવે છે.” આ રીતે, શાસ્ત્રના પવિત્ર વચનોએ સંવેદના, ભક્તિ, અને ધર્મના માર્ગે રાજા અને પાંડવોને માર્ગદર્શન આપ્યું.