કુન્તિએ શ્રીકૃષ્ણને પ્રણામ કરી ભાવપૂર્વક કહ્યું: “હે કૃષ્ણ! અમે પાંડવો અને યદુઓ કોણ છીએ? માત્ર નામ અને રૂપ જ છીએ. તું, ઇન્દ્રિયોના સ્વામી, જો દૃશ્યમાં નથી, તો અમારું કોઈ અર્થ નથી. હે ગદાધર, તારા ચરણો ધરતી પર છે એટલે જ એ સુંદર લાગે છે; તારા પદચિહ્નોથી શોભાયમાન છે. તારા દયાળુ દૃષ્ટિથી જ આ ધરતીની વનસ્પતિ, પર્વતો, નદીઓ અને સમુદ્રો સમૃદ્ધ અને પોષિત છે. હે જગન્નાથ, સર્વાત્મા, સર્વરૂપ, મારા હૃદયમાં પાંડવો અને વૃષ્ણિઓ માટે જે ગાઢ મમત્વ છે, એ તું કાપી નાખ. હે મધુસૂદન, મારું મન તારા સિવાય બીજે ક્યાંય ન જાય, જેમ ગંગા અવિરત સમુદ્ર તરફ વહે છે, એમ મારું પ્રેમ પણ તારી તરફ સતત વહે. હે શ્રીકૃષ્ણ, તું ગોપાલ, ગોવિન્દ, યોગેશ્વર, સર્વજ્ઞ, દુષ્ટોનો નાશક, ગાય-બ્રાહ્મણ-દેવતાઓના દુઃખહર્તા છે. હું તને નમસ્કાર કરું છું.” પૃથા (કુન્તિ)ના એ મંગલમય વચનો સાંભળીને શ્રીવૈકુંઠનાથ શ્રીકૃષ્ણ હળવા સ્મિતથી તેમને આશ્વાસન આપ્યો અને પોતાની માયાથી એમને મોહિત કર્યા. પછી શ્રીકૃષ્ણે પ્રેમપૂર્વક વિદાય લીધી અને હસ્તિનાપુરમાં પ્રવેશ્યા. પણ જ્યારે તેઓ પોતાની નગરી તરફ સ્ત્રીઓ સાથે જવા લાગ્યા, ત્યારે રાજાએ પ્રેમવશ તેમને અટકાવ્યા. યદ્યપિ વ્યાસ અને અન્ય ઋષિઓ તથા શ્રીકૃષ્ણે પણ રાજાને ધૈર્ય આપ્યું, અનેક ઇતિહાસો દ્વારા સમજાવ્યા, છતાં રાજા ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્ર યુધિષ્ઠિર દુઃખથી વિહ્વળ થઈ સમજ્યા નહિ. રાજા પીડિત હૃદયથી બોલ્યા, “હાય! મારા હૃદયમાં જે દોષ છે, એના કારણે મેં અન્યોના શરીર માટે અનેક સેના વિનાશ કરી. હજારો વર્ષો સુધી નરકમાંથી મુક્તિ મળી જાય, તોયે પણ બાળક, બ્રાહ્મણ, મિત્ર, બંધુ, પિતા, ભાઈ, ગુરુ વગેરેની હત્યા પાપથી હું છુટું નહિ. ધર્મયુદ્ધમાં શત્રુહત્યા રાજા માટે પાપ નથી, પણ એ શાસ્ત્રવચન પણ મને શાંતિ આપતું નથી. જે સ્ત્રીઓના સંબંધીઓ મારી ગયા, એનું દુઃખ પણ હું દૂર કરી શકતો નથી. જેમ કાદવ કાદવથી ધોવાતું નથી, દારૂ દારૂથી શુદ્ધ થતું નથી, એમ જ જીવહત્યા યજ્ઞથી શુદ્ધ થતી નથી.” પછી રાજાને એક ગુપ્ત મંત્ર શીખવવામાં આવ્યો: “હે રાજકુમાર, હવે એ પરમ ગુપ્ત મંત્ર સાંભળો, જેને સાત રાત સુધી જપવાથી માનવ આકાશમાં વિહરતા દેવાદિકોને જોઈ શકે છે. ‘ૐ નમો ભગવતે વાસુદેવાય।’ આ મંત્રથી યોગ્ય સ્થાન અને સમયે શાસ્ત્રોક્ત રીતે પાણી, ફૂલ, મૂળ, ફળ, કૂમળા અંકુર, નવાં વસ્ત્ર અને ખાસ તુલસીપત્રથી ભગવાનની પૂજા કરવી. માટી, પાણી કે અન્ય પદાર્થથી બનેલ સ્વરૂપમાં ભગવાનની પૂજા કરવી, મન, વાણી અને શરીરથી ભક્તિપૂર્વક સેવા કરવી. જે નિષ્કપટ ભક્ત ભગવાનની યોગ્ય રીતે ઉપાસના કરે છે, તેમને ભગવાન પરમ કલ્યાણ અને પરમ ભક્તિ આપે છે, જે સામાન્ય કર્તવ્યોથી પ્રાપ્ત થતી નથી. જે ઇન્દ્રિયસુખથી નિવૃત્ત છે, એ ભક્તિયોગથી ભગવાનની ભક્તિ કરે તો પૂર્ણ મુક્તિ પ્રાપ્ત થાય છે.” આ રીતે શિક્ષા મેળવી, રાજકુમારે પરિક્રમા કરી, વંદન કર્યું અને ભગવાનના પદચિહ્નોથી પવિત્ર થયેલા મધુવનમાં ગયો. ત્યાં તેણે શૌચ અને સંયમથી રાત્રિ વિતાવી, મન એકાગ્ર કરી ભગવાનની ઉપાસના શરૂ કરી. પ્રથમ માસમાં, દર ત્રીજે દિવસે માત્ર બૈલફળ અને બોર ખાઈને ઉપવાસપૂર્વક હરીની આરાધના કરી. બીજા માસે, દર છઠ્ઠા દિવસે સૂકા પાંદડા અને ઘાસથી અલ્પાહાર કરી ભગવાનની પૂજા કરી. ત્રીજા માસે, દર નવમા દિવસે માત્ર પાણી પીધું અને ધ્યાનમાં તલ્લીન રહી ભગવાનની આરાધના કરી. ચોથા માસે, દર બારમા દિવસે માત્ર વાયુ પર જીવતો રહ્યો અને પ્રાણાયામથી મનને એકાગ્ર કરી ભગવાનનું સ્મરણ રાખ્યું. પાંચમા માસે, એક પગ પર ઊભા રહી, સ્થિરપણે સ્તંભ સમાન થઈ, મનને હૃદયમાં સ્થિર કરી પરમાત્માનું ધ્યાન કર્યું અને બીજું કશું જ ન જોયું. આ રીતે, પરમ તપસ્વી રાજકુમારે સર્વત્રથી મન ખેંચી, તેને હૃદયમાં સ્થિર કરી ભગવાનના રૂપમાં તલ્લીનતા પ્રાપ્ત કરી.