શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

જીવનના દુઃખ અને કષ્ટો દૂર કરવા માટે, વિદ્વાન વ્યાસમુનિએ સત્વત સંહિતાનું સર્જન કર્યું, જેમાં પરમાત્મા પ્રત્યે સીધી ભક્તિ શીખવવામાં આવી છે—એવા લોકોના કલ્યાણ માટે, જેમણે જ્ઞાન પ્રાપ્ત કર્યું નથી. આ ગ્રંથ જ્યારે સાંભળવામાં આવે છે, ત્યારે મનુષ્યમાં શ્રીકૃષ્ણ પ્રત્યે ભક્તિ જાગે છે, જે દુઃખ, મોહ અને ભયને દૂર કરે છે. વ્યાસમુનિએ આ ભાગવત સંહિતાને યોગ્ય ક્રમમાં રચી, અને પોતાના ત્યાગી પુત્ર શુકદેવને શીખવાડી. શૌનકએ પૂછ્યું: એ મુનિ, જે ત્યાગમાં સ્થિત છે, બધાથી નિરસ છે, અને આત્મસંતોષમાં મગ્ન છે—એવા આત્મરમણમાં તલિન શુકદેવે આ મહાન ગ્રંથ કેમ અભ્યાસ કર્યો? સૂતજી કહે છે: આત્મસંતોષમાં સ્થિત અને બાંધણમાંથી મુક્ત એવા ઋષિઓ પણ, હરિની ગુણમયતા જોઈ, નિઃસ્વાર્થ ભક્તિ કરે છે. બદરાયણના પુત્ર, શ્રીહરિના ગુણોમાં મન મગ્ન કરી, સતત આ મહાન કથા વાંચતા, જે વિષ્ણુભક્તોને અતિપ્રિય છે. હવે હું પરિક્ષિત રાજાના જન્મ, કાર્યો અને વિમોક્ષ, તેમજ પાંડુપુત્રોના વિમોક્ષ અને શ્રીકૃષ્ણની કથાનો ઉદય વર્ણવવા જઈ રહ્યો છું. જ્યારે કૌરવ અને શ્રંજયોની યુદ્ધમાં વીરપુત્રો પોતાના યશને પામીને પતન પામ્યા, અને ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર દુઃશાસન ભીમના ગદા પ્રહારથી તૂટેલા પગ સાથે પડ્યો હતો— આ જોઈ, અશ્વત્થામાએ પોતાના ગુરુને પ્રસન્ન કરવા દુઃખદ કાર્ય કર્યું: તેણે કૃષ્ણાની sleeping પુત્રોના માથા છીણ્યા, જે સર્વે દ્વારા નિંદિત અને હાનિકારક કાર્ય હતું. પુત્રોના ભયંકર સંહારના સમાચાર સાંભળીને, માતા, દુઃખથી પીડાયેલી, આંખોમાં અશ્રુ ભરાઈ, રડવા લાગી; ત્યારે મુકુટધારી, તેને શાંત કરવા, કહ્યું: “હે સૌમ્ય સ્ત્રી, હું તારી દુઃખ દૂર કરીશ—ગાંડીવમાંથી તીક્ષ્ણ બાણ છોડીને, હું એ બ્રાહ્મબંધી દુશ્મનનું માથું લાવીશ, જેથી તું પુત્રોના દાહ પછી સ્નાન કરી શકે.” એ રીતે, અર્જુને પોતાના પ્રિયને મીઠા અને વિવિધ શબ્દોથી શાંત કર્યા, અને પછી, અચ્યુતના મિત્રપુત્ર તરીકે, ક્રોધથી ભરાઈ, ગુરુપુત્ર અશ્વત્થામાને પકડવા, હનુમાનના ધ્વજવાળી રથ પર ચઢી, પીછો કર્યો. અર્જુનને દૂરથી આવતો જોઈ, અશ્વત્થામા, મનમાં ભયથી, પોતાનું રથ લઈ પૃથ્વી પર ભાગવા લાગ્યો, જેમ કે કોઈ રુદ્રના ભયથી સૂર્યથી દૂર ભાગે છે. refugeless, ઘોડા થાકેલા, અશ્વત્થામાએ પોતાને બચાવવા બ્રહ્માસ્ત્ર જ એક માર્ગ ગણ્યો. પાણીથી શુદ્ધ થઈ, ધ્યાનમાં સ્થિત થઈ, તેણે એ શસ્ત્રનું સંકલ્પન કર્યું, પણ પાછું ખેંચવાની વિધિ જાણતો નહોતો, કારણ કે મૃત્યુ નજીક હતું. ત્યારે, સર્વ દિશાઓમાં ભયંકર અને તેજસ્વી ઊર્જા દેખાઈ; જીવનને જોખમમાં જોઈ, અર્જુન શ્રીવિષ્ણુને સંબોધન કરી બોલ્યો: “હે કૃષ્ણ, કૃષ્ણ, મહાબાહુ, ભક્તોના ભયને દૂર કરનાર, જન્મ-મૃત્યુના ચક્રમાં દહનતી પીડામાંથી મુક્તિ આપનાર, તું જ મૂળ પુરુષ, સીધો ભગવાન, પ્રકૃતિથી પર, તું જ જ્ઞાનશક્તિથી માયાને દૂર કરી, આત્મામાં એકરૂપ રહી છે. તું જ પોતાના બળથી, ધર્મ અને ગુણોથી, માયામાં મગ્ન જીવોને સર્વોચ્ચ કલ્યાણ આપે છે. તારો અવતાર પૃથ્વી પર તેના ભારને દૂર કરવા અને તારા ભક્તોની સતત ચિંતન માટે આવ્યો છે. આ શું છે, ક્યાંથી આવ્યું છે, હે દેવાદિદેવ? મને ખબર નથી; ચારેય બાજુથી ભયંકર અને તેજસ્વી ઊર્જા આવી રહી છે.” ભગવાને કહ્યું: “આ દ્રોણપુત્ર દ્વારા છૂટેલ બ્રહ્માસ્ત્ર છે; તેને પાછું ખેંચવાની વિધિ નથી, કારણ કે મૃત્યુ નજીક છે. એનો પ્રત્યાઘાત માત્ર સમાન શસ્ત્રથી જ શક્ય છે; શસ્ત્રમાં નિપુણ વ્યક્તિ જ શસ્ત્રની ઊર્જાને બીજા શસ્ત્રથી શાંત કરી શકે.” સૂતજી કહે છે: ભગવાનના શબ્દો સાંભળીને, અર્જુન, શત્રુવીરોના વિનાશક, પરિભ્રમણ કરીને, પાણી સ્પર્શી, બ્રહ્માસ્ત્ર છોડી, બ્રહ્માસ્ત્રનો પ્રત્યાઘાત કર્યો. બન્ને શસ્ત્રોની ઊર્જા, તીક્ષ્ણ બાણોથી ઘેરાઈ, પૃથ્વી અને આકાશને આવરી, સૂર્યાગ્નિની જેમ વધવા લાગી. એ તેજસ્વી ઊર્જા ત્રિલોકને દહન કરતી જોઈ, સર્વ જીવો, બળતરા અનુભવી, વિચાર્યા કે એ પ્રલયાગ્નિ છે. લોકોમાં ભય અને વિશ્વોમાં બેચેની જોઈ, વાસુદેવના ઉપદેશને યાદ કરી, અર્જુને બન્ને શસ્ત્રો પાછા ખેંચ્યા. પછી, ગૌતમપુત્ર અશ્વત્થામા પાસે ઝડપથી પહોંચીને, ક્રોધથી આંખે લાલ, અર્જુને તેને દોરાથી બાંધી દીધો, જેમ પશુને બાંધવામાં આવે છે. શત્રુને દોરાથી બાંધીને, કેમ્પ તરફ ખેંચતો, અર્જુન, કમળને જેવી આંખવાળા ભગવાન, ક્રોધથી, અર્જુનને સંબોધી બોલ્યા: “પાર્થ, આને બચાવશો નહીં! આ બ્રાહ્મણ નામે, પણ રાત્રે નિદ્રામાં આવેલા નિર્દોષ બાળકોને મારનાર, ખરેખર બ્રાહ્મણ નથી. ધર્મ જાણનાર વ્યક્તિ intoxicated, distracted, insane, asleep, બાળક, સ્ત્રી, અશક્ત, શરણાગત, નિશસ્ત્ર કે ભયભીત દુશ્મનને નહીં મારે. જે દયાશૂન્ય, બીજા જીવને મારીને પોતાનું જીવન જીવે છે—એના મૃત્યુમાં જ કલ્યાણ છે; આવા પાપથી મનુષ્ય પતન પામે છે. અને તું દ્રૌપદી સામે, મારા સાંભળવા, વચન આપ્યું હતું: ‘મારા પુત્રોના હત્યારા અહંकारीનું માથું લાવીશ.’ તેથી, આ પાપી, ગુરુપુત્ર, આત્મીયોનો હત્યારો, ગુરુને અપ્રસન્ન કરીને, વંશને કલંકિત કરનાર, મારવો જોઈએ.” સૂતજી કહે છે: એ રીતે, અર્જુન ધર્મની તપાસ કરતાં અને કૃષ્ણના પ્રેરણા છતાં, ગુરુપુત્રને—even મહાપાપી હોવા છતાં—મારવા ઈચ્છતા નહોતો. પછી, પોતાના કેમ્પમાં પરત જઈ, અર્જુન, ગોવિંદના પ્રિય રથચાલક, દુઃખી પત્નીને, જે પુત્રોના વધથી શોકમાં હતી, સંબોધન કરી. ગુરુપુત્રને દોરાથી બાંધેલો, માથું shameથી નીચે, કૃષ્ણથી પોતાની યશ ગુમાવેલો, અર્જુન કેમ્પમાં લાવતો જોઈ, કૃપી, સ્વભાવથી કોમળ, દયાથી ઝુકી. પતિના પુત્રને બાંધેલા અને ખેંચાતા જોઈ, કૃપી, વિશ્વાસુ પત્ની, સહન કરી શકી નહીં, અને બોલી: “મુકી દો, મુકી દો! એ બ્રાહ્મણ છે, સાચો ગુરુ છે.” “શસ્ત્રવિદ્યાની ગુપ્ત વિધિ, તેનો ઉપયોગ અને પાછું ખેંચવાની રીત, અને શસ્ત્રોની વ્યવસ્થા—આ બધું તું તેના આશીર્વાદથી શીખ્યો છે. એ જ venerable દ્રોણ હવે પોતાના પુત્રના રૂપે છે; તેનો અર્ધ ભાગ કૃપીમાં છે, એ માતામાં, જેણે આ વીર પુત્રને જન્મ આપ્યો.