શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

શુકદેવજી કહે છે: સરસ્વત બ્રાહ્મણોએ લોકોએ થતી શંકાઓ દૂર કરવા માટે, પરમ પુરુષના કમળ જેવી પાદукаની સેવા કરીને, સર્વોચ્ચ ધામને પ્રાપ્ત કર્યું. સૂતજી કહે છે: જે કોઈ આ અમૃતમય કથા, જે ઋષિપુત્રના કમળપાદથી સુગંધિત છે અને સંસારના ભયને દૂર કરે છે, વારંવાર શ્રવણ કરે છે, તે પથિક જીવનની થાકને ત્યાગી દે છે. શુકદેવજી આગળ કહે છે: એક વખત દ્વારકામાં, બ્રાહ્મણની પત્નીના નવજાત પુત્રનું જન્મતાની સાથે જ મૃત્યુ થયું, હે ભરતવંશી. બ્રાહ્મણ દુઃખી મનથી મૃત્યુ પામેલા બાળકને લઈ રાજા દ્વાર પર મૂકીને, વ્યથિત થઈ, આ રીતે વિલાપ કરવા લાગ્યા: "રાજા બ્રાહ્મણદ્વેષી, ચપલ, લોભી અને ઇન્દ્રિયસુખમાં આસક્ત હોવાથી, મારા પુત્રનું મૃત્યુ થયું છે." "જ્યારે રાજા હિંસામાં આનંદ લે છે, દુરાચાર કરે છે અને ઇન્દ્રિયોને વશમાં રાખી શકતા નથી, ત્યારે પ્રજાએ દુઃખ પામવું પડે છે, ગરીબી અને કષ્ટમાં જીવે છે." આ રીતે, જ્યારે બીજું અને ત્રીજું બાળક પણ મૃત્યુ પામ્યું, બ્રાહ્મણે તેમને પણ રાજા દ્વાર પર મૂકી, એ જ વિલાપ કર્યો. આ સાંભળીને, એક સમયે, અર્જુન, કેશવની હાજરીમાં, બ્રાહ્મણના નવમા પુત્રના મૃત્યુ પછી, બ્રાહ્મણને કહ્યું: "હે બ્રાહ્મણ, તમારા ઘરમાં શું ઓછું છે? આ બ્રાહ્મણો યજ્ઞ કરી રહ્યા છે, અને તેમના સાથે ક્ષત્રિય મિત્રો છે." "જ્યાં બ્રાહ્મણો ધન, પત્ની અને પુત્રોથી ઘેરાયેલા હોવા છતાં શોક કરે છે, ત્યાં ક્ષત્રિય રૂપે જીવતા લોકો ખરેખર પાત્રતા વગર, શરમજનક રીતે જીવે છે." "હે સ્વામી, હું તમારા દુઃખી અને નિરાધાર બાળકોની રક્ષા કરીશ; જો હું મારી પ્રતિજ્ઞા પૂરી ના કરી શકું, તો પાપમુક્ત થવા માટે અગ્નિમાં પ્રવેશીશ." બ્રાહ્મણે કહ્યું: "સંકર્ષણ, વાસુદેવ, પ્રદ્યુમ્ન—શ્રેષ્ઠ ધનુર્ધર—અને અનિરુદ્ધ, જેનું રથ અપરાજિત છે, તેઓ પણ રક્ષા કરી શક્યા નથી." "ત્યારે, તમે, જે વિશ્વના સ્વામીઓ માટે પણ અઘરું કાર્ય કરવા ઈચ્છો છો, એ બાળકપનથી કેવી રીતે કરશો? અમને વિશ્વાસ નથી." અર્જુને કહ્યું: "હે બ્રાહ્મણ, હું સંકર્ષણ નથી, હું કૃષ્ણ નથી, હું કૃષ્ણનો પુત્ર પણ નથી; હું અર્જુન છું, મારા ધનુષ્યનું નામ ગાંડીવ છે." "મારી શક્તિને ઓછું ન આંકો, હે બ્રાહ્મણ, જે ત્રયંબકને પ્રસન્ન કરી છે; મેં યુદ્ધમાં મૃત્યુને જીત્યું છે, તમારા બાળકો પાછા લાવીશ." ફલ્ગુન દ્વારા આશ્વાસિત થઈ, બ્રાહ્મણ, અર્જુનના પરાક્રમને જોઈ, પ્રસન્ન થઈ, પોતાના ઘરમાં પાછા ગયા. જ્યારે બ્રાહ્મણપત્નીનું પ્રસવકાળ નજીક આવ્યું, શ્રેષ્ઠ દ્વિજ distressed થઈ, અર્જુનને બોલાવ્યા: "મારા બાળકને મૃત્યુથી બચાવો!" અર્જુને શુદ્ધ જળથી શुद्ध થઈ, મહેશ્વરને નમન કર્યું, દિવ્યાસ્ત્રોનું સ્મરણ કર્યું, અને ગાંડીવ ધનુષ્ય તૈયાર કર્યું. પાર્થએ તીરોથી પ્રસવગૃહને ઘેરી દીધું, વિવિધ શસ્ત્રો ઉપયોગ કરી, ચારે બાજુ, ઉપર અને નીચે તીરોની કેઝ બનાવી. પછી, બ્રાહ્મણપત્નીથી જન્મેલો બાળક, વારંવાર રડતો, તરત જ શરીર સહિત આકાશમાં અદૃશ્ય થઈ ગયો. પછી, કૃષ્ણની હાજરીમાં, બ્રાહ્મણે અર્જુનની સફળતાને ઠપક આપી કહ્યું: "મારી મૂર્ખતા જુઓ, મેં તેની દંભભરી વાતોમાં વિશ્વાસ કર્યો." "પ્રદ્યુમ્ન, અનિરુદ્ધ, રામ, કેશવ પણ રક્ષા કરી શક્યા નહીં; તો બીજું કોણ, હે જગતના સ્વામી, કરી શકે?" "અર્જુનના ખોટા શબ્દો પર શરમ છે, તેની આત્મપ્રશંસા અને ધનુષ્ય પર શરમ છે; ભ્રમિત થઈ, તે જે ભાગ્યે નિર્ધારિત છે, તે કરવા ઈચ્છે છે." આ રીતે બ્રાહ્મણ ઋષિ દ્વારા શાપિત થઈ, ફલ્ગુન પોતાના જ્ઞાન પર આધાર રાખી, ઝડપથી સમ્યમની—યમરાજના ધામ—ગયા. ત્યાં બ્રાહ્મણના પુત્રને ન મળતાં, અર્જુન શસ્ત્રો લઈને ઈન્દ્રના શહેર, પછી અગ્નિ, નિૃતિ, સોમ, વાયુ અને વરુણના શહેરોમાં ગયા. પછી રસાતલ, સ્વર્ગ અને અન્ય દેવતાઓના લોકોએ પણ શોધ્યા, પણ બ્રાહ્મણપુત્રને ન મળતાં, અને પોતાની પ્રતિજ્ઞા અધૂરી રહી, અગ્નિમાં પ્રવેશવાનો ઈરાદો કર્યો, પણ કૃષ્ણે અટકાવ્યા. કૃષ્ણે કહ્યું: "હું તને બ્રાહ્મણના પુત્રો બતાવીશ; પોતાને ઓછું ન આંકો. જે પુરુષો અમારી શુદ્ધ કીર્તિ સ્થાપિત કરશે, તેઓ ધન્ય થશે." આ રીતે અર્જુન સાથે વાત કરીને, ભગવાન, સર્વલોકોના સ્વામી સાથે, પોતાના દિવ્ય રથ પર પશ્ચિમ દિશામાં પ્રસ્થાન કર્યા. શ્રેષ્ઠ ભગવાને સાત ખંડ, સાત સમુદ્ર, સાત પર્વતો અને લોકાલોક પણ પાર કરીને અંદર પ્રવેશ કર્યો. ત્યાં, હે ભરત શ્રેષ્ઠ, રથના ઘોડા—શૈભ્ય, સુગ્રીવ, મેઘપુષ્પ અને બલાહક—પથ ભુલીને અંધકારમાં ભટકી ગયા. એ જોઈ, મહાયોગેશ્વર શ્રીકૃષ્ણે, પોતાનું સુદર્શન ચક્ર, જે હજાર સૂર્ય સમાન તેજસ્વી છે, આગળ મોકલ્યું. સુદર્શન, મનની ઝડપથી, ઘન, ભયાનક અંધકારમાં પ્રવેશી, પ્રબળ પ્રકાશથી તેને ફાડી નાખ્યું, જેમ રામના બાણ સેના ભેદે છે, ગુણોથી મુક્ત થઈ. ચક્ર દ્વારા ખૂલેલા માર્ગમાં, અર્જુને અંધકારપાર, સર્વોચ્ચ, અપરિમિત પ્રકાશ જોયો, અને તેની તેજસ્વી ઝાંખીથી આંખો બંધ કરી દીધી. પછી, પવન દ્વારા, જલમાં પ્રવેશ કર્યો, જ્યાં મહાવેગવાળી તરંગોથી સજ્જ, અતિ સુંદર, તેજસ્વી મણિઓના હજારો સ્તંભોથી શોભિત મહેલ જોયો. તેમાં, અદભુત, અનંત, મહા સર્પ, હજાર માથા, whose hoods were adorned with shining gems, two fierce eyes, white as a mountain, blue-black tongue, જોવા મળ્યો. તે સર્પના આરામદાયક આસન પર, અર્જુને સર્વવ્યાપી, પરમ મહિમાવાળા, સર્વોચ્ચ પુરુષ, ઘન વાદળ સમાન શ્યામ, પીળા વસ્ત્રધારી, શાંત મુખવાળા, વિશાળ અને સુંદર આંખવાળા ભગવાનને જોયા. તે ભગવાને મહામૂલ્ય મણિનું મુકુટ અને કાનના કુંડળ પહેર્યા હતા, હજારો વાળની લટોથી તેજસ્વી ઓરા, આઠ લાંબા, સુંદર હાથ, કૌસ્તુભ મણિ, શ્રીવત્સ ચિહ્ન, અને વનમાલા ધારણ કરી હતી. અચ્યુતએ અનંત સ્વરૂપને નમન કર્યું, અને અર્જુન aweથી overcome થઈ, એ જ રીતે નમન કર્યા; પછી મહાસ્વામી, હસતા અને શક્તિશાળી અવાજમાં, જોડેલા હાથે તેમને સંબોધ્યા. "તમને જોવા ઇચ્છતા, મેં બ્રાહ્મણના પુત્રોને અહીં લાવ્યા છે, પૃથ્વી પર ધર્મની રક્ષા માટે; તમે, મારા અંશરૂપ અવતાર, પૃથ્વી પર પાપનો ભાર નષ્ટ કરીને, ઝડપથી પરત જાઓ.