શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

ભગવાન પોતાના શયનથી ઉતરીને, ઋષિને નમસ્કાર કરી, વિનમ્રતાપૂર્વક કહ્યું: “સ્વાગત છે, ó બ્રાહ્મણ, કૃપા કરીને થોડી વારે બેસો; ó સ્વામી, અમને ક્ષમા કરો, કારણ કે અમને તમારા આગમન વિશે જાણ નહોતી.” પછી તેમણે વિનંતી કરી: “ó પવિત્ર સ્થળોના સર્જક, તમારા પગ ધોઈ ગયેલા જળથી મને, આખા જગતને અને મારા માટે સમર્પિત વિશ્વના રક્ષકોને શુદ્ધ કરો.” ભગવાને આનંદપૂર્વક કહ્યું: “આજે ó સ્વામી, હું લક્ષ્મીજીની વિશિષ્ટ કૃપાના પાત્ર થયો છું; તમારા પગના સ્પર્શથી પાપમુક્ત થયેલી સુખ-સંપત્તિ મારા વક્ષસ્થળ પર નિવાસ કરશે.” શુકદેવજી કહે છે: વૈકુંઠમાં ભૃગુમુનિ ભગવાન સાથે આવા મૃદુ શબ્દોમાં વાત કરતાં, તેઓ ખૂબ સંતોષિત, તૃપ્ત, મૌન, ભક્તિથી ભરી ગયા અને તેમની આંખોમાં આશ્રુ આવી ગયા. પછી ભૃગુમુનિ પાછા બ્રહ્મનિષ્ઠ ઋષિગણોની સભામાં આવ્યા અને ó રાજા, તેમણે પોતે જે અનુભવ્યું હતું તે બધું સ્પષ્ટ રીતે વર્ણવ્યું. આ સાંભળીને, ó વિષ્ણુમાંથી શાંતિ અને નિર્ભયતા પ્રાપ્ત થાય છે, એવા ઋષિગણ આશ્ચર્યચકિત અને નિશંક થઈ ગયા અને તેમની શરદ્ધા ó વિષ્ણુમાં વધુ વધારી. કેમ કે ó ભગવાનમાંથી ધર્મ, જ્ઞાન, વૈરાગ્ય, અષ્ટવિધ ઐશ્વર્ય અને આત્માને શુદ્ધ કરવાની ખ્યાતિ ઉત્પન્ન થાય છે. ó ઋષિઓના સર્વોચ્ચ ધ્યેય તરીકે ó ભગવાનને માનવામાં આવે છે, જે દંડ ત્યાગી, શાંત, સમબુદ્ધિ, નિરલેપ અને સદ્ગુણવંત છે. જેમની પ્રિય મૂર્તિ સત્ત્વમય છે, જેમ માટે બ્રાહ્મણો પસંદીદા દેવતા છે, અને જેમને શાંતિપ્રિય, નિરાશ્રય અને જ્ઞાની લોકો કોઈ ફળની ઇચ્છા વગર પૂજે છે. ó ભગવાનની માયાથી, જે ગુણોથી યુક્ત છે, ત્રણ વર્ગ—રાક્ષસ, અસુર અને સુર—સર્જાય છે; અને સત્ત્વગુણ એ પવિત્ર સ્થાનને પ્રાપ્ત કરવાનો સાધન છે. શુકદેવજી કહે છે: એવી રીતે, સરસ્વત બ્રાહ્મણોએ લોકોના સંશય દૂર કરવા માટે ó ભગવાનના કમલપાદની સેવા કરીને સર્વોચ્ચ ધ્યેય પ્રાપ્ત કર્યું. સૂતજી કહે છે: જે કોઈ પોતાના કાનથી, ó ઋષિપુત્રના કમલપાદના સુગંધિત અમૃતને, ó પરમાત્મા સાથે સંકળાયેલા અને સંસારના ભયને દૂર કરનાર કથા વારંવાર સાંભળે છે, તે યાત્રી જીવનપથની થાકને ત્યાગી દે છે. શુકદેવજી કહે છે: એક વખત, દ્વારકામાં ó બ્રાહ્મણની પત્નીનો નવજાત પુત્ર પૃથ્વી પર આવતાં જ મૃત્યુ પામ્યો, ó ભારતવંશી. ó બ્રાહ્મણે મૃત બાળકને રાજાના દ્વાર પર મૂકી, દુઃખી અને શોકગ્રસ્ત મનથી આ રીતે વિલાપ કર્યો: “રાજા બ્રાહ્મણોને દ્વેષ કરે છે, છેતરપિંડી, લોભી અને ઇન્દ્રિયસુખમાં રત છે, તેથી મારા બાળકનું મૃત્યુ થયું છે. જ્યારે રાજા હિંસામાં આનંદ કરે છે, દુષ્ટ અને અશાંત છે, ત્યારે પ્રજા દુઃખી, ગરીબ અને સતત પીડિત રહે છે.” આ રીતે, ó બ્રાહ્મણના બીજાં અને ત્રીજાં બાળકનું પણ મૃત્યુ થયું, અને ó બ્રાહ્મણે તેમને પણ રાજાના દ્વાર પર મૂકી, એ જ વિલાપ કર્યો. આ સાંભળીને, ó કેશવના присутствમાં, ó અર્જુને ó બ્રાહ્મણના નવમાં બાળકના મૃત્યુ સમયે ó બ્રાહ્મણ સાથે વાત કરી. અર્જુન કહે: “ó બ્રાહ્મણ, તમારા ઘરમાં શું અછત છે ó ધનુષધારી? અહીં ó બ્રાહ્મણો યજ્ઞ કરી રહ્યા છે, ó ક્ષત્રિય મિત્રો હાજરી આપી રહ્યા છે. જ્યાં ó બ્રાહ્મણો ધન, પત્ની, પુત્રોથી ઘેરાયેલા દુઃખી છે, ત્યાં ó ક્ષત્રિયોના વેશમાં જીવતા લોકો ખરેખર પાત્ર નથી, તેઓ અપમાનમાં જીવતા છે. ó સ્વામી, હું તમારા દુઃખી અને નિરાધાર બાળકોની રક્ષા કરીશ; જો હું મારી પ્રતિજ્ઞા પૂરી કરી શકું નહીં, તો પાપમુક્ત થવા માટે અગ્નિમાં પ્રવેશીશ.” બ્રાહ્મણ કહે: “સંકર્ષણ, વાસુદેવ, પ્રદ્યુમ્ન—શ્રેષ્ઠ ધનુષધારી—અને અનિરુદ્ધ, જેના રથને કોઈ હરાવી શકે નહીં, તેઓ પણ મારા બાળકોને બચાવી શક્યા નથી. ó જગતના સ્વામીઓ માટે પણ અઘરું કાર્ય, તમે બાળપણમાં એ કેવી રીતે કરી શકશો? અમને એ માન્ય નથી.” અર્જુન કહે: “ó બ્રાહ્મણ, હું સંકર્ષણ, કૃષ્ણ કે કૃષ્ણપુત્ર નથી; હું અર્જુન છું, મારું ધનુષ ગાંડીવ છે. ó બ્રાહ્મણ, મારા શક્તિને ઓછું ન આંકો, ó ત્રયંબકને પ્રસન્ન કરનાર; યુદ્ધમાં મૃત્યુને જીત્યા પછી, ó સ્વામી, હું તમારા બાળકો પાછા લાવીશ.” ફલ્ગુનાની આશ્વાસનથી ó બ્રાહ્મણ, ó પાર્થેના પરાક્રમને જોઈ, પ્રસન્ન થઈ પોતાના ઘરે પાછા ગયા. જ્યારે ó બ્રાહ્મણની પત્નીનું પ્રસવ સમય આવ્યો, ó શ્રેષ્ઠ દ્વિજ distressed થઈ ó અર્જુનને બોલ્યા: “મારા બાળકને મૃત્યુમાંથી બચાવો!” અર્જુને શુદ્ધ જળથી આત્મા શુદ્ધ કરી, ó મહેશ્વરને નમસ્કાર કર્યા, દિવ્યાસ્ત્રોનું સ્મરણ કર્યું અને ગાંડીવ ધનુષ તૈયાર કર્યું. ó પાર્થે પ્રસવકક્ષને વિવિધ બાણો અને શસ્ત્રો વડે બંધ કરી, ચારે બાજુ, ઉપર અને નીચે બાણોની જાળ રચી. ત્યારે ó બ્રાહ્મણની પત્નીનો બાળક જન્મ્યો, repeatedly રડતો, અને તરત જ શરીર સહિત આકાશમાં અદૃશ્ય થઈ ગયો. પછી ó કૃષ્ણના присутствમાં ó બ્રાહ્મણે ó અર્જુનના પરાક્રમ પર ટકોર કરી કહ્યું: “મારે ó અર્જુનના ડંકારભર્યા શબ્દો પર વિશ્વાસ કરવું એ મારી મૂર્ખાઈ છે. ó પ્રદ્યુમ્ન, ó અનિરુદ્ધ, ó રામ, ó કેશવ પણ બચાવી શક્યા નહીં; ó જગતના સ્વામી, બીજાં કોણ બચાવી શકે?” “શરમ ó અર્જુનના ખોટા શબ્દો પર, શરમ તેના આત્મપ્રશંસા અને તેના ધનુષ પર; મૂર્ખાઈથી એ જે કાર્ય કismetમાં લખાયેલું છે, એ કરવાનો પ્રયત્ન કરે છે.” એ રીતે ó બ્રાહ્મણ ઋષિ દ્વારા શાપિત ó ફલ્ગુન, પોતાના જ્ઞાન પર આશ્રય લઈ, ó યમરાજના સમ્યમનીમાં ગયા. ó બ્રાહ્મણપુત્રને ત્યાં ન મળતાં, ó અર્જુન શસ્ત્રો લઈને ó ઇન્દ્ર, ó અગ્નિ, ó નિૃતિ, ó સોમ, ó વાયુ અને ó વારુણના શહેરોમાં ગયા. ó રસાતલ, ó સ્વર્ગ અને ó અન્ય દેવતાઓના લોકોમાં પણ ó શસ્ત્રો સાથે ગયા; ó બ્રાહ્મણપુત્રને ક્યાંય ન મળતાં અને પ્રતિજ્ઞા પૂરી ન કરી શકતાં, ó અગ્નિમાં પ્રવેશવાનો ઇરાદો કર્યો, પણ ó કૃષ્ણે તેમને અટકાવ્યા. કૃષ્ણ કહે: “હું તમને ó બ્રાહ્મણના પુત્રો બતાવીશ; પોતાને ઓછું ન આંકો. ó પુરુષોત્તમની પવિત્ર ખ્યાતિ સ્થાપિત કરનાર પુરુષો ધન્ય છે.” કૃષ્ણ ó અર્જુન સાથે ó દિવ્ય રથ પર પશ્ચિમ દિશામાં પ્રયાણ કર્યા. ó સર્વોચ્ચ ó ભગવાને સાત ખંડ, સાત સમુદ્ર, સાત પર્વતો અને ó લોકાલોક પાર કરી અંદર પ્રવેશ કર્યો. ó ભારત શ્રેષ્ઠ, ત્યાં ó શૈબ્ય, ó સુગ્રીવ, ó મેઘપુષ્પ અને ó બલાહક—રથના ઘોડા—માર્ગ ભુલાઈ, અંધકારમાં ખોવાઈ ગયા.