શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

કુરુમાં શ્રેષ્ઠ, કલાપા ગામમાં વસતા મહાન ઋષિઓની વચ્ચે નારદજી પહોંચ્યા. તેમણે વિનમ્રતાપૂર્વક નમન કરીને એક મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન પૂછ્યો. ત્યારે ભગવાને, ત્યાં બેઠેલા ઋષિઓના સમક્ષ, જનલોકના પ્રાચીન વાસીઓ દ્વારા સ્વીકારવામાં આવેલ બ્રહ્મતત્ત્વનું ઉપદેશ આપવાનું શરૂ કર્યું. ભગવાને કહ્યું: એક વખત જનલોકમાં, સ્વાયંભુવના વંશજોએ બ્રહ્મને અર્પિત યજ્ઞ કર્યો હતો. ત્યાં મનથી જન્મેલા, બ્રહ્મચારી ઋષિઓ વચ્ચે, બ્રહ્મના તત્વની ચર્ચા ચાલી. જ્યારે તમે શ્વેતદ્વીપમાં ત્યાંના ભગવાનને જોવા ગયા હતા, ત્યારે એ જ બ્રહ્મતત્વની ચર્ચા થઈ હતી, જ્યાં વેદો આરામ કરે છે; અને એ જ પ્રશ્ન, જે તમે આજે પૂછો છો, ત્યાં પણ ઉઠ્યો હતો. તે ઋષિઓ જ્ઞાન, તપ, વર્તન, સંપત્તિ, શત્રુ અને મિત્ર—allમાં સમાન હતા. કેટલાક તત્વ સમજાવતા, બીજા ધ્યાનપૂર્વક સાંભળતા. શ્રી સનંદન કહે છે: બ્રહ્માએ પોતાના સર્જનને ગ્રહણ કરીને, પોતાની શક્તિઓ સાથે શયન કર્યું; અંતે, વેદો પોતાના ચિહ્નોથી, જેમ રાજાને ભટ રમે છે અને તેની શૂરવીરતા ગાય છે, તેમ બ્રહ્માને ઉત્સાહભેર જગાડ્યા. વેદોએ કહ્યું: વિજય! વિજય! हे અજ, हे અજય, ગુણોથી પ્રાપ્ત થયેલી દોષોને દૂર કરો. તમે સ્વભાવથી સર્વ શક્તિઓના કેન્દ્ર છો. અવ્યક્ત અને વ્યક્ત જગતમાં, તમારી શક્તિઓ જાગૃત થાય છે. વેદો ક્યારેક તમારો અનુસરણ કરે છે, પણ તમારી અદભૂત સ્વયંસત્તા સાથે ચાલો ત્યારે તેઓ તમને પકડી શકતા નથી. આ વિશાળ બ્રહ્માંડ, જે દેખાય છે, તે જ્ઞાની માટે અંતે અસાર છે; જેમ માટીમાં રૂપ બદલાય છે, પણ રૂપમાં નહિ, તેમ જ. તેથી ઋષિઓ મન, વાણી અને ક્રિયા તમારા પર સ્થિર કરે છે—પૃથ્વી પર મનુષ્યોના પગલાં પણ અસત્ય છે. એ રીતે, ત્રણ લોકના સ્વામી, જ્ઞાની તમારી કથા-અમૃતના સાગરમાં ડૂબી, તપસ્યા છોડી દે છે. તો, જે લોકો સમય અને ઇચ્છાના દોષોથી શુદ્ધ થઈ, તમારી પરમ પદમાં રહે છે, તેઓ અવિચલ આનંદ અનુભવે છે. જેમ પ્રાણવાયુ શરીરને પાલે છે, તેમ મહાભૂત (અગ્નિથી શરૂ) પણ તમારી કૃપાથી બ્રહ્માંડ રચે છે. ભોજનથી શરૂ થતા સર્વ જીવ, તમારી જ પ્રકૃતિ છે, પણ તમે સત્ય-અસત્ય બંનેથી પર છો; જે રહે છે, તે તમારી અમર સ્વરૂપ છે. જે લોકો સીમિત દૃષ્ટિવાળા છે, તેઓ હૃદયને પથ તરીકે ધ્યાન કરે છે. ત્યાંથી, ó અનંત ó, તમારું પરમ પદ માથા ઉપર ઊભરે છે, અને જે ત્યાં પહોંચે છે, તેઓ ફરી મૃત્યુના મોંમાં નથી પડતા. તમે અનેક અદભૂત યોનિમાં કારણરૂપે પ્રવેશો છો, અને કર્મ પ્રમાણે વિવિધ રૂપે પ્રકાશિત થાઓ છો; પણ જે મિથ્યા-અહંકારથી મુક્ત છે, તેઓ તમારા પરમ પદને સમાન રીતે અનુભવે છે; શુદ્ધમનવાળા લોકો સર્વ ભેદ છોડીને, એક જ સ્વાદરૂપ તમારા અનુસરણ કરે છે. આ શરીરો, આંતરિક અને બાહ્ય, તમારી જ રચના છે; તમે સર્વ શક્તિઓના ધારક, સર્વત્ર પ્રગટ છો. મનુષ્યના માર્ગ અને વેદોના અંતની તપાસ કરીને, જ્ઞાની પૃથ્વી પર તમારા પગની પૂજા કરે છે. કેટલાંક, આત્મા-તત્વ જાણવાની ઇચ્છાથી, તમારા અમર કથા-સાગરમાં મહેનત કરે છે, મુક્તિ પણ નથી માંગતા. ઘર છોડીને, હંસ સમાન ભક્તો સાથે, તમારા કમળપદમાં, અન્ય કંઈ ઈચ્છતા નથી. તમારા માર્ગે ચાલતા, embodied beings—જણુ પોતાના કુટુંબ, મિત્ર, પ્રિયજન સાથે—તમારી તરફ વળે છે, ત્યારે સાચો સુખ મેળવે છે. જે મિથ્યા પૂજા કરે છે, તેઓ પોતાને હાનિ કરે છે, અને સંસાર-દુઃખમાં ભટકે છે, શરીર-ભારથી પીડાય છે. જે ઋષિઓ, શ્વાસ, મન અને ઇન્દ્રિયને નિયંત્રિત કરી, દૃઢ યોગથી, હૃદયમાં તમારી પૂજા કરે છે—even their enemies attain you by remembrance. નાગરાજના આલિંગનથી મન જોડનાર સ્ત્રીઓ અને અમે પણ, તમારા કમળપદની અમૃત ચાખી, સમાન છીએ. કોણ જાણે છે, ó Blessed Lord ó, તમારી શરૂઆત, અંત, અને માર્ગ? બ્રહ્મા પછી, દેવો પણ અનુસરે છે; તેથી, તમે neither existent nor non-existent, nor both; nor subject to time. જ્યારે તમે così શયન કરો, કોઈ શાસ્ત્ર તમને પકડી શકતું નથી. જે આત્માને જન્મ, મૃત્યુ, અથવા શરીરથી અલગ માને છે, તે અજ્ઞાનથી બોલે છે; ત્રણ ગુણથી વ્યક્તિ બને છે, એ પણ અજ્ઞાન છે; તમારા અને પરના અનુભવમાં ભેદ નથી. જેમ સોનાની વિવિધ રૂપમાં પણ, જે સોનાનું તત્વ જાણે છે, તે રૂપ છોડતો નથી, તેમ આત્મા-જ્ઞાની સર્વને આત્મા તરીકે જ જુએ છે; પરિવર્તનને નકારતા નથી, કારણ કે સર્વમાં તમે વ્યાપી છો. જે તમારા મિત્ર તરીકે, સર્વ જીવોના નિવાસરૂપે, fearless death પર ચાલે છે; ó Lord ó, તમે દેવોને, ગાયો જેવા, ભેગા કરો છો; અને જે તમારું મિત્રતા કરે છે, તેઓ શુદ્ધ થાય છે, પણ જે વળે છે, તેઓ નહિ. તમે ક્રિયાવિહીન, સ્વયંસત્તા, સર્વ સર્જનશક્તિના ધારક છો. દેવો, સદા જાગૃત, સમાન રીતે તમારી સેવા કરે છે, જેમ universal sovereignને હાથ સેવા કરે છે. જગતના સર્જક, તમારા સમક્ષ aweથી કાર્ય કરે છે. ચાલતા-અચલ જાતિઓ, કારણ અને અજથી, તમારી નજર હેઠળ કાર્ય કરે છે; ó Free One ó, મુક્ત થઈ, બીજું કંઈ નથી, ó Supreme ó, જેમ આકાશ સર્વને ધારતું, પણ તુલનામાં ખાલી રહે છે. જો embodied beings unlimited અને સર્વવ્યાપક હોય, તો authority-rule ન હોય; પણ એ નથી. અને જન્મેલું અજથી બને છે, તો controller રહેશે, equality સ્વીકારીએ; પણ એ દૃષ્ટિ ખોટી છે. પ્રકૃતિ અને પુરુષા, બંને અજથી, બંનેનું સાચું ઉદ્ભવ નથી; સંયોજનથી જે થાય છે, એ instable—જળ પર બબલ—as. ó Supreme ó, સર્વ નામ અને ગુણો ઓશિનમાં riversની જેમ વિળી જાય છે. માણસોમાં, ó Maya ó, તમારી ભયંકર મોહને ઓળખી, ó source of all ó, મનને તમારી પર સ્થિર કરે છે, અને ભક્તિ ઊંડા થાય છે. ó Lord ó, તમારાથી વિમુખ shelter-seekers, તમારા ફ્રાઉનથી repeatedly ભય પામે છે, ઘાસના તણખા જેવા. જે લોકો, restless mind—wild horse—ને સંયમ, શ્વાસ, ઇન્દ્રિયથી નિયંત્રિત કરવા પ્રયત્ન કરે છે, પણ ગુરુના પગને અવગણે છે, તેઓ merchant-on-ocean helmsman છોડીને ભટકતા, દુઃખ પામે છે. જ્યારે તમે છો, તો લોકો relatives, children, self, spouse, wealth, home, chariot પર આધાર રાખે છે, એમાં શું મૂલ્ય? pleasure-યુનિયનથી ભટકતા, પોતાનું ભાગ ગુમાવે છે, તો સુખ કોણ પામે? પૃથ્વી પર, ó sages ó, પવિત્ર સ્થળોની યાત્રાથી, તમારા કમળપદના જળથી હૃદય શુદ્ધ, એકવાર પણ ó eternal bliss ó પર મન સ્થિર કરે છે, તો તેઓ ફરી false abodesમાં નથી જાય. જો કોઈ કહે, 'આ existentમાંથી ઊભરાય છે', તો reasoning flawed છે, inconsistent, false, truly combine નથી. व्यवहार માટે ભેદ થાય છે, પણ speech, ritual recitation dull-wittedને confuse કરે છે. જે પહેલાં નહોતું, પછી વિલય પછી નહિ, વચ્ચે સીમિત, ó one taste ó, તમારી અંદર illusion છે. તેથી, distinctions of wealth/caste, પણ wise mind-play false, nectar illusion. આત્મા, ó unborn ó, ó uncreated ó, ó qualities ó, ó similarity ó, ó death-free ó, ó portion-free ó, ó snake-skin ó, ó supreme glory ó, eightfold greater ó. જો ascetics desire-root heartમાંથી કાઢતા નથી, ó Lord ó, તમે difficult to attain, heart-hidden jewel જેવા. soul-satisfaction નહિ, તો suffering both sides, death-free state પ્રાપ્ત નથી. જે ó source of all ó, auspicious-inauspicious, qualities-faults discern નથી કરી શકે, embodied beingsના words પણ નહિ. ó Lord with qualities ó, દરેક યુગમાં ગવાય છે, અને સાંભળનાર liberation તરફ જાય છે. Even rulers of heaven, ó Infinite One ó, your end સુધી પહોંચી શક્યા નથી; cosmic eggs (Sāvarṇas) wind-sky dust-motes જેવા, Vedas and time pass, but in you fruit પામે છે, unreal reject કરીને end પામે છે. ભગવાને કહ્યું: ó Brahma ó, instruction સાંભળીને, Siddhas, Sanandanaને path-of-Self જાણીને સન્માન આપ્યું. આ રીતે, ó essence of Vedas, Puranas, Upanishads ó, great souls sky-traveling, earlier timesમાં, બહાર કાઢ્યું. અને ó heir of Brahma ó, Self-instruction faithથી ધારણ કરીને, પૃથ્વી પર ઈચ્છા પ્રમાણે રહો, લોકોની ઈચ્છાઓ દહન કરો. શ્રી શુકદેવે કહ્યું: ó sage ó, instruction faith, self-controlથી પ્રાપ્ત કરીને, muni Vīravrata, learned, spoke. શ્રી નારદે કહ્યું: ó Blessed Lord ó, ó spotless fame ó, ó Krishna ó, ó creation-destruction powers ó, ó all beings ó, નમન. આ રીતે, કલાપા ગામના ઋષિઓ, નારદજી, ભગવાન, અને બ્રહ્મતત્વની મહાન ચર્ચા, પવિત્ર ઉપદેશ, અને અંતે, ભક્તિપૂર્વક ભગવાન કૃષ્ણને નમન, આ કથા પૂર્ણ થાય છે.