શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

શ્રીકૃષ્ણે મને પોતાના રથ પર બેસાડ્યા, જે ચાર ઉત્તમ ઘોડાઓથી જોડાયેલો હતો. તેમણે શારંગ ધનુષ લઈ, કવચ પહેરી, ચાર ભુજાઓ સાથે યુદ્ધમાં ઊભા રહ્યા. દારુકે રથ ચલાવ્યો, જે સુવર્ણભૂષિત હતો, અને રાજાઓએ જોતા, જાણે સિંહ પોતાનું શિકાર લઈ જાય છે, એમ શ્રીકૃષ્ણે આગળ વધ્યા. કેટલાક રાજાઓ રસ્તામાં અવરોધ કરવા ધનુષ લઈને, હથિયારો સાથે, શ્રીહરીનો પીછો કર્યો, જાણે ગામના સિંહો હરિને પકડવા દોડે છે. પરંતુ શ્રીકૃષ્ણના શારંગ ધનુષમાંથી છોડાયેલા તીરોની ઝપાટે, અનેક રાજાઓના હાથ, પગ અને ગળા કપાઈ ગયા; કેટલાક યુદ્ધમાં પડી ગયા, તો કેટલાક યુદ્ધ છોડીને ભાગી ગયા. પછી યદુવંશી ભગવાન, જે ગુરુત્વ અને તેજથી ભરપૂર હતા, સુવર્ણધ્વજ અને રંગીન દ્વારોથી શોભિત, સ્વર્ગ અને પૃથ્વી પર પ્રસિદ્ધ શહેરમાં પ્રવેશ્યા. જાણે નાવ પોતાનાં તટ પર આવી પહોંચી હોય. મારા પિતાએ પોતાના મિત્રો, સગાં, અને કુટુંબીઓને કિંમતી વસ્ત્રો, આભૂષણો, પથારી, બેઠકો અને વિવિધ ભેટો આપી સન્માનિત કર્યા. દાસીઓ, ધન-સંપત્તિ, સૈનિકો, રથ અને ઘોડાઓ સાથે, તેમણે ભક્તિપૂર્વક મૂલ્યવાન હથિયારો પણ આપ્યા. અમે, તેમના ઘરનાં દાસીઓ, સાચી તપસ્યા અને પૂર્ણ વૈરાગ્યથી એ સ્થિતિમાં આવ્યા, અને સ્વયં તૃપ્ત એવા શ્રીકૃષ્ણની સેવા કરવા લાગ્યા. કૃષ્ણપત્નીઓએ કહ્યું: "શ્રીકૃષ્ણે ભૌમ અને તેના અનુયાયીઓને યુદ્ધમાં સંહાર કર્યા, અને અમને—જે તેમના દ્વારા જીતાઈ ગયેલી રાજકન્યાઓ હતાં—મુક્ત કર્યા. તેમના કમળ જેવા પગરવને સ્મરી, અમને પોતે સ્વીકાર્યા, અને વિશ્વબંધનમાંથી મુક્તિ આપી." "અમને રાજસત્તા, સ્વામીપદ, શાસન, કે બ્રહ્માનું સર્વોચ્ચ સ્થાન પણ જોઈએ નથી; અમને અનંત હરિધામ પણ ઇચ્છ્ય નથી." "અમને તો માત્ર એ ઈચ્છા છે કે, તેમના મહિમાવંત પગલાંની ધૂળ, જે તેમના પત્નીનું અંગરાગ લઈને સુગંધિત છે, અને જે ગદાધારી છે, એ આપણાં માથા પર રહી." "વ્રજની ગોપીઓ, પુલિંદા સ્ત્રીઓ, ઘાસ-બૂટી, ગાયો અને ગોપો—એ બધા એ મહાનાત્મા શ્રીકૃષ્ણના પગલાંનો સ્પર્શ ઈચ્છે છે, જ્યારે તેઓ ગાયોની સેવા કરે છે." શુકદેવે કહ્યું: જ્યારે કુંતી, સુભદ્રા, દ્રૌપદી, માધવી, રાજપત્નીઓ અને તેમની પોતાની ગોપીઓએ શ્રીકૃષ્ણના આત્મીય પ્રેમ વિશે સાંભળ્યું, તો તેઓ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા, અને તેમની આંખોમાં આનંદના અશ્રુ ભરાઈ આવ્યા. સ્ત્રીઓ પોતપોતામાં વાત કરતાં, અને પુરુષો પુરુષોમાં વાત કરતાં, ત્યારે મહર્ષીઓ—શ્રીકૃષ્ણ અને બલરામના દર્શન માટે ઉત્સુક—ત્યાં આવ્યા. વ્યાસ, નારદ, ચ્યવન, દેવલ, અસીતા, વિશ્વામિત્ર, શતાનંદ, ભરદ્વાજ અને ગૌતમ આવ્યા. રામ પોતાના શિષ્યો સાથે, venerable વસિષ્ઠ, ગાલવ, ભૃગુ, પુલસ્ત્ય, કશ્યપ, અત્રિ, માર્કંડેય અને બૃહસ્પતિ પણ આવ્યા. દ્વિત, ત્રિત, એકત, બ્રહ્માના પુત્રો, અંગિરા, અગસ્ત્ય, યાજ્ઞવલ્ક્ય, વામદેવ અને અન્ય મહર્ષીઓ પણ આવ્યા. તેમને જોઈને, પહેલા બેઠેલા રાજાઓ, પાંડવો, શ્રીકૃષ્ણ અને બલરામ, તરત ઊભા થઈ ગયા અને વિશ્વ-વિખ્યાત મહર્ષીઓની વંદના કરી. બધાએ મહર્ષીઓનું યોગ્ય રીતે પૂજન કર્યું; રામ અને અચ્યૂત (કૃષ્ણ) એ તેમને આવકાર, બેઠકો, પાદ્ય, અર્પણ, ફૂલોની માળાઓ, ધુપ અને અંગરાગથી સન્માનિત કર્યા. ધર્મમૂર્તિ ભગવાને, મહર્ષીઓ આરામથી બેઠા હતા ત્યારે, મૌલિક અને મર્યાદિત વચનો ઉચ્ચાર્યા; મોટા સભામાં બધાએ મૌનથી સાંભળ્યું. શ્રીકૃષ્ણે કહ્યું: "અહો! આપણે જે આ દુનિયામાં જન્મ્યા છીએ, એનું સર્વોચ્ચ ફળ—જે દેવતાઓ માટે પણ દુર્લભ છે—આપણે પ્રાપ્ત કર્યું છે: યોગમાસ્તરોના દર્શન." "જેમને ઓછું તપ છે, એવા લોકો—even when worshipping the devas, who are the eyes of the world—જ્યારે આવા મહાપુરુષોને જોવા, સ્પર્શવા, પ્રશ્ન કરવા અને તેમના પગલાંમાં વંદન કરવાનો અવસર મળે છે, એ તો શું કહેવું!" "પવિત્ર નદીઓ, માટી-પથ્થરનાં દેવતાઓ—એવો શુદ્ધિકરણ નથી લાવે; પવિત્ર પુરુષો તો માત્ર દર્શનથી—even for a moment—પાપો દૂર કરી દે છે." "Neither fire, nor sun, nor moon, nor earth, water, sky, wind, speech, or mind—even if worshipped separately—પાપ દૂર નથી કરે; વિદ્વાન મહાપુરુષોની સેવા—even for a moment—પાપ દૂર કરે છે." "જે વ્યક્તિ શરીર, પત્ની, પરિવારને પોતાનું માને છે, પૃથ્વીને પવિત્ર માને છે, તીર્થને માત્ર પાણી માને છે, પણ કદી વિદ્વાનની શોધ નથી કરે, એ ગાય અથવા ગધેડા જેવો છે." શુકદેવે કહ્યું: શ્રીકૃષ્ણના અઘટ જ્ઞાનભર્યા વચનો સાંભળીને, મહર્ષીઓ મૌન થઈ ગયા, અને તેમના મન શ્રીકૃષ્ણના ઊંડા વચનોમાં વિમૂઢ થઈ ગયા. દીર્ઘ મનન પછી, મહર્ષીઓએ હસતાં, જગતના સ્વામી શ્રીકૃષ્ણને કહ્યું: "તમારી સત્તા તો લોકો એકત્ર કરવા માટે છે." "તમારી માયાથી—even we, creators of the world—ભ્રમિત થઈ જઈએ છીએ; તમારી મહાનતા તમારી જ ગુપ્ત શક્તિથી છુપાયેલી છે; ભગવાનના કાર્યો ચમત્કારિક છે!" "Although desireless, you create, sustain, and withdraw the world in many ways, yet remain detached—just as earth, though appearing in countless forms and names, stays unchanged. Truly, your acts are marvelous and mysterious!" "Proper time પર, તમારી જાતના લોકોની રક્ષા માટે, તમે સત્વગુણ સ્વીકારો છો, અને દુષ્ટોને દમન કરો છો; તમારી લીલાથી, તમે વેદના શાશ્વત માર્ગને uphold કરો છો, ó Supreme Person, varṇāśrama orderના આત્મા!" "Hey Brahman, તમારું હૃદય શુદ્ધ છે, તપ, અધ્યયન અને આત્મ-નિયંત્રણથી પ્રાપ્ત; તેમાં જ તે પ્રગટ, અપ્રગટ અને બંનેથી પર વસ્તુ જાણાય છે." "તેથી, ó Brahman, તમે બ્રાહ્મણોની સમાજને સન્માન આપો છો, જે શાસ્ત્રો અને તમારા જ સ્તોત્ર છે; તેથી, તમે બ્રાહ્મણ-ભક્તોમાં સર્વોચ્ચ છો." "આજે, આપણો જન્મ, શિક્ષા, તપ અને દર્શન—all have borne fruit; for by meeting you, who are the ultimate goal, we have attained supreme good." "Obeisance to Lord Krishna, whose intellect never fails, whose greatness is hidden by yogamāyā, and who is the Supreme Soul." "He whom these kings, and even the Vṛṣṇis who delight in him alone, do not know—he is the Lord of time and the Self, hidden by the curtain of māyā." "Just as a man sleeping, though perceiving elements and qualities, does not know his true self, distinct from names and sense-objects—" "So too, by māyā's delusion, the mind, bewildered by attachment to names, objects, and senses, does not know you, due to disturbed memory." "Today, we have seen your feet, which remove the mass of sins, which are the abode of all holy places, established in the heart by those with matured yoga; ó Lord, whose devotees, pierced by overflowing devotion, attain your path—please grant them your grace." શુકદેવે કહ્યું: આમ, દાશારહ (કૃષ્ણ), ધૃતરાષ્ટ્ર અને યુધિષ્ઠિરને વિદાય લઈને, રાજઋષિ મહર્ષીઓએ પોતાના આશ્રમ તરફ મન લગાવ્યું. તેમને જોઈને, વિખ્યાત વસુદેવ આગળ આવ્યા, વંદન કરી, સન્માન આપ્યું, અને સંયમિત વચનો ઉચ્ચાર્યા.