નંદ અને ગોપગણોએ જ્યારે જાણ્યું કે યદુવંશીઓ, શ્રીકૃષ્ણના નેતૃત્વમાં, ત્યાં આવ્યા છે, ત્યારે તેઓ ઉલ્લસિત હૈયે તેમને મળવા માટે ઉપહારો લઈને પહોંચ્યા. કૃષ્ણને જોઈને વૃષ્ણિગણ એટલા આનંદિત થયા કે જાણે તેમના પ્રાણ પાછા આવી ગયા હોય. લાંબા વિયોગ પછી મળીને તેઓએ એકબીજાને ઉરથી ભેળવી લીધા. વસુદેવજી પણ નંદને હૃદયપૂર્વક ભેટ્યા અને કમ્સના કષ્ટો અને પોતાના પુત્રને ગોકુલમાં સોંપવાનું સ્મરણ કરીને ભાવવિભોર થયા. કૃષ્ણ અને બલરામે પોતાના માતાપિતાને ભેટીને તેમના ચરણોમાં વંદન કર્યું, પણ પ્રેમથી ગળા ભરાઈ ગયા અને શબ્દો બહાર ન આવ્યાં. યશોદા અને નંદબાબાએ પોતાના સંતાનોને બેસાડ્યા અને બંને હાથથી તેમને ભેળવી, મનના બધા દુ:ખો છોડ્યા. રોહિણી અને દેવકીયે વ્રજની રાણી યશોદાને ભેટી, તેમની મિત્રતાનું સ્મરણ કરીને, પ્રેમથી ગળા રુંધાઈ ગયા. તેઓએ કહ્યું: “હે વ્રજ રાણી, તમારી અડગ મિત્રતા ક્યારેય ભૂલાઈ શકે તેમ નથી. ઈન્દ્રપદ પ્રાપ્ત કરીને પણ તેની પરતીફળ આપવું શક્ય નથી. તમારા માતાપિતા એ તમને લાડથી પાળ્યા, ઉછેર્યા અને રક્ષ્યા—જેમ પાંપણ આંખોની રક્ષા કરે છે. સજ્જનોને તો સ્વર્ગ પણ અંતિમ લક્ષ્ય નથી.” ગોપીઓએ જ્યારે પોતાના પ્રિય કૃષ્ણને જોયા, ત્યારે પોતાના પાંપણોને શાપ આપ્યો, કારણ કે તે કૃષ્ણના દર્શનમાં અવરોધક બની રહ્યા. તેઓએ કૃષ્ણને આંખોથી ભેળવી, હૃદયમાં સમાવી લીધો અને એવી ભક્તિ પ્રાપ્ત કરી, જે સદા જોડાયેલા યોગીઓ માટે પણ દુર્લભ છે. શ્રીકૃષ્ણ એકાંતમાં ગોપીઓ પાસે આવ્યા, તેમને ભેટ્યા, કુશલક્ષેમ પૂછ્યા અને હસતાં-હસતાં કહ્યું: “શું તમે અમારી મિત્રતાનું સ્મરણ કરો છો? અમે પોતાનું કાર્ય પૂરું કરવા દુશ્મનોના વિનાશમાં મન લગાવી, લાંબા સમયથી દૂર રહ્યા. શું તમે અમને અકૃતજ્ઞ માની દુખી તો નથી? ભગવાન બધાને જોડે અને વિભાજિત કરે છે. જેમ પવન વાદળ, ઘાસ, કાપડ અને ધૂળને ભેગા અને વિખૂટા કરે છે, તેમ સર્જનહાર સર્વેને જોડે અને અલગ કરે છે. મારી પર ભક્તિથી અમરત્વ મળે છે. શુભભાગ્યે, તમારી મમતા ઉદ્ભવી છે, જે બધા અવરોધો દૂર કરે છે. હું સર્વનો આરંભ, અંત અને આંતર-બાહ્ય તત્વ છું—જેમ આકાશ, પાણી, પૃથ્વી, વાયુ અને પ્રકાશ તત્વોમાં છે. આત્મા અને પરમાત્મા દ્વારા સર્વે જીવમાં જીવ છે; બંને મને તથા પરમ તત્વમાં જ દેખાય છે, જેને અવિનાશી જાણી શકાય છે.” આ રીતે શ્રીકૃષ્ણના જ્ઞાનથી ગોપીઓએ પોતાના સ્વભાવને પાર કરી, કૃષ્ણના સ્મરણમાં લીન થઈ ગઈ. તેઓએ પ્રાર્થના કરી: “યોગીઓ જેઓ હૃદયમાં તમારા કમળ સમાન પદોનું ધ્યાન કરે છે, એવા ભગવાન! તમે અમારાં મનમાં સદા વસો, ભલે અમે ઘરમાં રહીએ.” આ રીતે વ્રષ્ણિ અને ગોપગણની મિલનકથા પૂર્ણ થાય છે. પછી શ્રીકૃષ્ણે ગોપીઓને આશીર્વાદ આપ્યા અને પાંડવ યુધિષ્ઠિર તથા તેમના મિત્રોના સુખ-દુઃખ પૂછ્યા. ભગવાનના ચરણ દર્શનથી પવિત્ર થયેલા સૌએ આનંદથી ઉત્તર આપ્યો: “તારા ચરણકમળમાંથી જે અમૃતપ્રવાહ વહે છે, તે અમને સંસારના બંધન અને દેહભ્રમથી મુક્ત કરે છે. હવે અમે ત્રિવિધ દેહભાવ અને કર્મોથી મુક્ત, અવિરત આનંદ અને જ્ઞાનમાં સ્થિત છીએ; યોગ અને શાસ્ત્રોથી તારા રૂપને વંદન કરીએ છીએ, જે પરમહંસો માટે માર્ગ છે.” આ રીતે અંધક અને કૌરવ વંશની સ્ત્રીઓ એકઠી થઈ, લોકપ્રસિદ્ધ શ્રીકૃષ્ણની કથાઓ ગાતી, એકબીજાને ગોવિંદના પ્રભાવ વર્ણવી. ત્યારે દ્રૌપદીએ કૃષ્ણપત્નીઓ—વૈદર્ભી (રુક્મિણી), ભદ્રા, જામ્બવતી, કૌશલા, સત્યભામા, કાલિન્દી, શૈબ્યા, રોહિણી, અને લક્ષ્મણા—ને પૂછ્યું: “હે કૃષ્ણપત્નીઓ, ભગવાને પોતે કેવી રીતે તમારો વિવાહ કર્યો? કૃપા કરીને કહો.” રુક્મિણી બોલી: “જ્યારે ધનુષધારી વીરોએ મને ચેદિ રાજાને સોંપવાનો પ્રયાસ કર્યો, ત્યારે કૃષ્ણે સિંહની જેમ મને હરણ કરી, અને હું તેમનાં ચરણોમાં સમર્પિત થઈ.” સત્યભામાએ કહ્યું: “મારા પર લાગેલી શાપને દૂર કરવા માટે કૃષ્ણે પૃથ્વીના રાજાને હરાવ્યો, મણિ લાવ્યો અને મને પોતાના પતિ તરીકે સ્વીકારી.” જામ્બવતી બોલી: “મારા પિતા સાથે એકવીસ દિવસ યુદ્ધ કરીને, ભગવાને મને પતિરૂપે સ્વીકારી; પિતાએ પરિક્ષા લઈને મને તેમને અર્પણ કરી.” કાલિન્દી બોલી: “હું કૃષ્ણના ચરણ સ્પર્શની ઇચ્છાથી તપ કરતી હતી; તેઓએ મિત્રરૂપે આવી, હાથ પકડીને મને સ્વીકારી.” મિત્રવિંદાએ કહ્યું: “મારા સ્વયંવરમાં કૃષ્ણે રાજાઓને હરાવી, મને હરણ કરી પોતાના શહેરમાં લઈ ગયા.” સત્યાએ કહ્યું: “મારા પિતાએ સાત દાઝિયા, તીક્ષ્ણ શિંગવાળા બળદો રાખ્યા; કૃષ્ણે સહેજે તેમને વશ કરી, મને અને મારો દાસીદળ મેળવ્યો.” ભદ્રાએ કહ્યું: “મારા પિતાએ મારા મામાને બોલાવી, મને કૃષ્ણને અર્પણ કરી.” લક્ષ્મણાએ કહ્યું: “નારદજી પાસેથી કૃષ્ણની કથા વારંવાર સાંભળી, મનમાં તેમને પતિરૂપે પસંદ કરી; પિતાએ મારા લગ્ન માટે વિશેષ યોજના બનાવી. સ્વયંવરમાં માછલી છુપાવી, પાણીમાં પ્રતિબિંબ મૂક્યું હતું.” આ રીતે, સહસ્રો વીરોએ બધા શસ્ત્રવિદ્યા સાથે આવી, અને વિવાહના પ્રસંગે ઉપસ્થિત થયા. આવી સુંદર રીતે, શ્રીમદ્ ભાગવતની આ કથામાં કૃષ્ણના પરિવાર, ગોપગણ, અને તેમના જીવનસંબંધોનું પાવન વર્ણન થાય છે.