શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની મહિમા એવી છે કે, જે લોકો માત્ર તેમના નામનું શ્રવણ કરે છે, કેirtન કરે છે, અથવા ધ્યાન કરે છે—even if they live nearby—even they પવિત્ર થઈ જાય છે; તો પછી જે લોકો તેમને જોઈ શકે છે અથવા સ્પર્શ કરી શકે છે, તેઓ તો કેટલા મહાપવિત્ર બની જાય! ભગવાનના ચરણોની ખ્યાતિ સ્વર્ગ, પૃથ્વી અને પાતાળ ત્રણેય લોકમાં પ્રસિદ્ધ છે. તેમના ચરણોથી નીકળતી ગંગા—જે સ્વર્ગમાં મંદાકિની, પાતાળમાં ભોગવતી અને પૃથ્વી પર ગંગા તરીકે ઓળખાય છે—સંપૂર્ણ બ્રહ્માંડને પવિત્ર કરે છે. એ જ ગંગાજળ બધાં લોકોએ કલ્યાણ આપે એવી પ્રાર્થના છે. શુકદેવજી કહે છે કે, જયારે શ્રીકૃષ્ણના પક્ષના યોદ્ધાઓ વિજયની આતુરતા રાખતા હતા, ત્યારે હાસ્યમય મુખે અને મધુર વચનથી શ્રીકૃષ્ણે પોતાના પ્રિય સેવક ઉદ્ધવને સંબોધ્યા. ભગવાને કહ્યું: “ઉદ્ધવ, તું અમારો સૌથી શ્રેષ્ઠ દ્રષ્ટિ છે, સાચો મિત્ર છે, અને સલાહનો સાર જાણે છે. તેથી, અહીં શું કરવું જોઈએ તે તું કહે, અમને વિશ્વાસ છે અને અમે તે પ્રમાણે જ કરીશું.” માલિક તરફથી આવું કહેવામાં આવ્યું ત્યારે—even though ઉદ્ધવ સર્વજ્ઞ હતા—તેમણે વિનમ્રતાથી માથું નમાવીને આજ્ઞા સ્વીકારી અને જવાબ આપ્યો. (અત્યારસુધીના પ્રસંગનો અહીં અંત આવે છે—'દ્વિતીય ભાગના દસમા સ્કંધના સત્તરમા અધ્યાય: દૈવી જ્ઞાનની પૂછપરછ' પૂર્ણ થાય છે.) પછી, શુકદેવજી કહે છે: દેવમુનિના આ વચનો સાંભળીને, જ્ઞાનમાં શ્રેષ્ઠ એવા ઉદ્ધવે સભા તથા શ્રીકૃષ્ણના મનનું મત સમજ્યા પછી એમણે આ રીતે કહ્યું: “પ્રભુ, જેમ મહર્ષિએ કહ્યું તેમ, આપ યજ્ઞ માટે સલાહકાર બનીને પિતૃબંધીનું રક્ષણ કરો અને શરણાગતની રક્ષા કરો. મહાન યજ્ઞ—રાજસૂય—આપના હાથે જ થવો જોઈએ, કેમ કે આપ દિશાઓના વિજેતા છો; અને જરાસંધનો વિજય આ બંને કાર્ય માટે અનુકૂળ છે. આમાં અમારું પણ મોટું કલ્યાણ છે, હે ગોવિંદ! અને જે રાજાઓ જરાસંધ દ્વારા બંધાઈને બેઠા છે, તેમને મુક્ત કરીને આપની પ્રસિદ્ધિ પણ વધશે. જરાસંધને હરાવવો એ બહુ મુશ્કેલ છે, તે દસ હજાર હાથીની બળબૂતી ધરાવે છે; અને શક્તિશાળી લોકોમાં ભીમ સિવાય બીજું કોઈ તેની બરાબરી કરી શકે નહીં. એને શતસેનાની સેના વડે નહિ, પણ એકલદુકલ યુદ્ધમાં હરાવવો જોઈએ; તે બ્રાહ્મણભક્ત છે અને ક્યારેય બ્રાહ્મણની માગણીને ના પાડતો નથી. તેથી, ભીમસેન બ્રાહ્મણના વેશમાં જઈને તેની પાસે ભીખ માંગે—અને આપના સમક્ષ એકલ યુદ્ધમાં જરાસંધને નિશ્ચિતપણે મારે, એમાં સંશય નથી. પ્રભુ, આપ તો જગતની ઉત્પત્તિ અને લયના કારણ છો; હિરણ્યગર્ભ અને શર્વ પણ આપની અનાદિ શક્તિના સ્વરૂપ છે. આપના પવિત્ર કૃત્ય દેવતાઓના ઘરમાં ગવાય છે—રાજાઓના દુશ્મનોનો સંહાર, ગોપીઓ દ્વારા આપના સ્વયં મુક્તિના ગીતો, ગજરાજની પત્નીઓ, જનકની પુત્રીઓ, આપના શરણાગત માતા-પિતા, ઋષિઓ અને અમારાથી પણ. જરાસંધના સંહારથી અનેક કાર્ય સિદ્ધ થશે અને આપ જે યજ્ઞ ઇચ્છો છો, તે પણ પૂરું થશે.” શુકદેવજી કહે છે: રાજા, ઉદ્ધવના આ શુભ અને સર્વપ્રકારથી કલ્યાણકારી વચનોનું યદુકુળના મહર્ષિ, વડીલો અને શ્રીકૃષ્ણે પણ સન્માનપૂર્વક સ્વીકાર કર્યું. પછી દેવકીપુત્ર ભગવાને વિદાય લેવાનો હુકમ આપ્યો; વડીલોથી વિદાય લઈ, દારુક, જયિત્ર અને અન્ય સેવકોને સૂચના આપીને, શ્રીકૃષ્ણે યાત્રાની તૈયારી કરી. પોતાના પરિવાર, પુત્રો અને સેવકોને મોકલી, સંકર્ષણ અને યદુરાજથી વિદાય લઈ, ગરુડચિહ્નિત રથ પર આરુઢ થયા. પછી શ્રીકૃષ્ણ પોતાના ચારીયોટ, હાથી, પદાતી અને ઘોડેસ્વાર સેના વડે ઘેરાયેલા, મૃદંગ, નગરા, શંખ અને તુરીના ઘોષ સાથે પ્રસ્થાન કર્યા. પુત્રો સાથે, સુશોભિત વસ્ત્રો, આભૂષણો, સુગંધિત તૈલ અને ફૂલો વડે શોભિત, સોનાના પલંગ અને રથમાં આરૂઢ, તલવાર અને ઢાલથી સુરક્ષિત, શ્રીકૃષ્ણની પત્નીઓ પણ તેમના પાછળ ચાલતી હતી. પુરુષો, ઊંટ, ગાય, ભેંસ, ગધેડા, ઘોડા, રથ, હાથી, સેવકો અને મહારાણીઓ—all their utensils and belongings સાથે, કાંડા, કાંગળા, ઓઢણી અને કપડાં પહેરીને—દરેક દિશામાં ચાલ્યા. સેનાએ મહાન ધ્વજ, છત્ર, છાંયો, ચમકતા શસ્ત્રો, મણકાં, મુગટ, કવચ ધારણ કરીને, સૂર્ય જેવું તેજ પામ્યું; તેની ધ્વનિ મહાસાગરમાં જ્વાલા અને તરંગોથી ઊઠતી ગર્જના જેવી હતી. પછી મહર્ષિ, યદુપતિ શ્રીકૃષ્ણના સન્માનથી, તેમને હૃદયમાં સ્થિર કરીને, આકાશમાર્ગે ચાલ્યા ગયા; અને શ્રીમુખુંદે તેમની નિશ્ચય સાંભળી યોગ્ય અર્ગ્યાદિ અર્પણ કર્યું. ભગવાને રાજદૂતને આશ્વાસન આપતાં કહ્યું: “ભય ન રાખ, દૂત! તને આશિર્વાદ. હું મગધનુ નાશ કરીશ.” એ પ્રમાણે કહીને દૂતને વિદાય આપી. દૂતે સંદેશ રાજાઓને પહોંચાડ્યો; અને રાજાઓએ પણ પોતાના મુક્તિદાતા શ્રીકૃષ્ણના દર્શનનો લાભ લીધો. હરિએ આનંદથી આણર્ત, સૌવીર, મરુ અને વિનાશન પ્રદેશો પાર કર્યા; પર્વતો, નદીઓ, ગામો અને ગૌશાળાઓ પાર કરીને આગળ વધ્યા. પછી મુખુંદે દૃશદ્વતી અને સરસ્વતી નદીઓ પાર કરી, પંચાલ, પછી મત્સ્ય અને અંતે શક્રપ્રસ્થ પહોંચ્યા. શ્રીકૃષ્ણના આગમનની ખબર સાંભળીને, સર્વપ્રિય અને દુર્લભ એવા રાજાએ પોતાના ગુરુઓ અને મિત્રો સાથે આનંદપૂર્વક બહાર આવીને શ્રીહૃષીકેશનું આવકાર કર્યું. સંગીત, વાદ્યો અને બ્રાહ્મણોના ઘોષ સાથે રાજાએ શ્રીકૃષ્ણ પાસે ભક્તિપૂર્વક ગયા—જેમ પ્રાણવાયુ જીવમાં જાય છે તેમ. પાંડવે શ્રીકૃષ્ણને જોઈને, હૃદયમાં સર્વસ્નેહથી ભરાઈ, પોતાના પ્રિય મિત્રને વારંવાર ભેટી, હૃદયથી લગાવી લીધા—કેટલાય દિવસો પછી મળ્યા હતા. બંને હાથથી લક્ષ્મીપતિ શ્રીમુખુંદના નિર્મલ શરીરને લગાવી, રાજા સર્વ દુઃખો વિસરી મહાન આનંદમાં તણાઈ ગયા—આંખોમાં અશ્રુ, શરીરે રોમાંચ, સર્વ વિશ્વચેતના ભૂલાઈ ગઈ. ભીમસેને આનંદથી પોતાના માતુલપુત્રને ભેટી, પ્રેમથી વિહ્વળ થઈ સ્મિતભરી આંખે તેમને લગાવ્યા; કુન્તિપુત્ર નકુલ, સહદેવ અને યુધિષ્ઠિરે પણ હૃદયપૂર્વક અચ્યૂતને ભેટી, આનંદથી આંખોમાંથી અશ્રુ વહાવ્યા. અર્જુને embraced કર્યા પછી, શ્રીકૃષ્ણે કુન્તિપુત્રો તથા વૃદ્ધ બ્રાહ્મણો અને વડીલોને યથાયોગ્ય નમન કર્યું. પછી, કુરુ, શ્રિઞ્જય, કૈકય, રથીઓ, ભાટો, ગાનધર્વો, ગાયક અને સલાહકારોને પણ આદર આપ્યો. ઢોલ, શંખ, નગરા, વીના, વાંસળી અને વૃષભશૃંગના ઘોષ સાથે બ્રાહ્મણોએ કમળનેત્ર શ્રીકૃષ્ણની સ્તુતિ કરી, નૃત્ય અને ગીતથી આનંદ વ્યક્ત કર્યો. આ રીતે મિત્રોથી ઘેરાયેલા, લોકપ્રિય મહાપુરુષ શ્રીકૃષ્ણ સર્વેના સ્તુતિપાત્ર બની શોભાયમાન શહેરમાં પ્રવેશ્યા. માર્ગ હાથીના સુગંધિત જળથી છાંટાયેલો, રંગીન ધ્વજ, સુવર્ણ દ્વાર, પુર્ણકુંભથી શોભાયમાન હતો; નવાં વસ્ત્રો, આભૂષણો અને ફૂલો વડે શોભાયમાન પુરુષો અને સ્ત્રીઓએ સમગ્ર શહેરને સુગંધથી મહકાવ્યું. શ્રીકૃષ્ણે રાજધાનીનાં ઘરો જોયાં, જેમના દ્વાર દીપોથી પ્રકાશિત, અર્પણોથી શોભાયમાન, સુંદર ધ્વજ-પતાકા, છજ્જા પર સુવર્ણ કુંભ, અને મોટી ચાંદીની પિન્નacle થી શોભાયમાન હતાં. જ્યારે યુવતીઓએ સાંભળ્યું કે, આંખોને તૃપ્તિ આપનાર ભગવાન આવી ગયા છે, ત્યારે તેઓ ઉત્સાહથી પોતાના વાળ ઉઘાડીને, કપડાં અર્ધઅનાવૃત રાખીને, ઘરકામ અને પતિને પથારીમાં મૂકી, રાજમાર્ગે રાજાને જોવા દોડી આવી. આ રીતે, ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના આગમનથી સમગ્ર શહેર આનંદ અને પવિત્રતાથી છલકાઈ ઊઠ્યું.