શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

આ જગતમાં લોકો અધર્મમાં તલિન છે, ધર્મની અવગણના કરી રહ્યા છે; છતાંય, તમારું જ કાર્ય તમારી પૂજા માટે થાય છે. અહીં કોઈ—even શક્તિશાળી—જો અચાનક જાગતા, જીવવાની આશા રાખતા વ્યક્તિની આશા છીનવી લે, તો તેને નમસ્કાર છે. હે ભગવાન, તમે ધર્મના રક્ષક અને અધર્મના દમન માટે અવતરીયા છો. તમારા આજ્ઞાને કોણ અવગણે? કે પોતાના કર્મફળને કોણ પ્રાપ્ત કરે છે? અમને તો એ જાણ નથી. રાજાઓનું સુખ સ્વપ્ન જેવું છે—પરધીન, સદાય ભયથી પીડિત, જીવતા પણ મરેલા જેવી હાલતમાં. આત્મામાંથી મળતું સુખ, જે તમારી પાસેથી નિરભય રીતે મળી શકે છે, એને છોડી, અમે બહુ દુઃખી છીએ—તમારી માયાએ અમને ભટકાવ્યા છે. તેથી, હે ભગવાન, જેમના પદ શરણાગતના દુઃખ દૂર કરે છે, અમને Magadhanના કર્મોથી બંધાયેલા છે, એમાંથી મુક્ત કરો. તમે જ, દસ હજાર હાથીઓની સમાન શક્તિ ધરાવતા, એ સિંહ જેવા રાજાને, જેમણે અમને પોતાના મહેલમાં બંધ કરી દીધા હતા, દમન કર્યો હતો. તે રાજા, જે પોતાના અભિમાનમાં મસ્ત અને જગત વિજયમાં આનંદિત હતો, તમે એને બાવીસ વખત યુદ્ધમાં તેની મહાન ચક્રને તોડી, વારંવાર પરાજિત કર્યો. હવે એ તમારા લોકોએ દુઃખ આપ્યો છે; હે અજય, યોગ્ય રીતે વર્તો. દૂત કહે છે: આ રીતે Magadhan દ્વારા બંધાયેલા અને તમારી દર્શન માટે તરસતા, એ લોકો તમારા પદમાં શરણાગત થયા છે. કૃપા કરીને, આ પીડિતોને કલ્યાણ આપો. શુકદેવે કહ્યું: રાજદૂત આ રીતે બોલી રહ્યા હતા, ત્યારે દેવદૂત નારદ, જળદ પીળા જટાવાળાં, અચાનક, સૂર્ય જેવા તેજથી, પ્રગટ થયા. તેમને જોઈને, ભગવાન કૃષ્ણ, જે સર્વલોકોના સ્વામી છે, પોતાની સભા અને અનુયાયીઓ સાથે ઊભા થયા અને આનંદપૂર્વક નમ્રતાથી મસ્તક નમાવ્યું. કૃષ્ણે યોગ્ય રીતે સન્માન આપીને, બેઠક આપીને, શ્રદ્ધા અને ભક્તિથી મૃદુ વચનથી નારદજીને સંતોષ આપ્યો. તેમણે પૂછ્યું: આજે ત્રણેય લોકમાં બધું સુખદાયી અને નિરભય છે? નિશ્ચયે, ભગવાનનું ધર્મ તેમના લોકોમાં ફરતા વધે છે. હે સર્જનહાર, તમારા માટે કોઈ પણ જગતમાં અજાણ નથી. તેથી, પૂછીએ છીએ—પાંડવો શું ઇરાદો ધરાવે છે? શ્રી નારદે કહ્યું: હે ભગવાન, તમારી માયા મેં અનેકવાર જોઈ છે, દુર્લঙ্ঘ્ય છે; હે જગતના સર્જનહાર, માયાધારી, તમે સ્વયંશક્તિથી જીવોમાં ફરતા, તમારી મહિમા લાકડામાં છુપાયેલા અગ્નિ જેવી છુપાયેલી છે; તેથી, મને કંઈ અશ્ચર્ય નથી. કોણ યોગ્ય રીતે તમારા કર્મો જાણે? તમે માયાથી જગત સર્જો અને સંહારો. જે દેખાય છે, તે માત્ર બુદ્ધિનો પ્રતિબિંબ છે. હું તમને નમસ્કાર કરું છું, જેમનું સ્વરૂપ સર્વ ભેદથી પર છે. જે આત્માને સંસારથી મુક્ત કરે છે, જે શરીરથી પીડા જાણતો નથી, જે પોતાના વિહારથી પોતાની ખ્યાતિ જગાવે છે—તે અંધકાર દૂર કરનારને હું શરણું લઉં છું. હે બ્રહ્મન, હવે હું પાંડુના પુત્ર, તમારા પિતરાઈ ભાઈ, જે વિશ્વને આશ્ચર્યમાં મૂકે છે, તેના ઈરાદા કહું છું. પાંડુપુત્ર બ્રહ્માના પદ માટે તમારો રાજસૂય યજ્ઞથી પૂજન કરશે; હે ભગવાન, એમાં તમે પ્રસન્ન થાઓ. એ મહાયજ્ઞમાં, હે દેવ, દેવો અને અન્ય મહાન રાજાઓ, ઉત્સુક થઈને, ત્યાં આવીને તમને દર્શન કરશે. તમારું શ્રવણ, ગાન, અને ધ્યાન—even નજીક રહેતાં પણ શુદ્ધ થાય છે—તો જે તમને જોઈ-સ્પર્શે, એ કેટલું વધુ શુદ્ધ થાય! જેમના પદની ખ્યાતિ સ્વર્ગ, પૃથ્વી અને પાતાળમાં પ્રસિદ્ધ છે—જે પદથી Mandākinī સ્વર્ગમાં, Bhogavatī પાતાળમાં, અને ગંગા પૃથ્વી પર વહે છે—જે જળ સમગ્ર વિશ્વને પવિત્ર કરે છે—એ જળ, તમારા પદથી વહે છે, તે સર્વ લોકને આશીર્વાદ આપે. શુકદેવે કહ્યું: ત્યારબાદ, પોતાના પક્ષના લોકો વિજય માટે ઉત્સુક હતા, ત્યારે કેશવ, સ્મિતભર્યા અને મૃદુ વચનથી, પોતાના દાસ ઉદ્ધવને સંબોધન કર્યું. ભગવાને કહ્યું: તમે અમારા દૃષ્ટિ, સત્ય મિત્ર, જે સલાહનો તત્વ અને હેતુ જાણો છો. તેથી, અહીં શું કરવું, એ કહો; અમને વિશ્વાસ છે, અને accordingly વર્તશું. માલિક દ્વારા સંબોધિત—even સર્વજ્ઞ—ઉદ્ધવે નમ્રતાથી મસ્તક નમાવી, આજ્ઞા સ્વીકારી, જવાબ આપ્યો. અહીં સાત્વત શાસ્ત્રના દસમા સ્કંધના 'દિવ્ય જ્ઞાનની પુછપરછ' નામના સત્તરમા અધ્યાયનો અંત છે. શુકદેવે કહ્યું: નારદના વચન સાંભળીને, ઉદ્ધવ, જ્ઞાનીમાં શ્રેષ્ઠ, સભા અને કૃષ્ણના ભાવને સમજ્યા પછી, બોલ્યા: હે ભગવાન, જેમ નારદે કહ્યું, એમ તમે યજ્ઞમાં સલાહકાર, પોતાના પિતરાઈ ભાઈની રક્ષા, અને શરણાગતની શરણ આપવી જોઈએ. રાજસૂય યજ્ઞ તમારે જ કરવો જોઈએ, હે વિજયી, અને જરાસંધનો પરાજય બંને હેતુ માટે ઉપયોગી છે, એમ મારા મતે. અમને પણ, હે ગોવિંદ, આથી મહાન લાભ થશે, અને તમે બંધ થયેલા રાજાઓને મુક્ત કરશો, તો તમારી ખ્યાતિ વધશે. એ રાજા, દસ હજાર હાથી સમાન, કઠિન છે, અને શક્તિશાળીઓમાં ભીમ સિવાય કોઈ તેની બરાબરી કરી શકે નહીં. એને સેના દ્વારા નહીં, પણ એકલ યુદ્ધમાં હરાવવું જોઈએ; એ બ્રાહ્મણોમાં નિમગ્ન છે અને ક્યારેય તેમની માગણી નકારતો નથી. વૃકોદર (ભીમ) બ્રાહ્મણના વેશમાં જઈ, એની પાસે ભિક્ષા માંગી, તમારી હાજરીમાં, એકલ યુદ્ધમાં, એની હત્યા કરશે—એમાં કોઈ સંશય નથી. ભગવાન સર્વ સૃષ્ટિ અને સંહારના કારણ છે; હિરણ્યગર્ભ અને શરવ તમારી જ શાશ્વત શક્તિના રૂપ છે. તમારા શુદ્ધ કર્મો દેવલોકમાં ગવાય છે: રાજાઓના દુશ્મનોના વિધ્વંસ, ગોપીઓ, હાથીરાજની પત્નીઓ, જનકની પુત્રીઓ, તમારા માતાપિતા, ઋષિઓ, અને અમારાથી પણ. હે કૃષ્ણ, જરાસંધની હત્યા અનેક હેતુઓ માટે ઉપયોગી છે; અને તમે ઇચ્છતા યજ્ઞ પણ એથી સિદ્ધ થશે. શુકદેવે કહ્યું: હે રાજા, સર્વે—દિવ્ય ઋષિ, યદુવંશના વડીલ, અને કૃષ્ણ—ઉદ્ધવના શુભ, સર્વ હેતુ માટે લાભદાયક વચનથી પ્રસન્ન થયા. પછી દેવકીપુત્ર ભગવાને વિધિવત્ રવાના થવાની આજ્ઞા આપી; વડીલોને વિદાય લઈને, દારુક, જયત્ર વગેરે દાસોને સૂચના આપી, મહાશક્તિશાળી ભગવાને યાત્રાના આયોજન કર્યું. તેમણે પોતાના સ્ત્રીઓ, પુત્રો અને દાસોને મોકલ્યા, સંકર્ષણ અને યદુરાજને વિદાય લીધી, અને ગરુડધારી રથમાં, જે રથચાલક લાવ્યો હતો, બેસી ગયા. પછી, પોતાના ચર, હાથી, પદાતી, અશ્વ, અને રથના મુખ્યોએ ઘેરાયેલા, તેઓ નીકળ્યા; ચાર દિશાઓ મૃદંગ, નાગારા, શંખ અને તુરીના ઘોષથી ગુંજી ઉઠી. પોતાના પુત્રો સાથે, સુશોભિત સ્ત્રીઓ, સુંદર વસ્ત્રો, આભૂષણો, સુગંધિત દ્રવ્ય અને ફૂલમાળાઓથી શણગારેલા, સુવર્ણ પલાંખ અને રથમાં, તલવાર-ઢાલવાળા રક્ષકો સાથે, અચ્યૂત ભગવાનના પછડાટમાં ચાલ્યા. પુરુષો, ઊંટ, ગાય, ભેંસ, ગધા, ઘોડા, રથ, હાથી, દાસ અને મહાન સ્ત્રીઓ, ચૂડી, કડાં, ઓઢણા અને વસ્ત્રોથી શણગારેલા, પોતાની વસ્તુઓ સાથે, સર્વ દિશામાં નીકળ્યા. સેના, મહાન ધ્વજ, છાંયાઓ, છત્ર, પંખા, ભવ્ય શસ્ત્ર, આભૂષણ, મુકુટ અને કવચથી શોભાયમાન, સૂર્યની જેમ તેજસ્વી, તેનું ગર્જન મહાસાગર જેવું, મહા વ્હેલ અને તરંગોથી ધડધડતું, તેજમય બની, યાત્રા માટે નીકળ્યું.