શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

શૌરીએ પોતાના બળ અને ગર્વથી ભરાયેલા વૃષભોને આસાનીથી દોરડાથી બાંધી લીધા, એમ કે જાણે કોઈ બાળક લાકડાના રમકડાં ખેંચે છે. આ દૃશ્ય જોઈને રાજા આનંદિત અને આશ્ચર્યચકિત થયા અને પોતાની પુત્રીને કૃષ્ણને અર્પણ કરી, ભગવાને પણ યોગ્ય રીતથી તેને પોતાની સમકક્ષ પત્ની તરીકે સ્વીકારી. રાજવી સ્ત્રીઓએ જ્યારે કૃષ્ણ જેવા દામાદને મેળવ્યા, ત્યારે તેઓ અત્યંત આનંદિત થઈ ગઈ અને સમગ્ર રાજ્યમાં મહોત્સવ ઉજવાયો. શંખ, નગારા અને તુરીઓના નાદ સાથે સંગીત અને વાદ્યયંત્રો વાગ્યા; બ્રાહ્મણોએ આશીર્વાદ આપ્યા અને પુરુષો-સ્ત્રીઓ સુંદર વસ્ત્રો, ફૂલોની વેણીઓ અને આભૂષણોથી સજ્જ થઈને હર્ષોલ્લાસમાં ઝૂમી ઉઠ્યા. ભગવાને દેહજરૂપે દસ હજાર ગાયો, ત્રણ હજાર સુંદર વસ્ત્રો અને હારોથી શોભિત યુવતીઓ આપી. નવ હજાર હાથી, હાથીઓ કરતા સો ગણું વધારે રથો, રથો કરતા સો ગણાં વધુ ઘોડા અને ઘોડા કરતાં સો ગણાં વધુ મનુષ્યો પણ દેહજમાં આપ્યા. પછી રાજા કોશલએ દંપતીને વિશાળ સેના સાથે રથમાં બેસાડીને, પ્રેમથી વિદાય આપી. આ ઘટના જાણીને, જેમના બળ previously યદુઓ અને વૃષભો દ્વારા તૂટેલું હતું એવા રાજાઓએ, આ બધું સહન કરી શક્યા નહિં અને જયારે કન્યાનું વિલય થઈ રહ્યું હતું, ત્યારે તેઓએ વિધ્ન પાડવાનો પ્રયાસ કર્યો. પરંતુ અર્જુન, ગાંડીવધારી અને કૃષ્ણના મિત્ર તથા રક્ષક, તેમના તીક્ષ્ણ બાણોથી શત્રુઓને એમ જ પછાડ્યા જેમ સિંહ નાના પ્રાણીઓને પછાડે છે. આ રીતે, યદુવંશમાં શ્રેષ્ઠ એવા દેવકીપુત્ર કૃષ્ણે દેહજ પ્રાપ્ત કરી, અને દ્વારકામાં સત્યા સાથે સુખપૂર્વક વિતાવ્યું. પછી કૃષ્ણે પોતાના પિતૃપક્ષની ફૂઈ શ્રુતકીર્તિની પુત્રી, કૈકેય દેશની રાજકુમારી ભદ્રાને પણ તેના ભાઈઓ, જેમ કે સંતર્દન, દ્વારા પાણિગ્રહણ કર્યું. એ જ રીતે, કૃષ્ણે મદ્રરાજની પુત્રી, શુભ ચિહ્નોથી શોભિત લક્ષ્મણાને પણ તેના સ્વયંવરમાંથી, જેમ ગરુડ અમૃત હરણ કરે તેમ, અપહરણ કરી લીધા. આ રીતે, હજારો સુંદર રૂપાવતી સ્ત્રીઓ, જેમને કૃષ્ણે ભૌમનો સંહાર કરીને બંધનમાંથી મુક્ત કરેલી, તેની પત્નીઓ બની. રાજાએ શુકમુનિથી પૂછ્યું: "હે મુનિ, કૃપા કરીને કહો કે ભગવાને કેવી રીતે ભૌમનો સંહાર કર્યો અને કઈ રીતે બાંધકામમાં મુકાયેલ સ્ત્રીઓને શારંગધારી કૃષ્ણે મુક્ત કરી?" શુકદેવજી કહે છે: "ઇન્દ્રે ભૌમ પાસેથી છત્રી, કુંડળ અને તેના સાથીઓ લઈ લીધા હતા અને દેવતાઓના પર્વત પર તેની સ્થિતિ પણ છીનવી લીધી હતી. પૃથ્વી પર જન્મેલા ભૌમના કાર્યો વિશે જાણીને કૃષ્ણે પોતાની પત્ની સાથે ગરુડ પર આરૂઢ થઈ પ્રાગ્જ્યોતિષપુર પહોંચ્યા. આ શહેર ચારે બાજુથી ભયાનક પર્વતો, શસ્ત્રગઢો અને જળ, અગ્નિ, પવનની કિલ્લેબંદી અને મુરાના દૃઢ બંધોથી ઘેરાયેલું હતું. કૃષ્ણે ગદા વડે પર્વતોને તોડી નાખ્યા, તીરો વડે શસ્ત્રગઢોને ભેદી નાખ્યા, ચક્ર વડે અગ્નિ, જળ અને પવનને જીત્યા અને તલવાર વડે મુરાના બંધોને નષ્ટ કરી નાખ્યા. પાંચજન્યના ગજ્જનથી યંત્રો અને ગર્વીલા દુશ્મનોના હૃદય તૂટી ગયા; ગદાધર કૃષ્ણે ગદાથી કિલ્લાને તોડી નાખી. એ સમયે, પાંજરા જેટલી ભયાનક અવાજ સાથે, પાણીમાં પડેલો પાંચમુંડિયો અસુર મુરા ઉઠી ગયો. તે ત્રિશૂલ લહેરાવતો, સૂર્ય અને પ્રલયકાળના અગ્નિ જેવો તેજ ધરાવતો, પાંચ મોઢાથી કૃષ્ણ પર સાપની જેમ તૂટી પડ્યો. તેણે તરત જ ત્રિશૂલ ગરુડ પર ફેંકી દીધો અને પાંચ મોઢાથી ગર્જના કરી; એ અવાજે આખું આકાશ, દિશાઓ અને બ્રહ્માંડ વ્યાપી લીધું. ત્રિશૂલ ગરુડ પર પડતાં, હરિએ ત્રિગુણ તીરો વડે તેને નિષ્ફળ કરી દીધો અને મુરાના મોઢામાં તીરો ચલાવ્યા; મુરા ક્રોધથી ગદા ફેંકી, પણ ગદાધરે પોતાની ગદાથી તે ગદાને હજારો ટુકડા કરી નાખી. પછી કૃષ્ણે ચક્ર વડે રમતમાં જ મુરાના પાંચેય મસ્તક કાપી નાખ્યા. મસ્તક વિહોણો મુરા, જીવ છોડીને પાણીમાં પડી ગયો, જાણે ઇન્દ્રે પર્વતની ચોટી કાપી નાખી હોય. તેના સાત પુત્રો—તામ્ર, અંતરિક્ષ, શ્રવણ, વિભાવસુ, વસુ, नभસ્વાન અને સાતમો અરુણ—પીઠ નામના સેનાપતિને આગળ રાખીને, પૃથ્વીપુત્ર ભૌમ દ્વારા મોકલાઈ, યુદ્ધ માટે આગળ વધ્યા. તેઓએ ભગવાન ઉપર તીરો, તલવાર, ગદા, ભાલા, શૂળ વગેરે ફેંક્યા, પણ ભગવાને પોતાના તીરો વડે તેમના શસ્ત્રોને ટુકડા કરી નાખ્યા. પછી પીઠ સહિત તમામને, તેમની તલવાર-તીરો વડે મસ્તક, હાથ, પગ અને કવચ કાપીને, યમલોક મોકલી દીધા. આ રીતે પૃથ્વીપુત્ર નરક પણ હરાયો. આ જોઈને દુર્મર્ષણ પોતાની સેના સાથે સમુદ્રમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા હાથીઓ લઈને આવ્યો. તેણે કૃષ્ણને પત્ની સાથે ગરુડ પર બેસેલા જોઈ, જાણે મેઘ પર વીજળી સાથે સૂર્ય હોય, અને સો માણસને instantly મારનાર શસ્ત્ર ફેંક્યું; એ સાથે અન્ય યોદ્ધાઓ પણ હુમલો કરવા લાગ્યા. ભગવાને ગદાથી અને તીક્ષ્ણ તીરો વડે ભૌમના સેના, ઘોડા, હાથી, યોદ્ધાઓના હાથ, જાંઘ, માથા અને શરીર કાપી નાખ્યા. જે જે શસ્ત્રો અને अस्त્રો દુશ્મનો ફેંકતા, હરિએ તેમને પણ તીક્ષ્ણ તીરો અને તલવાર વડે નષ્ટ કરી દીધા. ગરુડે પોતાના પાંખ વડે હાથીઓને માર્યા, ચાંચ અને પાંખ-નખ વડે પણ અનેક હાથીઓનો સંહાર કર્યો. નરક, દુઃખી થઈ, લડતો લડતો શહેરમાં પ્રવેશ્યો, અને પોતાની સેના ગરુડ દ્વારા નષ્ટ થતી જોઈ. પૃથ્વીપુત્રે પોતાના શસ્ત્ર વડે કૃષ્ણને ઘાયલ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો, પણ તે વજ્ર કૃષ્ણ પર અસર કરી શક્યું નહીં; એથી કૃષ્ણ ઓંચકાયા પણ નહીં, જાણે હાથીને ફૂલની માળ વાગે તેમ. પછી ભૌમે ભાલા વડે અચ્યૂતને મારવાનો પ્રયાસ કર્યો, પણ કૃષ્ણે તેના છોડતાં પહેલાં જ ચક્ર વડે તેનું મસ્તક કાપી નાખ્યું. તેનું મસ્તક, સુંદર મુગટ અને કુંડળોથી શોભિત, પૃથ્વી પર પડીને તેજસ્વી બન્યું. ઋષિ અને દેવતાઓ "અહો! સારું કર્યું!" કહીને મુકુંદની સ્તુતિ અને પુષ્પવૃષ્ટિ કરવા લાગ્યા. પછી પૃથ્વી દેવી કૃષ્ણ પાસે આવી, તેજસ્વી સુવર્ણ અને રત્નથી શોભિત કુંડળ, વૈજયંતી માળા, મહાન મણિ અને રાજછત્રી અર્પણ કરી, અને પ્રચેતસપુત્રને ભેટ આપી. પછી પૃથ્વી, દેવતાઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા કૃષ્ણની ભક્તિપૂર્વક, જોડેલા હાથથી અને પ્રેમભરી ભક્તિથી સ્તુતિ કરવા લાગી: "હે દેવતાઓના સ્વામી, શંખ, ચક્ર અને ગદા ધારણ કરનાર, ભક્તોના મન પ્રમાણે સ્વરૂપ ધારણ કરનાર પરમાત્મા, હું તમને વંદન કરું છું. કમળનાભ, કમળમાળા અને કમળનેત્રધારી, કમળ જેવા ચરણવાળા, તમને repeatedly વંદન. હે વાસુદેવ, વિષ્ણુ, પરમપુરુષ, મૂળ બીજ, સર્વજ્ઞ, તમને વંદન.