શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

યાદવ વંશના આનંદ, શ્રી કૃષ્ણ, એક પ્રસંગે કોશલના રાજા પાસે પહોંચ્યા. રાજાએ કહ્યું: “પોતાની પુત્રીના સ્વયંવર માટે મેં સાત ભયંકર અને બેકાબૂ બળદો રાખ્યા છે. અનેક રાજકુમારો તેમને વશ કરવા પ્રયાસ કર્યો, પણ બધા પરાજય પામ્યા અને ઘાયલ થયા. જો તમે એકલા એ બળદોને વશ કરી શકો, તો મારી પુત્રીને પતિ તરીકે પસંદ કરશો.” કૃષ્ણે એ શરત સાંભળી, પોતાના વસ્ત્ર બાંધ્યા, અને જાદુઈ રીતે પોતાને સાત રૂપોમાં વિભાજિત કર્યા. રમતાં રમતાં એ સાતે બળદોને વશ કરી લીધા. શૌરીએ તેમના અહંકાર અને શક્તિ તોડી, તેમને રશીથી બાંધ્યા અને બાળકે કઠપુતળી ખેંચે તેમ સરળતાથી ખેંચી લીધા. રાજા આનંદ અને આશ્ચર્યથી ભરાઈ ગયા, અને પોતાની પુત્રી સત્યાને કૃષ્ણને આપ્યા. કૃષ્ણે પણ યોગ્ય રીતે સત્યાને પતિ તરીકે સ્વીકારી. રાજવી સ્ત્રીઓ, કૃષ્ણને પોતાના જમાઈ રૂપે પામી, પરમ આનંદમાં આવી, અને મહોત્સવ શરૂ થયો. શંખ, ઢોલ, તુરી અને વાદ્યયંત્રો વાગ્યા; ગીતો અને સંગીતના માધુર્યે વાતાવરણ ગુંજી ઉઠ્યું; બ્રાહ્મણોએ આશીર્વાદ આપ્યા; પુરુષો અને સ્ત્રીઓ સુંદર વસ્ત્રો, ફૂલો અને આભૂષણોથી સજ્જ થઈ આનંદ મનાવ્યો. કૃષ્ણે દેનમાં દસ હજાર ગાય, ત્રણ હજાર સુંદર ગળાની સ્ત્રીઓ, નવ હજાર હાથી, હાથીથી સો ગણા રથ, રથથી સો ગણા ઘોડા, અને ઘોડાથી સો ગણા માણસો આપ્યા. રાજાએ દંપતીને રથ પર બેસાડી, વિશાળ સેના સાથે, હૃદયમાં પ્રેમથી, વિદાય આપી. આ જાણીને, જે રાજાઓ યાદવ અને બળદો દ્વારા પરાજિત થયા હતા, તેઓ દુઃખી થઈ, અને સત્યાની વિદાય રોકવાનો પ્રયાસ કર્યો. પણ અર્જુન, ગાંડીવધારી અને કૃષ્ણના મિત્ર, તેમના તીરોથી શત્રુઓને સિંહે નાના પ્રાણીઓની જેમ પરાજય આપ્યો. કૃષ્ણ, દેન પ્રાપ્ત કરીને, સત્યા સાથે દ્વારકામાં સુખભર્યા જીવનમાં પ્રવેશ્યા. પછી શ્રીકૃતીની પુત્રી, કૈકેય રાજકુમારી ભદ્રા, તેના ભાઈઓ દ્વારા કૃષ્ણને આપવામાં આવી, અને કૃષ્ણે તેને પણ પતિ તરીકે સ્વીકારી. ત્યારબાદ, કૃષ્ણે મદ્રના રાજાની પુત્રી, લક્ષ્મણાને, તેના સ્વયંવરથી, ગરુડાએ અમૃત લઈ જાય તેમ, લઈ ગયા. આ રીતે, કૃષ્ણે હજારો સુંદર રૂપવતી સ્ત્રીઓ, જેમણે ભૌમને પરાજય કર્યા પછી મુક્તિ પામી, પતિ રૂપે સ્વીકારી. પરીક્ષા પુછે છે: “હે મહર્ષિ, કૃષ્ણે કેવી રીતે ભૌમને માર્યો અને કઈ રીતે બંધાયેલ સ્ત્રીઓને મુક્તિ આપી?” શુકદેવે કહ્યું: “ઇન્દ્રે ભૌમની છત્રી, કુંડલ અને સાથીઓ લઈ લીધા; દેવતાની પર્વત પર તેનું સ્થાન છીનવી લીધું; અને પૃથ્વીપુત્રના કાર્યોની જાણકારી મળતાં, કૃષ્ણે પત્ની સાથે ગરુડ પર ચડી, પ્રાગજ્યોતિષપુર ગયા. શહેર ચારે બાજુથી પર્વત, શસ્ત્રો, પાણી, અગ્નિ, પવન અને મુરાના ભયંકર બંધોથી ઘેરાયેલ હતી. કૃષ્ણે ગદા વડે પર્વતો તોડી, તીરો વડે શસ્ત્રો તોડી, ચક્રથી અગ્નિ, પાણી, પવનને વશ કર્યા, અને તલવારથી મુરાના બંધ તોડી નાખ્યા. પાંચજન્યના ગર્જનાથી યંત્રો અને દુષ્ટોના હૃદય તૂટી ગયા; ગદાધર કૃષ્ણે કિલ્લા તોડી નાખ્યા. એ ગર્જનાથી મુરા, પાંચમુંડો દાનવ, પાણીમાંથી ઉઠી આવ્યો; તે ત્રિશૂલ લઈને, સૂર્ય અને અગ્નિ જેવી તેજસ્વી, કૃષ્ણ પર ધસી પડ્યો. મુરાએ ગરુડ પર ત્રિશૂલ ફેંકી, પાંચ મુખથી ગર્જના કરી, જે અવાજે આખું બ્રહ્માંડ ગુંજી ઉઠ્યું. ત્રિશૂલ ગરુડ પર પડતાં, હરીએ ત્રિપલ શક્તિના બે તીરો માર્યા અને મુરાના મુખોમાં પણ તીરો છોડ્યા; મુરા ગુસ્સાથી ગદા ફેંકી. કૃષ્ણે પોતાની ગદા વડે મુરાની ગદા ટુકડા કરી, અને ચક્રથી મુરાના પાંચે માથા છિદ્ર કર્યા. મુરા જીવ છોડીને પાણીમાં પર્વતની જેમ પડી ગયો; તેના સાત પુત્રો—તામ્ર, અંતરિક્ષ, શ્રવણ, વિભાવસુ, વસુ, નભસ્વાન અને અરૂણ, પીઠા નામના સેનાપતિ સાથે, ભૌમ દ્વારા મોકલાઈ, યુદ્ધ માટે આગળ વધ્યા. તેમણે તીરો, તલવાર, ગદા, ભાલા, જાવલિન, ત્રિશૂલથી હુમલો કર્યો; ભગવાને પોતાના તીરો વડે તેમના શસ્ત્રો તોડી નાખ્યા. પછી, પીઠા સહિત, કૃષ્ણે ચક્ર અને તીરો વડે તેમના માથા, હાથ, પગ અને કવચ છિદ્ર કર્યા, અને યમલોકમાં મોકલ્યા; આ રીતે પૃથ્વીપુત્ર ભૌમ પરાજય પામ્યો. દુર્મર્શન નામનો એક રાક્ષસ, ગર્વથી ભરેલો, સમુદ્રમાંથી ઉત્પન્ન હાથીઓ સાથે હુમલો કર્યો; કૃષ્ણને પત્ની સાથે ગરુડ પર બેઠેલા જોઈ, સૂર્ય-વિજળી જેવા, તેણે સો-હત્યા શસ્ત્ર ફેંક્યું, અને બધા યુદ્ધમાં જોડાયા. કૃષ્ણે પૃથ્વીપુત્રના સૈન્ય પર તીરો અને ગદાથી હુમલો કરીને, તેમના હાથ, જાંઘ, માથા અને શરીર છિદ્ર કર્યા, ઘોડા અને હાથીઓ પણ મારી નાખ્યા. જે શસ્ત્રો અને મિસાઈલ શત્રુઓએ ફેંક્યા, હરીએ દરેકને તીરો અને તલવારથી નષ્ટ કર્યા. ગરુડ, પોતાના પાંખ વડે હાથીઓને માર્યા; તે પાંખ, ચાંચ અને નખ વડે હાથીઓનો નાશ કર્યો. ભૌમ, દુઃખી થઈ, શહેરમાં પ્રવેશ કર્યો, યુદ્ધ કરતાં કરતાં, પોતાની સેના ગરુડ દ્વારા હેરાન જોઈ. ભૌમે કૃષ્ણ પર શસ્ત્ર ફેંક્યું, પણ વીજળી જેવી એ શસ્ત્ર પણ નિષ્ફળ ગયો; કૃષ્ણને એ શસ્ત્રથી ઘાયલ થયા છતાં, હાથી પર બેઠેલા, ન ડગ્યા. ભૌમે ભાલા લઈને અચ્યુતને મારવાનો પ્રયાસ કર્યો, પણ હરીએ ચક્ર વડે તેનું માથું છિદ્ર કર્યું. ભૌમનું માથું, સુંદર મુકટ અને કુંડલથી શોભાયમાન, પૃથ્વી પર પડ્યું; ઋષિ અને દેવતાઓ ‘અહો! સારું કર્યું!’ કહી, મુકુન્દને પ્રશંસા કરી, ફૂલો વરસાવ્યા. પછી પૃથ્વી, કૃષ્ણ પાસે આવી, સોનાના અને રત્નોથી શોભાયમાન કુંડલ, વૈજયંતી માળા, વિશાળ રત્ન અને રાજકીય છત્રી આપી, અને પ્રચેતસપુત્રને અર્પણ કરી. પૃથ્વી દેવી, સર્વદેવે પૂજિત, કૃષ્ણને ભક્તિભાવથી, જોડાયેલા હાથ અને પ્રેમથી, વિશ્વના સ્વામી તરીકે સ્તુતિ કરી. આ રીતે, શ્રીકૃષ્ણે ભૌમને પરાજય કર્યો અને બંધાયેલ સ્ત્રીઓને મુક્તિ આપી, અને સર્વેમાં આનંદ અને મહિમા છવાઈ ગયો.