શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

રાજકુમારી પોતાની મનમાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના આગમનથી અત્યંત આનંદિત થઈ ગઈ. તેણે આત્મવિશ્વાસપૂર્વક વિચારી લીધું: “જો મારું વ્રત સાચું હોય, તો ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ જ મારા પતિ બને અને મારા તમામ મનોકામનાઓ પૂર્ણ કરે.” પણ તરત જ તેણે વિચાર્યું: “જેઓના ચરણકમળની ધૂળ લક્ષ્મી, બ્રહ્મા, શિવ અને બધા લોકપાલો પોતાના માથા પર ધારણ કરે છે, અને જેમણે પોતાના રમણમાં જ સમુદ્ર પર સેતુ બાંધ્યો, એવા પરમેશ્વર મારા જેવા પર શું સંતોષ પામશે?” પછી રાજાએ પુન: પૂજન કર્યું ત્યારે શ્રીનારાયણ, સર્વવિશ્વના સ્વામી, બોલ્યા: “મારે જે કશું પણ મળે, તે તો મારા માટે બહુ જ નાનું છે, કેમ કે હું તો સ્વયં આનંદમાં પૂર્ણ છું. હું શું કરું એ નાની વસ્તુનું?” શુકદેવજી કહે છે: ભગવાન આનંદિત થયા. તેમણે કુરુ વંશના વંશજ સાથે મેઘ જેવી ગૂંજીલ અવાજે, સ્મિત સાથે વાત કરી. ભગવાન બોલ્યા: “રાજન, ક્ષત્રિય માટે ભિક્ષા માંગવી મહર્ષિઓએ નિંદિત ગણાવી છે, છતાં હું તમારી મિત્રતા ઈચ્છું છું, તેથી હું તમારી પુત્રીનું હાથ માંગુ છું—પણ કન્યાદાન માટે કશું માંગું તેમ નથી, કેમ કે અમે કન્યાદાનમાં કશું આપતા નથી.” રાજા બોલ્યા: “હે પ્રભુ, જ્યારે અમર લક્ષ્મીજી તમારી સાથે વાસ કરે છે, અને સર્વગુણોના આશ્રય સ્વામી તમે છો, ત્યારે તમારી સમક્ષ મારી પુત્રી માટે બીજું કોણ યોગ્ય દામાદ હોઈ શકે?” પછી રાજાએ કહ્યું: “હે સત્વતોમાં શ્રેષ્ઠ, અમે અગાઉ એક વચન આપ્યું છે—પોતાની પુત્રીના પતિ તરીકે યોગ્ય પાત્ર પસંદ કરવા માટે, દંડ તરીકે સાત અતિ દુષ્કર અને ભયંકર બળદોને વશ કરવાના સ્પર્ધા રાખવામાં આવી છે. ઘણા રાજકુમારો એમાં હાર્યા અને ઘાયલ થયા છે. જો તમે, યાદવકુલના આનંદ, એકલા જ એ બળદોને વશ કરી શકો, તો શ્રીજી, મારી પુત્રી તમારાં હસ્તે સોંપી દઈશ.” આ સંકલ્પ સાંભળીને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે પોતાની વસ્ત્ર કસીને, પોતાના સ્વરૂપને સાત રૂપમાં વિભાજિત કર્યા અને રમતાં રમતાં એ બધા બળદોને વશ કરી લીધા. પછી શ્રીકૃષ્ણે તેમની દંભ અને બળને તોડી નાખી, તેમને દોરાથી બાંધ્યા અને બાળકે લાકડાના રમકડાં ખેંચે તેમ ખેંચી લાવ્યા. રાજા આનંદિત અને આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા. તેમણે પોતાની પુત્રી સત્યાને શ્રીકૃષ્ણને સોંપી દીધી. ભગવાને પણ યોગ્ય રીતથી તેને પોતાની સમકક્ષ પત્ની તરીકે સ્વીકારી. રાજવી સ્ત્રીઓએ શ્રીકૃષ્ણ જેવા દામાદને પામીને પરમ આનંદ અનુભવ્યો અને આખા રાજ્યમાં મહોત્સવ મનાયો. શંખ, ઢોલ, નફરી અને તુરીઓ ગુંજી ઉઠી; ગીતો અને વાદ્યો વગાડવામાં આવ્યા; બ્રાહ્મણોએ આશીર્વાદ આપ્યા; સ્ત્રી-પુરુષો સુંદર વસ્ત્ર, ફૂલો અને આભૂષણોમાં શોભી ઉઠ્યા. ભગવાને દહેજમાં દસ હજાર ગાય, ત્રણ હજાર સુંદર વસ્ત્ર અને હારોથી શણગારી યુવતીઓ આપી. નવ હજાર હાથી, હાથી કરતાં સો ગણી વધુ રથો, રથ કરતાં સો ગણા ઘોડા, અને ઘોડા કરતાં સો ગણા માણસો પણ દહેજમાં આપ્યા. રાજા કોશલએ દંપતીને રથમાં બેસાડી, વિશાળ સેના સાથે, હૃદયમાં પ્રેમથી વિદાય આપી. પણ જ્યારે અન્ય રાજાઓએ, જેમની શક્તિ યાદવો અને બળદો દ્વારા તૂટી ગઈ હતી, આ વાત જાણી, તેઓ સહન કરી શક્યા નહિ અને વરયાત્રાને અટકાવવાનો પ્રયાસ કર્યો. અર્જુન, ગાંડીવધારી, શ્રીકૃષ્ણના મિત્ર અને રક્ષક, તેમના તીક્ષ્ણ બાણોથી એ રાજાઓને પરાસ્ત કરી દીધા, જેમ સિંહ નાના પ્રાણીઓને માર ફટકારતો હોય. આ રીતે દહેજ પ્રાપ્ત કરીને, યાદવોમાં શ્રેષ્ઠ, દેવકીપુત્ર શ્રીકૃષ્ણે સત્યાસહિત દ્વારકામાં સુખપૂર્વક જીવન વિતાવ્યું. પછી શ્રીકૃષ્ણે પોતાના પિતૃપક્ષની ફૂઈ શ્રીતકીર્તિની પુત્રી ભદ્રા, જેઓ કૈકેય દેશની રાજકુમારી હતી, તેમના ભાઈઓ દ્વારા આપવામાં આવી, તેને પણ વિવાહ કરી. એમજ, શ્રીકૃષ્ણે મદ્રરાજની પુત્રી લક્ષ્મણાને પણ, જેમના અંગો પર શુભ લક્ષણો હતા, તેમના સ્વયંવરમાંથી ગરુડ જેમ અમૃત લઈ જાય તેમ હંકાર કરી લઈ ગયા. આ રીતે, જ્યારે શ્રીકૃષ્ણે ભૌમાસુરને સંહાર્યા અને અનેક સ્ત્રીઓને બંધનમાંથી મુક્ત કર્યા, ત્યારે હજારો સુંદર રૂપવાળી સ્ત્રીઓ શ્રીકૃષ્ણની પત્ની બની. રાજાએ પૂછ્યું: “હે મુનિ, કહો, ભગવાને કેવી રીતે ભૌમાસુરનો સંહાર કર્યો અને જે સ્ત્રીઓ બંધનમાં હતી, તેમને કેવી રીતે મુક્ત કરી?” શુકદેવજી કહે છે: જયારે ઇન્દ્રે ભૌમાસુર પાસેથી છત્ર, કુંડલ અને મિત્રો લઈ લીધા અને દેવતાઓનું પર્વત સ્થાન પણ ખસેડી લીધું, ત્યારે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે પોતાની પત્ની સાથે ગરુડ પર આરૂઢ થઈ પ્રાગજ્યોતિષપુર ગયા. એ શહેર ચારેય બાજુએ પર્વતો, શસ્ત્રગઢો, પાણી, આગ અને પવનના કિલ્લાઓ અને મુર દૈત્યના ભયંકર બંધનોથી ઘેરાયેલું હતું. ભગવાને પોતાની ગદા વડે પર્વતો તોડી નાખ્યા, બાણોથી શસ્ત્રગઢોને વિખેરી નાખ્યા, ચક્ર વડે અગ્નિ, પાણી અને પવનના અવરોધો દૂર કર્યા અને તલવારથી મુરનાં બંધનો કપાઈ ગયા. પાંચમુખી મુર, જે પાણીમાં સૂતો હતો, પાંજરણ્ય શંખના ગર્જનાથી જાગી ઊઠ્યો. તે ભયંકર ત્રિશૂલ લઈને, સૂર્ય અને અગ્નિ જેવી તેજસ્વી કિરણોથી દહકતો, ગરુડપુત્ર શ્રીકૃષ્ણ પર દોડ્યો. મુરે ગરુડ પર ત્રિશૂલ ફેંકી, પોતાના પાંચ મુખોથી ભયંકર ગર્જના કરી; એ અવાજે આખું આકાશ, દિશાઓ અને બ્રહ્માંડ ગુંજી ઉઠ્યું. ત્રિશૂલ ગરુડ પર પડતાં, શ્રીહરિએ ત્રિપુટ બાણોથી તેને વિખેરી નાખી અને મુરનાં મુખોમાં પણ વાણો મારે. મુર ગુસ્સે થઈ પોતાની ગદા ફેંકી—but શ્રીકૃષ્ણે પોતાની ગદા વડે એ ગદાને હજારો ટુકડામાં ફોડી નાખી. પછી શ્રીકૃષ્ણે ચક્ર વડે રમતાં રમતાં મુરનાં પાંચેય મસ્તક કાપી નાખ્યા. મસ્તક વગરના મુરનું દેહ જીવ વિહોણું થઈ પાણીમાં પડ્યું, જાણે પરવતનું શિખર ઇન્દ્રના વજ્રથી કપાઈ ગયું હોય. મુરના સાત પુત્રો—તામ્ર, અંતરિક્ષ, શ્રવણ, વિભાવસુ, વસુ, નભસ્વાન અને સાતમા અરુણ—પીઠને આગે રાખીને, ભયંકર શસ્ત્રોથી સજ્જ થઈ, યુદ્ધ માટે આગળ વધ્યા. તેમણે શ્રીકૃષ્ણ પર ક્રોધથી તીક્ષ્ણ બાણ, તલવાર, ગદા, ભાલા, શૂળ વગેરે ફેંક્યા, પણ ભગવાને પોતાના બાણોથી બધાં શસ્ત્રો કાપી નાખ્યા. પછી શ્રીકૃષ્ણે પીઠ સહિત તમામ દૈત્યપુત્રોના શસ્ત્ર, હાથ, પગ અને શસ્ત્રધારી શરીરો કપાઈ નાખ્યા અને તેમને યમલોક મોકલ્યા. આમ પૃથ્વીપુત્ર નરકાસુરનો પણ સંહાર થયો. આ જોઈને દુર્મર્ષણ નામનો દૈત્ય, જે ઘમંડથી ભરેલો હતો, સમુદ્રમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા હાથીઓ સાથે યુદ્ધ માટે આવ્યો. તેણે શ્રીકૃષ્ણ અને તેમની પત્નીને ગરુડ પર બેઠેલા જોઈ, જાણે મેઘપટ પર વીજળી સાથે સૂર્ય, અને એક સાથે અનેક શસ્ત્રો ફેંક્યા. ભગવાને તીક્ષ્ણ બાણોથી પૃથ્વીપુત્રની સેના, ઘોડા, હાથી, રથ અને યોદ્ધાઓના અંગો કપાઈ નાખ્યા. જે પણ શસ્ત્રો અને अस्त્રો શત્રુઓએ ફેંક્યા, તે બધા શ્રીકૃષ્ણે પોતાના તીક્ષ્ણ બાણોથી કાપી નાખ્યા. આ રીતે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે ભૌમાસુરનો સંહાર કર્યો અને બંધનગ્રસ્ત સ્ત્રીઓને મુક્ત કરી, સર્વેમાં આનંદ અને શાંતિ લાવી.