શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

યુધિષ્ઠિરે ભગવાનને પૂછ્યું: “હું સમજતો નથી, હે પ્રભુ, અમે કયું સારા કાર્ય બાકી રાખ્યું છે? તમે તો એવા છો કે યોગીઓ પણ જેમના દર્શન દુર્લભ માને છે, અને અમને જેમની બુદ્ધિ ઓછી છે, તેમ છતાં અમને તમારા દર્શન થયા છે.” રાજાના આ વિનંતીથી ભગવાન કૃષ્ણે ઘણા મહિના સુધી ઇન્દ્રપ્રસ્થમાં નિવાસ કર્યો અને ત્યાંના લોકોના નેત્રોને આનંદિત કર્યા. એક દિવસ, વિજયી અર્જુને પોતાના હનુમાનધ્વજયુક્ત રથ પર ચઢીને, ગાંડીવ ધનુષ્ય અને અક્ષય તૂણીઓ સાથે, કૃષ્ણ સાથે પૂરેપૂરા શસ્ત્રસજ્જ થઈ, વિશાળ જંગલમાં પ્રવેશ કર્યો. તેઓ જંગલમાં શિકાર કરવા ગયા, જ્યાં અર્જુને પોતાના તીરો વડે વાઘ, વરાહ, ભેંસ, કાંગર, શરભ, જંગલી બળદ, ગેંડા, હરણ, સસલા અને સળીંદ્ર જેવા અનેક જંગલી પ્રાણીઓનો શિકાર કર્યો. તેમના સહયોગીઓએ આ પવિત્ર પ્રાણીઓ રાજા સુધી પહોંચાડ્યા, કારણ કે તહેવાર નજીક આવી રહ્યો હતો. શિકારથી થાકી અને તરસી ગયેલા અર્જુન યમુના નદી પાસે ગયા. ત્યાં, શુદ્ધિક્રિયા કરીને અને શુદ્ધ જળ પીધા પછી, અર્જુન અને કૃષ્ણે એક અતિ સુંદર કન્યાને પાસે ફરતી જોઈ. અર્જુન, કૃષ્ણના કહ્યાથી, તેના પાસે ગયા અને તેને પૂછ્યું: “હે સુશોભિત કન્યા, તમે કોણ છો? ક્યાંથી આવી છો? તમારો ઉદ્દેશ શું છે? મને લાગે છે કે તમે પતિ શોધવા માટે અહીં આવી છો. કૃપા કરીને બધું કહો.” ત્યારે શ્રી કાલિન્દીએ જવાબ આપ્યો: “હું દેવતા સૂર્યની પુત્રી છું અને પતિ શોધું છું. મેં કઠોર તપ કર્યું છે અને મારા વર તરીકે વિષ્ણુને પસંદ કર્યો છે. હું બીજાને પતિ રૂપે પસંદ કરતી નથી; શ્રીના નિવાસ સ્થાન મુકુંદ જ મારા રક્ષક બનીને પ્રસન્ન થાય એવી મારી ઇચ્છા છે. હું કાલિન્દી તરીકે જાણીતી છું અને મારા પિતા દ્વારા બનાવવામાં આવેલા મહેલમાં યમુનાના જળમાં રહેું છું, જ્યાં સુધી અચ્યૂત ભગવાનના દર્શન ન થાય.” પછી અર્જુને આ વાત વાસુદેવને કહી. કૃષ્ણે બધું સમજીને કાલિન્દીને રથ પર બેસાડી અને રાજા યુધિષ્ઠિર પાસે લઇ ગયા. ત્યારબાદ, કૃષ્ણે પાંડવો માટે વિશ્વકર્મા દ્વારા અદ્ભુત અને વૈભવી નગર બનાવડાવ્યું. ત્યાં રહી, પોતાના વંશજોને પ્રસન્ન કરવા માટે, કૃષ્ણ અર્જુનના રથચાલક બન્યા અને ખાંડવવન અગ્નિને અર્પણ કર્યું. અગ્નિ દેવ પ્રસન્ન થયા અને અર્જુનને ધનુષ્ય, સફેદ ઘોડાવાળો રથ, બે અક્ષય તૂણીઓ, અવિદ્ય પૃથ્વી અને દિવ્ય શસ્ત્રો આપ્યા. માયા દાનવે, અગ્નિમાંથી બચાવીને, મિત્રતા રૂપે એક વિશાળ સભા ભેટ આપી, જેમાં દુર્યોધન જળને જમીન સમજી ભ્રમિત થયો હતો. પછી, કૃષ્ણે યુધિષ્ઠિર અને મિત્રોની અનુમતિ લઈને, સત્યકી અને અન્ય યાદવો સાથે ફરી દ્વારકા પાછા ગયા. ત્યારબાદ, શુભ સમયે અને ઋતુમાં, કૃષ્ણે કાલિન્દી સાથે લગ્ન કર્યા, જેના કારણે તેમના વંશમાં પરમ આનંદ અને કલ્યાણ ફેલાયું. વિંદા અને અનુવિંદા નામના અવંતિના રાજકુમારો, દુર્યોધનના અનુયાયી, પોતાની બહેન મિત્રાવિંદાને સ્વયંવર કરવામાં કૃષ્ણને પસંદ કરવા અટકાવતા હતા. પણ કૃષ્ણે બધા રાજાઓની સામે મિત્રાવિંદાને બળપૂર્વક વિવાહ કરી. પછી કોશલ દેશના નાગ્નજિત નામના ધર્મનિષ્ઠ રાજા હતા, જેમની પુત્રીનું નામ સત્યા અથવા નાગ્નજિતી હતું. એના સ્વયંવર માટે શરત હતી કે જે રાજકુમાર સાત ભયાનક, તીખા શિંગાવાળા, દુર્લભ અને અદમ્ય બળવાળા બળદોને વશ કરી શકે, તે જ તેને વિવાહ કરી શકે. આ સમાચાર સાંભળી, યાદવોના સ્વામી શ્રીકૃષ્ણ વિશાળ સેના સાથે કોશલ નગર પહોંચ્યા. રાજાએ તેમને ઊભા રહી, બેઠાડી અને શ્રદ્ધાભાવે સ્વાગત કર્યું. રાજકુમારી, જેને કૃષ્ણને પતિ રૂપે ઈચ્છતા હતા, મનમાં પ્રાર્થના કરી: ‘જો મારું વ્રત સાચું હોય, તો ભગવાન કૃષ્ણ જ મારા પતિ બને અને મારા સર્વે ઈચ્છાઓ પૂર્ણ કરે.’ તેમણે વિચાર્યું: ‘જેના ચરણરજ લક્ષ્મી, બ્રહ્મા, શિવ અને લોકપાલો પોતાના મસ્તકે ધારણ કરે છે, અને જેણે પોતાના રમણ માટે સમુદ્ર પર પુલ બાંધ્યો, એવો ભગવાન મારા જેવા પર સંતોષી શકે?’ પછી ફરીથી પૂજન કર્યા પછી, નારાયણે કહ્યું: “હું તો સ્વયં પરિપૂર્ણ આનંદમાં છું, તો પછી મને આ નાના દાનથી શું?” શુકદેવજી કહે છે: ભગવાન કૃષ્ણ પ્રસન્ન થઈ, ગાઢ વાદળ જેવી ગુંજતી વાણીમાં, સ્મિત સાથે કુરુ વંશને કહ્યું: “હે રાજા, ક્ષત્રિય માટે ભિક્ષા માગવી ઋષિઓએ નિષેધી છે, પણ હું તમારી મિત્રતા માટે તમારી પુત્રી માગું છું—પણ કન્યાદાન માટે નહીં, કારણ કે અમે કન્યાદાન લેતા નથી.” રાજાએ કહ્યું: “હે પ્રભુ, તમારી સમક્ષ તો બીજું કોઈ પાત્ર નથી; લક્ષ્મીજી પણ તમારા અંગે વસે છે અને સર્વે ગુણો તમારા માં છે.” પરંતુ રાજાએ કહ્યું: “હે યાદવશ્રેષ્ઠ, અમે અગાઉ શરત રાખી હતી કે જે પાત્ર સાત ભયાનક બળદોને વશ કરી શકે, તેને જ પુત્રી અપાશે. ઘણા રાજકુમારો હારી અને ઘાયલ થયા છે.” “જો તમે, હે યાદુકુલના આનંદ, તેમને વશ કરી શકો, તો મારી પુત્રી તમારા હાથમાં હશે.” આ સંકલ્પ સાંભળી, ભગવાન કૃષ્ણે પોતાનું વસ્ત્ર કસ્યું, પોતાને સાત રૂપોમાં વિભાજિત કરી, રમતમાં જ બળદોને વશ કરી લીધા. પછી શ્રીકૃષ્ણે બળદોના અભિમાન અને બળ તોડી, તેમને દોરાથી બાંધી, બાળક લાકડાના રમકડાં ખેંચે તેમ સહેલાઈથી ખેંચી લાવ્યા. આ જોઈ રાજા આનંદિત અને આશ્ચર્યચકિત થયા અને પોતાની પુત્રી સત્યાને કૃષ્ણને આપી. ભગવાને પણ યોગ્ય રીતથી તેને સ્વીકારી. રાજપરિવારની સ્ત્રીઓએ શ્રીકૃષ્ણ જેવા જમાઈને પામી પરમ આનંદ અનુભવ્યો અને મહોત્સવ ઉજવાયો. શંખ, નગારા અને તુરીયાં વાગવા લાગ્યા; ગીતો અને વાદ્યો વગાડાયા; બ્રાહ્મણોએ આશીર્વાદ આપ્યા; પુરુષો અને સ્ત્રીઓ સુંદર વસ્ત્રો, માળા અને આભૂષણોથી શોભિત થઈ આનંદ માણતા હતા. ભગવાને દહેજમાં દસ હજાર ગાયો, ત્રણ હજાર ગળામાં હાર અને સુંદર વસ્ત્રો પહેરેલી યુવતીઓ આપી.