શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

શ્રીકૃષ્ણ કુંતી પાસે આવ્યા, તેમણે વિનમ્રતાપૂર્વક નમસ્કાર કર્યા. કુંતીના હૃદયમાં ગાઢ સ્નેહના ભાવથી આંખો ભીની થઈ ગઈ અને તેમણે કૃષ્ણને પ્રેમથી ભેટી લીધા. કૃષ્ણે તેમની, તેમની વહુઓ, બહેન અને તમામ સગાંઓની કેળવણી પૂછી. કુંતી, જીવનમાં સહન કરેલી અનેક કઠિનતાઓ અને દુઃખ પછી પ્રાપ્ત થયેલા આત્માનુભવને યાદ કરીને, પ્રેમથી ભીની અવાજે અને આશુભીની આંખોથી કૃષ્ણ સાથે વાત કરી. તેમણે કહ્યું, “હમણાંજ અમારું કલ્યાણ થયું છે, જ્યારે અમને સાચો રક્ષક મળ્યો. હે કૃષ્ણ, મારા ભાઈએ અમારાં સગાંઓને યાદ કરીને તમને મોકલ્યા હતાં.” પછી કુંતીએ ઉમેર્યું, “તમે તો સર્વના મિત્ર અને આત્મા છો, તમારા માટે ‘આપણે’ કે ‘પારકા’ એવો કોઈ ભેદ નથી; છતાં, હંમેશાં જે લોકો તમને સ્મરે છે, તેમના દુઃખો દૂર કરો છો.” યુધિષ્ઠિરે કહ્યું, “હે ભગવાન, એવું શું છે કે અમારે કોઈ પુણ્ય બાકી રહી ગયું છે? કારણ કે તમે, જેમને મહાન યોગીઓ પણ દુર્લભ છે, અમને દર્શન આપ્યા છો, જ્યારે અમારું જ્ઞાન તો ઘણું ઓછું છે.” રાજાના વિનંતીથી ભગવાન કૃષ્ણ ઘણા મહિના સુધી ત્યાં રહ્યા અને ઇન્દ્રપ્રસ્થના લોકોના આંખોને આનંદિત કર્યા. એક દિવસ, વિજયી અર્જુન હનુમાનધ્વજ યુક્ત રથ પર ચઢીને, ગાંડીવ ધનુષ્ય અને અક્ષય તૂણીઓ લઈને, સંપૂર્ણ સજ્જ કૃષ્ણ સાથે, અનેક જંગલી પ્રાણીઓથી ભરેલા વિશાળ જંગલમાં વિહાર કરવા ગયા. ત્યાં અર્જુને પોતાના તીરો વડે વાઘ, જંગલી સૂર, ભેંસ, કૃષ્ણમૃગ, સરભ, જંગલી ગાય, ગેંડા, હરણ, સસલા અને સળીયાંનું શિકાર કર્યું. સેવા કરતાં લોકોએ આ પવિત્ર પ્રાણીઓને રાજા પાસે પર્વ નિમિત્તે પહોંચાડ્યા. અર્જુન તરસથી પ્યાસી અને થાકેલા હતાં, એટલે તેઓ યમુના નદી પાસે ગયા. ત્યાં, શુદ્ધિક્રિયા કરીને અને સ્વચ્છ જળ પીધા પછી, બંને મહાવીર કૃષ્ણ અને અર્જુને એક મનોહર રૂપાળી કન્યાને નજીકના વિસ્તારમાં ફરતી જોઈ. અર્જુન, કૃષ્ણના સંકેતે, તે તેજસ્વી અને શુભલક્ષણા કન્યાને પુછવા ગયા: “તમે કોણ છો, કયા પિતા ની પુત્રી છો, ક્યાંથી આવી છો અને અહીં શું ઇરાદો ધરાવો છો? મને લાગે છે કે તમે પતિની શોધમાં છો; કૃપા કરીને બધું કહો.” કન્યાએ પોતાનું નામ જણાવ્યું: “હું કાલિન્દી છું, દેવ સૂર્યની પુત્રી. હું પતિની શોધમાં છું, અને વિષ্ণુ, કલ્યાણદાતા, એમને જ પતિ રૂપે મેળવવા કઠોર તપ કરી રહી છું. હું બીજાને પતિ તરીકે પસંદ કરતી નથી; એ મુકુંદ, આશ્રયહીનના આશ્રય, મારા પર પ્રસન્ન થાય એવી મારી ઇચ્છા છે. હું કાલિન્દી તરીકે યમુનાના જળમાં, પિતાએ બનાવેલા મહેલમાં, અચ્યુતના દર્શન થાય ત્યાં સુધી નિવાસ કરું છું.” અર્જુને આ વાત કૃષ્ણને જણાવી. કૃષ્ણે સર્વ વાત સમજી, કાલિન્દીને રથ પર બેસાડી અને તેમને રાજા યુધિષ્ઠિર પાસે લઈ ગયા. પછી, કૃષ્ણે પાંડવો માટે વિશ્વકર્માથી અદ્ભુત નગર બાંધાવ્યું. ભગવાન ત્યાં પોતાના પ્રિયજનોને પ્રસન્ન કરવા માટે નિવાસ કરતા અને પછી અર્જુનના રથચાલક બની, ખંડવવન અગ્નિને અર્પણ કરવા માટે ગયા. અગ્નિ પ્રસન્ન થયા અને અર્જુનને ધનુષ્ય, સફેદ ઘોડાવાળો રથ, બે અક્ષય તૂણીઓ, અવિદ્ય પર્વ અને દિવ્ય શસ્ત્રો આપ્યાં. મયા, જેને અગ્નિમાંથી બચાવ્યા હતા, તેણે મિત્રતા રૂપે એક વિશાળ સભામંડપ આપ્યો, જેમાં દુર્યોધન જળને ભૂમિ સમજી મોહિત થયો હતો. પછી, કૃષ્ણે પાંડવો અને મિત્રોની મંજૂરીથી, સત્યકી વગેરે સાથે ફરીથી દ્વારકા તરફ પ્રસ્થાન કર્યું. ત્યારબાદ, શુભ મુહૂર્તે કૃષ્ણે કાલિન્દી સાથે લગ્ન કર્યા, જેનાથી પ્રજામાં પરમ આનંદ પ્રસરી ગયો અને સર્વોત્તમ કલ્યાણ પ્રાપ્ત થયું. વિંદ અને અનુવિંદ નામના અવંતિના રાજકુમારો, દુર્યોધનના અનુયાયી, પોતાની બહેન મિત્રાવિન્દાને, જે કૃષ્ણને પસંદ કરતી હતી, સ્વયંવરમા પતિ પસંદ કરવા દેતા નહોતા. ત્યારે, બધા રાજાઓના સામે કૃષ્ણે મિત્રાવિન્દાને બળપૂર્વક વિવાહ માટે લઈ ગયા. પછી, કોશલદેશના નગ્નજિત નામના રાજા હતા, જે ધર્મપ્રિય અને પ્રસિદ્ધ હતા; તેમની પુત્રી સત્યા, જેને નગ્નજિતિ પણ કહેવાય છે, અત્યંત સુંદર હતી. કોઈ પણ રાજકુમાર તેના પિતાના શરત વિના તેને જીતી શકતો નહોતો: સાત ભયાનક, તીખા શિંગાવાળા, અણઘડ અને ગર્વીલા બળદોને વશ કરવાં જરૂરી હતાં. જ્યારે ભગવાને bullsની શરત સાંભળી, સાત્વતપતિ શ્રીકૃષ્ણ વિશાળ સૈન્ય સાથે કોશલનગર પહોંચ્યા. રાજાએ આનંદથી ઊભા રહી, બેઠક અને અન્ય સન્માન આપી, શ્રદ્ધાપૂર્વક કૃષ્ણનું સ્વાગત કર્યું. રાજકુમારી સત્યાએ, પોતાના મનમાં ઈચ્છેલા શ્રીકૃષ્ણના આવવાથી મનમાં વિચાર્યું: “જો મારું વ્રત સાચું હોય, તો એ પુરુષ મારા પતિ બનશે અને મારી સર્વ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરશે.” તેણે મનમાં વિચાર્યું: “જેનાં ચરણરજ લક્ષ્મી, બ્રહ્મા, શિવ અને લોકપાલો પોતાના શિરે ધારણ કરે છે, જેમણે રમતમાં જ પોતાનાં કામ માટે પુલ બાંધ્યું, એવો ભગવાન મારા જેવી પરમ લઘુ સ્ત્રીથી કેમ પ્રસન્ન થાય?” પછી, રાજાએ કૃષ્ણની પુજા કરી. નારાયણે કહ્યું: “મારે, જે પોતાના આનંદમાં પૂર્ણ છું, એ પામે તેવું કંઈ નાનું નથી.” પછી, શ્રીકૃષ્ણે આનંદપૂર્વક બેઠક સ્વીકારી, વાદળ જેવો ગૂંજીલ અવાજ અને સ્મિત સાથે, કુરુ વંશજને કહ્યું: “ક્ષત્રિય માટે ભિક્ષા માંગવી મહર્ષિઓએ નિષેધી છે, પણ હું તારી મિત્રતા ઇચ્છું છું એટલે તારી પુત્રી માગું છું; પણ કન્યાશુલ હું નથી આપતો.” રાજાએ જવાબ આપ્યો: “હે ભગવાન, તમારી સાથે જે લક્ષ્મીજી વસે છે, અને સર્વ ગુણોના આશ્રય છો, એવા તમારા કરતાં શ્રેષ્ઠ અને વાંછનીય પતિ મારા પુત્રી માટે બીજો કોણ?” પણ રાજાએ કહ્યું: “હે સાત્વતશ્રેષ્ઠ, અમે અગાઉ એવી શરત રાખી છે કે, જે પણ રાજકુમાર સાત ભયાનક અને અણઘડ બળદોને વશ કરે, તેને જ પુત્રી મળશે. ઘણા રાજાઓએ પ્રયાસ કર્યો છે અને ઘાયલ થયા છે.” “હે યદુકુલ આનંદ, જો તમે એકલા એ બળદોને વશ કરી શકો, તો તમે શ્રીના પતિ તરીકે મારી પુત્રીના પતિ બનશો.” શ્રીકૃષ્ણે આ શરત સાંભળી, પોતાનો વસ્ત્ર કસ્યો, અને રમતમાં જ પોતાને સાત સ્વરૂપે વિભાજિત કરી, એ બળદોને વશ કરી લીધા. શ્રીશૌરીએ એ બળદોના ગર્વ અને બળને તોડી, તેમને દોરડાથી બાંધી, બાળક લાકડાના રમકડાં ખેંચે એમ સરળતાથી ખેંચી લીધા. આ રીતે, ભગવાન કૃષ્ણે અનેક વિજય અને કલ્યાણમય કાર્યો કરી, પાંડવો, યદુવંશ અને પોતાના ભક્તોને હંમેશાં આનંદ અને આશ્રય આપ્યો.