શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

કૃષ્ણ અને બલરામે મથુરાના અખાડામાં ચાણૂર અને મુષ્ટિક જેવા મહાબલી મલ્લો સાથે યુદ્ધ શરૂ કર્યું. ભગવાનના હાથ-પગની વીજવાત જેવી પ્રહારોને કારણે ચાણૂરનું શરીર વારંવાર ઘાયલ થઈ ગયું અને તે થાકીને નિર્વળ થઈ ગયો. પછી ચાણૂર, વીજપંખી જેવી ઝડપથી ઉડીને, બંને મઠી મજબૂત કરીને, ક્રોધથી કૃષ્ણના છાતી પર ઘુંસો માર્યો. પણ કૃષ્ણ એ પ્રહારમાં અડગ રહ્યા, જેમ કે હાથી પર ફૂલમાળાની અસર ન થાય. તેમણે ચાણૂરના હાથ પકડીને તેને ઘણીવાર ઘુમાવીને, જોરથી જમીન પર ફેંકી દીધો. ચાણૂરના વાળ અને માળા વિખેરાઈ ગયા, અને તે ઇન્દ્રના ધ્વજની જેમ ધરાશાય થયો. મુષ્ટિકને બલરામે પહેલા મજબૂત મુઠ્ઠીથી અને પછી તીવ્ર તપાટથી માર્યો. મુષ્ટિક કાંપતો રહ્યો, તેના મોઢામાંથી લોહી વહી રહ્યું હતું, અને તે પીડાથી મૃત્યુ પામીને પવનથી પડેલા વૃક્ષની જેમ જમીન પર પડી ગયો. ત્યારબાદ, રામે કુટા નામના મલ્લને સરળતાથી ડાબા હાથની હલકીઃ પ્રહારે પરાજિત કર્યો. એ જ સમયે, શાલા અને તોશલકાને કૃષ્ણના પગના પ્રહારે તેમના માથા ફાટી ગયા અને બંને ધરાશાય થયા. ચાણૂર, મુષ્ટિક, કુટા, શાલા અને તોશલકના મૃત્યુ પછી, બચેલા બધા મલ્લોએ જીવ બચાવવા ભાગી ગયા. કૃષ્ણ અને બલરામે પોતાના ગોપ મિત્રોને સાથે લઈ આનંદપૂર્વક રમ્યા, સંગીતના વાદ્ય વાગ્યા અને તેમના પાયલની ઝંકાર સાથે તેઓ નાચ્યા. રામ અને કૃષ્ણના પરાક્રમથી લોકો આનંદિત થયા, કેમ કે કংস સિવાય, શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો અને સજ્જનો 'વાહ! વાહ!' કહીને પ્રશંસા કરવા લાગ્યા. અખાડાના શ્રેષ્ઠ મલ્લો મૃત્યુ પામ્યા અને ભોજરાજ કংস ઉલઝણમાં પડ્યો, તેણે પોતાના વાદ્યકારોને રોકી દીધા અને આ રીતે આજ્ઞા આપી: "વસુદેવના બે દોષી પુત્રોને શહેરમાંથી કાઢો; ગોપોની સંપત્તિ જપ્ત કરો; નંદાને બાંધો, એ દુષ્ટ છે; વસુદેવ અને શ્રેષ્ઠ ઘોડાઓને તરત મારો; અને મારા પિતા ઉગ્રસેન અને તેમના અનુયાયીઓને પણ, કારણ કે તેઓ શત્રુ તરફ છે." કંસ આ રીતે દંભપૂર્વક બોલતો હતો ત્યારે, અવિનાશી ભગવાન ક્રોધથી ઊભા થઈ, ઝડપથી ઊંચા મંચ પર ચડી ગયા. તેમને આવતાં જોઈને, કંસ, જે માટે એ મૃત્યુરૂપ હતા, અચાનક પોતે બેઠા સ્થાનેથી ઊભો થયો અને તલવાર અને ઢાલ પકડી લીધી. કંસ તલવાર લઈને, આકાશમાં વીજપંખીની જેમ દોઢી-ડાબી ચાલતો રહ્યો, પણ કૃષ્ણે, શક્તિશાળી અને અપરાજિત, તેને ગરુડના સાપને પકડી લે તેવી રીતે જોરથી પકડી લીધો. કૃષ્ણે કંસના વાળ પકડીને, તેના મુકડાની હલચલ સાથે, તેને ઊંચા મંચ પરથી અખાડામાં ફેંકી દીધો, અને પોતે, વિશ્વના આશ્રય, કમળ-નાભિ ભગવાન, ઉપરથી કંસ પર પડી ગયા. હરીએ કંસના નિર્વાણ થયેલા શરીરને જમીન પર ખેંચ્યું, જેમ કે કોઈ હાથીને ખેંચે, અને સમગ્ર જગત જોઈ રહ્યું હતું. લોકોમાં 'હાય! હાય!' નો મોટો રોળ ઉઠ્યો. કંસ, જેનું મન હંમેશા ચિંતામાં રહેતું—ભલે તે ખાય, બોલે, ચાલે, ઊંઘે કે શ્વાસ લે—એના સામે હંમેશા ચક્રધારી ભગવાન દેખાતા, અને અંતે તે દુર્લભ એવા ભગવાનના સ્વરૂપમાં લય પામ્યો. કંસના આઠ ભાઈ—કંક, ન્યગ્રોધક વગેરે—ભાઈના મૃત્યુનો બદલો લેવા માટે ઉગ્ર ક્રોધથી દોડયા. ત્યારે રોહિણીપુત્ર બલરામે, ઝડપથી, પોતાનો ગદા લઈને, તેમને સિંહની જેમ પરાજિત કર્યા. આ સમયે, આકાશમાં ઢોલ વાગ્યા, અને બ્રહ્મા, શિવ વગેરે દેવતાઓ આનંદિત થઈ, પુષ્પવર્ષા કરી, ભગવાનની પ્રશંસા કરી, અને સ્ત્રીઓ નાચવા લાગી. મૃત્યુ પામેલા પતિઓના શોકમાં, તેમના પત્નીઓ, મહારાજ, દુઃખથી પિત્તાળે, આંખોમાં આંસુ લઈને, પતિઓના શય્યા પર જઈ, તેમને ચુંટીને, મધુર અવાજે વારંવાર રડવા લાગી: "હાય, સ્વામી, પ્રિય, ધર્મજ્ઞ, દયાળુ, અનાથના રક્ષક! તમારા વિયોગે અમે, અમારા બાળકો અને ઘર-પરિવાર છતાં નાશ પામ્યા." "પતિના વિયોગે, હે શ્રેષ્ઠ પુરુષ, આ શહેર પણ સૌંદર્યથી વિહોણું થઈ ગયું, જેમ અમે ourselves, અને તમામ ઉત્સવ-શુભતા પણ અંત પામી." "તમે નિર્દોષ જીવ પર મોટું અપરાધ કર્યું છે; જીવહંતક, જે અમને આ સ્થિતિમાં લાવ્યો, એ કયાં શાંતિ પામે?" "આ જગતમાં, આ જ સર્જન અને વિનાશનું કારણ છે; અને રક્ષક તરીકે, જે ignores કરે છે, તે કયાં સુખ પામે?" શુકદેવજી કહે છે: ભગવાન, જગતના સર્જક, રાજકુમારીઓને શાંત કર્યા અને મૃત્યુ પામેલા માટે લોકપ્રવૃત્ત અંત્યકર્મો અનુસંધાન કર્યા. પછી, કૃષ્ણ અને બલરામે માતા-પિતાને બંધમાંથી મુક્ત કર્યા, અને તેમના ચરણોમાં શિર નમાવી નમસ્કાર કર્યા. દેવકી અને વસુદેવે, પોતાના પુત્રોને વિશ્વના ભગવાન રૂપે ઓળખીને, તેમનો આદર પ્રાપ્ત કરીને, નિર્ભયપણે તેમને હૃદયથી ચુંટ્યા. શુકદેવજી કહે છે: પરમ પુરુષ, જેણે જાણ્યું કે માતા-પિતાની ઈચ્છા પૂર્ણ થઈ, પોતાની યોગમાયાને વ્યાપી, "શોક ન કરો" કહી, લોકોના મનને ભ્રમિત કર્યા. પછી, પોતાના મોટા ભાઈ સાથે માતા-પિતા પાસે જઈ, શ્રેષ્ઠ સાત્વત, કૃષ્ણે આદરપૂર્વક નમન કર્યું અને તેમને પ્રસન્ન કરવા 'માતા' અને 'પિતા' કહીને પ્રેમથી બોલ્યા: "પિતાજી, તમે અને માતાજી હંમેશા અમને, તમારા પુત્રોને, જોઈને આનંદ પામવા ઈચ્છતા, પણ અમારો બાળપણ, કિશોરાવસ્થા અને યુવાની તમારી સાથે વિતાવી શક્યા નહીં." "વિભાગ્યે અમે તમારી નજીક રહી શક્યા નહીં; પિતાના ઘરમાં જે આનંદ સંતાનને મળે, એ અમને મળ્યો નહીં." "માણસે સો વર્ષ જીવ્યા હોય, તોય માતા-પિતાને, જેમના દ્વારા શરીર મળ્યું અને પોષણ થયું, એનું ઋણ ચૂકવી શકતો નથી." "યદી પુત્ર, શરીર અને સંપત્તિથી સક્ષમ હોવા છતાં, માતા-પિતાની today livelihood માટે પ્રયત્ન ન કરે, તો મૃત્યુ પછી પોતાનું જ માંસ ખાવું પડે." "જે સક્ષમ હોવા છતાં વૃદ્ધ માતા-પિતા, સજ્જન પત્ની, નાનાં બાળક, ગુરુ, બ્રાહ્મણ, અથવા આશ્રય લેનારની અવગણના કરે, એ જીવતો હોવા છતાં મૃત સમાન છે." "અમારો મન તો કংসના ભયથી હંમેશા ચિંતિત રહ્યો, તેથી તમારા ચરણોમાં પૂજન કર્યા વિના, આ દિવસો વ્યર્થ ગયા." આ રીતે, શ્રીકૃષ્ણ અને બલરામે પોતાના પરાક્રમથી દુષ્ટ કંસ અને તેના ભાઈઓને પરાજિત કર્યા, માતા-પિતાને મુક્ત કર્યા, અને તેમને શ્રદ્ધા-પૂર્વક આદર આપ્યો; અને સમગ્ર મથુરા અને દેવતાઓએ આનંદપૂર્વક શ્રીકૃષ્ણ-બલરામના વિજયની પ્રશંસા કરી.