શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

મહાનુભાવો, એક સમયે એવી ઘટના બની હતી કે, જ્ઞાનવાન પુરુષે સભામાં પ્રવેશતા પહેલાં તેના સભ્યોના દોષોને યાદ નહીં કરવાનુ કહેવાયું છે, કેમ કે બોલે કે મૌન રહે—અજ્ઞાન પુરુષ તો પાપનો ભાગી બની જાય છે. આ સંજોગોમાં, લોકો શ્રીકૃષ્ણના મુખમંડળને નિહાળી રહ્યા હતા—શત્રુ સામે તીવ્ર પરિશ્રમથી તેમના કમળ જેવી છબી પર પરસેવો છવાયો હતો, જાણે કમળની કળી પર પાણીના ટીપાં ઝળહળી રહ્યા હોય. લોકો આશ્ચર્ય કરતા, “તમે રામજીનું મુખ કેમ નથી જોયું? તેમની આંખો તાંબાં જેવી લાલ છે, મુખ પર હલકી મીઠી સ્મિત અને ક્રોધથી લાલાઈ છે—મુષ્ટિક સામે તેઓ તેજથી ઝળહળી રહ્યા છે.” વ્રજભૂમિ ખરેખર ધન્ય છે, જ્યાં આ પુરાતન પુરુષ માનવ સ્વરૂપે છુપાયેલા, વનમાલા ધારણ કરી, બલરામ સાથે ગાયોને ચરાવતા, વાંસળી વગાડતા, તેમના ચરણો પાર્વતીપતિની પ્રિયાએ પૂજાતા, અને અનેક વિલાસમાં મગ્ન રહેતા. વ્રજની ગોપીઓએ કયા એવા પુણ્ય કર્યા હશે કે, તેઓએ એ રૂપને પોતાના નેત્રોથી પાન કર્યું—જે અનન્ય, સર્વોત્તમ, ક્ષણે ક્ષણે નવીન, દુર્લભ, યશ, શ્રી અને વૈભવનું એકમાત્ર નિવાસસ્થાન છે? વ્રજની સ્ત્રીઓ તો ભાગ્યશાળી છે, જેમના હૃદય શ્રીકૃષ્ણમાં એકાગ્ર છે. દૂધ દોહતી, ગોબર વણતી, માખણ મথતી, ઘરની સફાઈ કરતી, સંતાનને ઝૂલાવતી કે ઝાડૂ મારતી—કોઈપણ કાર્ય કરતી—તેમના ગળામાં આંસુ ભરાઈ જાય, અને તેઓ કૃષ્ણના ગીત ગાય છે. સવારે અને સાંજે જ્યારે કૃષ્ણ ગાયો ચરાવવા જાય કે પાછા આવે, વાંસળી વગાડે, ત્યારે યુવાન ગોપીઓ તત્કાળ રસ્તા પર આવી જાય છે, કૃષ્ણના સ્મિત અને દયાભરી દૃષ્ટિના દર્શન માટે. જ્યારે સ્ત્રીઓ આ રીતે વાતો કરતી હતી, ત્યારે યોગેશ્વર શ્રીહરિએ મનમાં નક્કી કર્યું કે હવે દુશ્મનનો સંહાર કરવાનો છે. સ્ત્રીઓના ભયજનક શબ્દો સાંભળી તેમના માતાપિતા પ્રેમ અને શોકથી વ્યાકુળ થઈ ગયા, કારણ કે તેમને પુત્રોની શક્તિનું જ્ઞાન નહોતું. પછી અચ્યૂત અને તેમના પ્રતિદ્વંદ્વી, બલરામ અને મુષ્ટિક, વિવિધ કૌશલ્યથી કુસ્તી કરવા લાગ્યા. ભગવાનના અંગોના ઘાતથી, જે વીજળીના ઘર્ષણ જેવા કઠોર હતા, ચાણૂરનું શરીર વારંવાર ઘસાતું, અને તે થાકી ગયો. ચાણૂરે પંખીની ઝડપથી ઉછળી, બંને મુઠ્ઠીઓ ભીંસી, અને ક્રોધથી શ્રીવાસુદેવના છાતી પર પ્રહાર કર્યો. પણ કૃષ્ણ અડગ રહ્યા, જાણે હાથીને ફૂલમાળા ફેંકવામાં આવે તેમ. પછી હરિએ ચાણૂરના હાથ પકડીને વારંવાર ફેરવ્યો અને તેને ભયંકર રીતે ભૂમિ પર ફેંકી દીધો—તે almost નિર્જીવ, વાળ અને માળા ખસીને, ઈન્દ્રધ્વજ ધરાશાયી થાય તેમ પડી રહ્યો. એ જ રીતે, મુષ્ટિકને બલભદ્રના ઘુંસાથી જોરદાર આઘાત થયો, પછી હાથના પ્રહારથી પણ. મુષ્ટિક કાંપતો, મોઢામાંથી લોહી વહેતું, પીડાયેલી અવસ્થામાં, જીવ છોડી, પવનથી ધરાશાયી થયેલા વૃક્ષ જેવો પડી રહ્યો. ત્યારબાદ રામે, યુદ્ધમાં શ્રેષ્ઠ, સહેલાઈથી કૂટને ડાબા હાથના ઘા વડે માર્યો. એ જ સમયે, શાલા અને તોશલકને કૃષ્ણે પગથી માથા પર ઘા મારી, બંનેને ફાડી નાખ્યા. ચાણૂર, મુષ્ટિક, કૂટ, શાલા અને તોશલકના મૃત્યુ પછી, બાકી બધા મલ્લો જીવ બચાવવા ભાગી ગયા. કૃષ્ણ અને બલરામે પોતાના ગોપમિત્રોને સાથે લઈ, આનંદપૂર્વક સંગીતના વાદ્યો સાથે નૃત્ય કર્યું, પગપેઢીઓના ઘંટીના રણકાર સાથે. રામ અને કૃષ્ણના પરાક્રમથી સર્વ લોકો આનંદિત થયા; માત્ર કંસ સિવાય, શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો અને ધર્મનિષ્ઠોએ ‘શાબાશ! શાબાશ!’ કહી પ્રસંશા કરી. મલ્લો મારાયા અને ભોજરાજ કંપાયમાન થયો ત્યારે, તેણે પોતાના વાદકોને રોકી, આદેશ આપ્યો: “વસુદેવના બે દુષ્ટ પુત્રોને શહેરમાંથી કાઢી દો; ગોપોનું ધન હડપો; નંદને બાંધો. વસુદેવ અને શ્રેષ્ઠ ઘોડાઓને તરત મારી નાખો; અને ઉગ્રસેન તથા તેના અનુયાયીઓને પણ, કારણ કે તેઓ દુશ્મનપક્ષી છે.” કંસ આ રીતે દંભપૂર્વક બોલતો હતો ત્યારે, અક્ષય શ્રીહરિ રોષે ભરાઈ, ઝડપથી ઊંચા મંચ પર ચઢી ગયા. approaching him, આપત્તિરૂપ કૃષ્ણને જોઈ, કંસ અચાનક બેઠેથી ઉછળી, ઢાલ અને તલવાર પકડી. તલવાર લઈને, કંક skyમાં ડાબે-જમણે ફરતો, જાણે ગૃધ્ર પંખી આકાશમાં ફરે; પણ કૃષ્ણે, અપરાજિત શક્તિથી, તેને ગરુડ સાપને પકડે તેમ પકડી લીધો. કૃષ્ણે કંસના વાળ પકડી, મકુટ હલાવી, મંચ પરથી મેદાનમાં ફેંકી દીધો; પછી કમળનાભ ભગવાને, સર્વલોકોના આશ્રયે, સ્વયં ઉપરથી עליו પડ્યા. હરિએ કંસના નિર્જીવ શરીરને ધરતી પર ખેંચ્યું, જાણે કોઈ હાથીને ઘસી જાય, અને સમગ્ર લોક જોઈ રહ્યો; ત્યારે સર્વત્ર “હાય! હાય!”નો મહાશબ્દ થયો. કંસ, જેનું મન સતત ભયમાં રહેતું—ભોજન, બોલવું, ચાલવું, ઊંઘવું કે શ્વાસ લેવું—એમણે સદા પોતાના સામે સુદર્શનધારી ભગવાનને જ જોયા; તેથી તેને તે દુર્લભ રૂપ પ્રાપ્ત થયું. કંસના આઠ ભાઈઓ—કંક, ન્યગ્રોધક અને અન્ય—all ક્રોધથી ભરાઈ, ભાઈના વધનો બદલો લેવા દોડ્યા. ત્યારે રોહિણીનંદન બલરામે વજ્રવેગથી ગદા વડે તેમને માર્યા, જેમ સિંહ જંગલના પ્રાણીઓ પર તૂટી પડે. આકાશમાં ઢોલ વગાડાયા; બ્રહ્મા, શિવ વગેરે દેવતાઓ પ્રસન્ન થઈ, પુષ્પવર્ષા કરી, સ્તુતિ કરી, અને દેવસ્ત્રીઓ નૃત્ય કરવા લાગી. રાજા, તેમના પતિઓના મૃત્યુથી દુઃખી, વડે સ્ત્રીઓ માથા પીટતી, આંખોમાંથી અશ્રુ વહાવી, પતિઓની છાતી પર લગી, મીઠા સ્વરે ફરી ફરી રડવા લાગી. “હાય, પ્રભુ! પતિ! ધર્મના જ્ઞાતા! અનાથોના રક્ષક! તમારો વધથી અમે, અમારા સંતાન અને ઘર-કુટુંબ સર્વે વિનાશ પામ્યા.” “હે શ્રેષ્ઠ પુરુષ, આપ વિના આ નગરી પણ સૌંદર્યહીન બની ગઈ છે, જેમ અમે બની ગયા છીએ; હવે કોઈ ઉત્સવ કે શુભતા રહી નથી.” “તમે નિર્દોષ જીવ પર મોટું અપરાધ કર્યું; હે પ્રાણહંતા, અમને આ હાલતમાં મૂકી કોણ શાંતિ પામે?” કારણ કે, દરેક જીવ માટે આ જ સર્જન અને વિલયનું કારણ છે; અને જે રક્ષક છે, તે જો અવગણે, તો તેને ક્યાંય સુખ મળતું નથી. પછી શ્રીશુકદેવજીએ કહ્યું: ભગવાન, જગતના સર્જક, રાજકુલની સ્ત્રીઓને સાંત્વના આપી, અને મૃત્યુ પામેલાઓ માટે લોકવિધિ પ્રમાણે અંત્યેષ્ટિ સંસ્કાર કર્યા.