શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

એક દિવસ, બ્રાહ્મણ જલપાન કરીને એક ત્યાગી સંતને મળવા ગયા. તેમણે સંતના પાવન ચરણોમાં નમસ્કાર કર્યો અને ઊભા રહી, ઊંડા ઉદાસીથી શ્વાસ લીધા. ત્યાગીએ પુછ્યું: “હે બ્રાહ્મણ, તમે કેમ રોતા છો? તમારી દુઃખની એ ઊર્જા શું છે? જલદી કહો, એ દુઃખનું કારણ શું છે?” બ્રાહ્મણે જવાબ આપ્યો: “હે મહાત્મા, પાપના ફળરૂપે જે દુઃખ મેં સંચય કરી છે, એનું વર્ણન શું કરું? મારા પૂર્વજ ઠંડા પાણીની જગ્યાએ ગરમ પાણી પીવે છે. દેવતાઓ અને દ્વિજગણ મારા દાન-ધર્મને આનંદથી સ્વીકારતા નથી; સંતાનના અભાવથી હું ખાલી થઈ ગયો છું, અને આ જીવન છોડી દેવા અહીં આવ્યો છું. સંતાન વિના જીવન, ઘર, સંપત્તિ અને વંશ—all વ્યર્થ છે. હું જે ગાયને પાળું છું, એ બાંઝ છે; મેં જે વૃક્ષ લગાડ્યું, એ પણ ફળદાયી નથી. મારા ઘરમાં આવેલા ફળ પણ ઝડપથી નાશ પામે છે; સંતાન વિના મારા માટે જીવન વ્યર્થ છે.” આ રીતે બોલીને, બ્રાહ્મણ ત્યાગીના બાજુએ ઊંડા દુઃખથી રડવા લાગ્યા. ત્યાગીના હૃદયમાં મહાન કરુણા ઉદયી. યોગબલ અને મસ્તક પરના અક્ષરમાળાથી બધું જાણીને, ત્યાગીએ બ્રાહ્મણને વિગતવાર કહ્યું: “સંતાનની કામનામાં રહેલી અજ્ઞાનતા છોડી દો; કર્મનો માર્ગ અત્યંત શક્તિશાળી છે. વિવેક પ્રાપ્ત કરો અને સંસારની કામના છોડી દો. હે બ્રાહ્મણ, આજે મેં તમારો ભાગ્ય જોઈ લીધું છે—સાત જન્મ સુધી તમને સંતાન નહીં મળે. પૂર્વે સાગર રાજાએ પણ સંતાન માટે દુઃખ સહન કર્યું હતું; તેથી હવે કુટુંબની આશા છોડી દો—સર્વ રીતે ત્યાગમાં સુખ છે.” બ્રાહ્મણે કહ્યું: “મારે વિવેકથી શું કામ? તમે જબરદસ્તી પણ કરો તો મને સંતાન આપો; નહિ તો હું તમારી સામે જીવન ત્યાગી દઈશ, દુઃખથી વિલય થઈ.” તેઓ વધુ ઉમેર્યા: “સંતાન અને સુખ વિના ત્યાગ ખરેખર સૂકા લાગે છે; ઘરસ્થ, પુત્ર-પૌત્રોથી ઘેરાયેલા, સંસારમાં જીવંત રહે છે.” બ્રાહ્મણની આગ્રહ જોઈ, ત્યાગીએ કહ્યું: “ચિત્રકેતુએ પણ ભાગ્યની રેખા બદલીને કષ્ટ સહન કર્યું હતું. તમે effort કરો પણ, ભાગ્ય વિરુદ્ધ પ્રયત્ન નિષ્ફળ જાય છે; જો તમે એટલા જ આગ્રહી છો, તો હું શું કહું?” પછી, બ્રાહ્મણની પત્ની reluctance દર્શાવી, ત્યાગીએ એક ફળ આપ્યું અને કહ્યું: “આ ફળ પત્ની સાથે ખાવ, તો તમને પુત્ર મળશે.” તેમણે વધુ કહ્યું: “પત્ની એક વર્ષ સુધી સત્ય, પવિત્રતા, દયા, દાન અને એક વખત જ ખાવાનું પાલન કરે—તો પુત્ર અત્યંત પવિત્ર જન્મે.” આ રીતે કહી, યોગી ચાલ્યા ગયા; બ્રાહ્મણ ઘેર આવ્યા અને પત્નીને ફળ આપ્યું, પછી ક્યાંક ચાલ્યા ગયા. બ્રાહ્મણની પત્ની, ધૂંધળી, કૂટિલ મનવાળી, પોતાના સખીઓ સામે રડતી બોલી: “હે, હું ચિંતાથી પીડાઈ છું; હું આ ફળ ખાવાની નથી.” તે વિચારી: “ફળ ખાવાથી ગર્ભ રહેશે, પેટ ફૂલી જશે; ઓછું ખાવું પડશે, તો શક્તિ ઘટી જશે—પછી ઘરનું કામ કેવી રીતે Sambhalવું? જો કોઈ કરવેરા લેવા ગામમાં આવે, તો ગર્ભવતી સ્ત્રી કેવી રીતે બચી શકે? જો ગર્ભ પોપટ જેવો રહે, તો હું wombમાંથી કેવી રીતે કાઢી શકું? ગર્ભ બાજુથી બહાર આવે તો હું મરી જાઉં; પ્રસૂતિમાં ભયાનક દુઃખ થાય છે—હું એવી નાજુક, કેવી રીતે સહન કરી શકું? જો હું ધીમી રહું, તો સહપત્ની બધું કબજે કરી લેશે; સત્ય, પવિત્રતા વગેરેનું વ્રત ખૂબ કઠિન લાગે છે. સંતાનને ઉછેરવામાં અને સંભાળવામાં દુઃખ છે, અને પ્રસૂતિમાં પણ સ્ત્રીને દુઃખ થાય છે; મારા મનમાં તો બાંઝ અથવા વિધવા સ્ત્રી સુખી છે.” આ રીતે ખોટા reasoningથી, તેણે ફળ ખાવું નહોતું. પતિએ પુછ્યું ત્યારે, તેણે કહ્યું: “હું ખાઈ ચૂકી છું, હું ખાઈ ચૂકી છું.” એકવાર, તેની નાની બહેન spontaneously ઘેર આવી; પછી, ધૂંધળીએ બધું કહી દીધું: “હું ચિંતાથી દુબળી થઈ ગઈ છું—હું શું કરું, બહેન?” બહેન બોલી: “હું ગર્ભવતી છું; જન્મ પછી બાળક તને આપી દઈશ.” “તુ ઘેર રહી, ગર્ભવતી બનીને, આનંદથી જીવ; મારા પતિને થોડું ધન આપી, તો તે બાળક તને આપી દઈશ.” “લોકો કહેશે બાળક છ મહિને મરી ગયો; હું રોજ તારા ઘેર આવીને બાળક ઉછેરું.” “હવે, તપાસ માટે, આ ફળ ગાયને આપી દે; એ બધું તો સ્ત્રીઓની સ્વભાવ પ્રમાણે જ થયું.” પછી, સમય પ્રમાણે, બહેનને પુત્ર જન્મ્યો; પિતા બાળક લાવી, ધૂંધળીને ગુપ્ત રીતે આપી દીધો. તેણે પતિને કહ્યું: “સ્વસ્થ પુત્ર જન્મ્યો છે; બધા માટે આનંદ થયો, આત્મદેવને પુત્ર મળ્યો છે.” બ્રાહ્મણે દ્વિજોને દાન આપ્યું અને જન્મ સંસ્કાર કરાવ્યા; દ્વાર પર શુભ ગીતો અને સંગીત વાગ્યા. પતિ સામે તેણે કહ્યું: “મારા સ્તનમાં દૂધ નથી; બીજાએ દૂધ કાઢી લીધું, તો હું બાળકને કેવી રીતે પોષી શકું?” “મારી સહપત્ની, જેણે બાળક જન્માવ્યો છે, તેનો બાળક મરી ગયો છે; તેને ઘેર લાવો અને રાખો—તે તમારા બાળકને પોષી દેશે.” પતિએ પુત્રની રક્ષા માટે બધું કર્યું; માતાએ બાળકનું નામ ધૂંધુકારી રાખ્યું. ત્રણ મહિના પછી, ગાયે સુંદર, દિવ્ય, spotless, અને સોનાની જેમ તેજસ્વી વાછરડા જન્માવ્યો. બ્રાહ્મણે એ જોઈ, આનંદથી જાતે સંસ્કાર કર્યા; એ એક અદભૂત ઘટના હતી, જે જોઈને ગામના લોકો આશ્ચર્યથી એકત્ર થયા. હવે, આત્મદેવ માટે શુભ સમય આવ્યો—ગાયમાંથી એક દિવ્ય બાળક જન્મ્યો, અને એ એક અજોડ ચમત્કાર હતો.