શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

શુકદેવજી કહે છે: ત્યાર પછી શ્રીકૃષ્ણે કુબજાને કૃપા દર્શાવી, ધનુષ ભંગ કરીને અને મલ્લયુદ્ધ માટે અખાડો તૈયાર કરીને રાજમાર્ગે આગળ વધ્યા. એ સમયે, માધવએ એક સુંદર યુવાન સ્ત્રીને ointment નો પાત્ર લઈને જતા જોયા— તે કુબજા હતી, જેનું ચહેરું સુંદર હતું. શ્રીકૃષ્ણે હસતાં અને આનંદથી ભરપૂર, તેણીને પૂછ્યું: “તમે કોણ છો, સુંદર સ્ત્રી? આ સુગંધિત ointment શું છે? તમે કોની દાસી છો? અમને સ્પષ્ટ કહો. આ ઉત્તમ ointment અમારે અંગો પર લગાવો; એથી તમારું સૌભાગ્ય જલ્દી જ ઉગશે.” કુબજાએ જવાબ આપ્યો: “હે સુંદર યુવાન, હું કંસ દ્વારા માન્ય દાસી છું, અને મારું નામ ત્રિવક્રા છે. ointment બનાવવું મારું કામ છે, અને જે ointment હું બનાવું છું, તે ભોજરાજ કંસને ખૂબ જ પ્રિય છે. તમારે સિવાય બીજાં કોણ એ ointment માટે યોગ્ય છે?” કુબજા, શ્રીકૃષ્ણ અને બલરામની સુંદરતા, આકર્ષણ, મીઠા સ્મિત, વાણી અને નજરથી મંત્રમુગ્ધ થઈ ગઈ. તેણે બંનેના અંગો પર તે ointment લગાવ્યો. ointmentના રંગથી તેઓ વધુ સુંદર અને આકર્ષક લાગ્યા, તેમનાં રૂપમાં વધુ તેજ આવ્યા. પ્રભુ pleased થયા અને કુબજાની વાંકળી દેહને સીધો કરવા મનમાં વિચાર કર્યો, અને એ રીતે દર્શાવ્યું કે ભગવાનના દર્શનનું ફળ શું છે. શ્રીકૃષ્ણે પોતાના પગ તેના પગ પર મૂક્યા, અને હાથની આંગળીથી તેનું ચહેરું ઉપર ઉઠાવ્યું, અને એને સીધું કરી દીધું. કુબજાનું શરીર, શ્રીમુકુન્દના સ્પર્શથી, તરત જ સીધું અને સુંદર થઈ ગયું—પરસે, પહોળાં કમર અને ભરપૂર સ્તન સાથે, એ અતિ સુંદર સ્ત્રી બની ગઈ. હવે, સૌંદર્ય, ગુણ અને દાનશીલતાથી યુક્ત, એ કૃષ્ણના ઉપરના વસ્ત્રને ખેંચી, હસતાં અને મનમાં ઉદ્ભવેલી ઇચ્છા સાથે બોલી: “હે વીર, ચાલો મારા ઘેર ચાલો; હું તમને છોડીને રહી શકતી નથી. મારા હૃદયમાં તમે ઉથલાવ છો—હે શ્રેષ્ઠ પુરુષ, કૃપા કરો.” કુબજાના આમ વિનંતી કરતાં, બલરામ તથા અનુયાયીઓ જોઈ રહ્યા હતા, ત્યારે શ્રીકૃષ્ણ હસીને જવાબ આપ્યો: “હે સુંદર ભ્રૂવાળી, પુરુષોના મનને આકર્ષતી, હું તારા ઘેર આવીશ. જ્યારે અમારો કામ પૂરું થશે, ત્યારે તું અમારે માટે આશ્રય બનશે.” આ રીતે મીઠી વાતો કરીને, શ્રીકૃષ્ણ વેપારીઓના રસ્તે આગળ વધ્યા, અને બલરામ સાથે, લોકો દ્વારા પાન, માળા, સુગંધિત વસ્ત્ર વગેરે ભેટ સ્વરૂપે સન્માન પામ્યા. શ્રીકૃષ્ણના દર્શન અને સ્મરણથી સ્ત્રીઓ એટલી ઉલઝાઈ ગઈ કે પોતાનું જ્ઞાન ગુમાવી બેઠી—પોશાક, વાળ, કંગણો સરકી ગયા, જાણે ચિત્રમાં દૃશ્ય હોય. પછી અચ્યુતએ શહેરના લોકો પાસેથી ધનુષના સ્થાન વિશે પૂછ્યું, અને ત્યાં જઈ, ઈન્દ્રના ધનુષ જેવી જાદુઈ ધનુષ જોઈ. તે ધનુષ ઘણા રક્ષકો દ્વારા રક્ષિત અને પૂજિત હતી, અને ખૂબ તેજસ્વી હતી. શ્રીકૃષ્ણ, રક્ષકો દ્વારા રોકાતા છતાં, જોરથી ધનુષ ઉઠાવી. એમણે ડાબા હાથથી ધનુષ રમતાં ઉઠાવ્યું, અને બધાના સામે પળભરમાં તાણીને, મધ્યમાં તોડી નાખ્યું—જાણે હાથી ખાંડીને શેરડી તોડી નાખે. ધનુષ તૂટવાનું ધડાકો આકાશ, પૃથ્વી અને દિશાઓમાં ગુંજી ઊઠ્યો; કંસ એ અવાજ સાંભળીને ડરી ગયો. પછી, રક્ષકો અને તેમના અનુયાયીઓ, ગુસ્સામાં, શ્રીકૃષ્ણને પકડીને મારી નાખવાનો પ્રયાસ કરતાં, “પકડી લો! મારી નાખો!” એમ ચીસો પાડી. બલરામ અને કૃષ્ણ, એ દુશ્મનાવૃત્તિને જોઈને ગુસ્સે થયા, અને ધનુષના ટુકડા ઉઠાવી, બધા રક્ષકોને માર્યા. કંસ દ્વારા મોકલાયેલા બળને માર્યા પછી, બંને ભાઈઓ આનંદથી અખાડામાંથી બહાર નીકળી, અને શહેરનું વૈભવ નિહાળતા ફર્યા. શહેરના રહેવાસીઓએ એમના અદભુત પરાક્રમ, તેજ, આત્મવિશ્વાસ અને રૂપ જોઈને એમને દેવોમાં શ્રેષ્ઠ માન્યા. જ્યારે બંને ભાઈઓ સ્વચ્છંદ રીતે ફરતા હતા, ત્યારે સૂર્યાસ્ત થયો; કૃષ્ણ અને બલરામ, ગોપો સાથે, શહેરમાંથી પોતાના રથ પર પાછા આવ્યા. ગોપીઓ, મુકુન્દથી વિયોગમાં, મથુરામાંથી મનથી શુભ આશીર્વાદ આપી રહી હતી; શ્રેષ્ઠ પુરુષના સૌંદર્યને જોઈને, લક્ષ્મી પણ બીજાં બધાંને છોડીને માત્ર કૃષ્ણને ઈચ્છી. પગ ધોઈને અને દૂધથી બનેલ ભોજન કરીને, બંને ભાઈઓ આનંદથી રાત વિતાવી, કંસની યોજના જાણતા. કંસ, ધનુષ તૂટી જવાનું, રક્ષકોના મરણ અને શ્રીગોવિંદ-રામના અદભુત વિહારમાંથી ખૂબ જ ગભરાઈ ગયો. કંસ, ભય અને અશુભ શંકાઓથી, રાતભર ઊંઘી શક્યો નહીં; એણે જાગ્રત અને સ્વપ્નમાં અનેક અશુભ ચિહ્નો જોયા—ક્યારેક પોતાનું માથું પ્રતિબિંબમાં ગુમ, ક્યારેક બે દેખાય; તારાઓમાં ભેદ જોવા મળ્યા; છાયામાં ખાલી જગ્યા, પોતાના શ્વાસની અવાજ સાંભળવા ન મળ્યો; વૃક્ષોમાં સોનુ દેખાયું, પગલાં ગુમ થઈ ગયા. સ્વપ્નમાં, એ મૃતદેહને લગાવ્યો, ગધે પર સવાર થયો, દુ:ખ અનુભવ્યું, નલદા ફૂલોની માળા પહેરી, તેલથી લિપ્ત થયો, અને નગ્ન ફર્યો. આવા અશુભ ચિહ્નો, જાગ્રત અને સ્વપ્નમાં, મૃત્યુના ભયથી, કંસ ઊંઘી શક્યો નહીં, અને મનમાં ચિંતાથી ભરાઈ ગયો. પછી, રાત વીતી ગઈ અને સૂર્ય ઊગ્યો, તો કંસે મલ્લયુદ્ધનું મહોત્સવ યોજ્યું. લોકો અખાડાને શણગાર્યા, ઢોલ-નગારા અને તુરીઓ વગાડ્યા, મંચો પર ફૂલો, ધ્વજ, વસ્ત્ર અને તોરણોથી સજાવટ થઈ. શહેરના લોકો, ગામવાળા, બ્રાહ્મણ અને ક્ષત્રિયોના નેતાઓ, સૌ પોતપોતાના સ્થાન અનુસાર પ્રવેશ્યા, અને રાજાઓ બેઠા. કંસ, પોતાના મંત્રીઓથી ઘેરાયેલો, રાજમંચ પર બેઠો, આસપાસના રાજાઓ વચ્ચે, હૃદયમાં ઉલઝાણ. તુરીઓ અને ઢોલ વગાડતા, wrestler લોકો, સુંદર રીતે શણગારેલા અને ગર્વભેર, પોતાના ગુરુઓ સાથે પ્રવેશ્યા. ચાણૂર, મુષ્ટિક, કૂટ, શાલા અને તોશાલા, મીઠી સંગીતથી ખુશ થઈ, મંચ પર આવ્યા. નંદજી અને ગોપોની ટોળી, ભોજરાજ કંસ દ્વારા બોલાવાઈ, ભેટ લઈને, એક મંચ પર સાથે બેઠા. આ રીતે, શ્રીમદ્ ભાગવતના દશમ સ્કંધના પ્રથમ અર્ધમાં, ‘મલ્લયુદ્ધ અખાડાની વર્ણના’ નામે બયાલીસમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે. પછી, શુકદેવજી કહે છે: શ્રીકૃષ્ણ અને બલરામ, શુદ્ધ થઈને, દુશ્મનોના વિજયી, wrestling drumsના ગુંજતા અવાજ સાંભળી, અખાડો જોવા આવ્યા.