શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

શ્રીકૃષ્ણ અને બલરામની મથુરા શહેરમાં પ્રવેશની વાત આવી રીતે આગળ વધે છે: જ્યારે બંને ભાઈઓ શહેરમાં આવ્યા, ત્યારે અવાજ અને ઉત્સાહથી સમગ્ર મથુરા ઉલ્લાસિત થઈ ઉઠી. કેટલાંક લોકો પોતાનું ભોજન અધૂરું રાખી, ઉત્સવ ભૂલાવી, સ્નાન કર્યા વિના જ દોડતા આવ્યા; કેટલાક તો ઊંઘમાંથી જાગીને, પોતાના દૂધ પીતા બાળકોને પણ છોડીને, માતાઓ પણ ઝડપથી બહાર આવી. શ્રીકૃષ્ણના કમળ જેવા આંખો, સાહસી અને રમૂજી નજરો, અને મૃદુ સ્મિતથી, તેમણે એ સ્ત્રીઓના મન હરી લીધા, જેમ કે ઉન્મત્ત ગજરાજ આનંદ લાવે છે. સ્ત્રીઓ વારંવાર તેમને જોઈ, જેમ તેઓની વાતો સાંભળીને મનમાં આશા હતી, કૃષ્ણના સ્મિતભર્યા નજરથી તેમના મનમાં ગૌરવ જાગ્યું, અને આનંદથી તેમના શરીર પર રોમાચા થઇ ગયો—તેમણે દુ:ખ ભૂલીને આંખોથી કૃષ્ણને જલવી લીધા. આ આનંદમાં, સ્ત્રીઓના ચહેરા ફૂલ જેવી ખીલી ઉઠ્યા, તેઓ મહેલોના છત પર જઈને, કૃષ્ણ અને બલરામ પર ફૂલોથી શુભેચ્છા વરસાવા લાગી. બ્રાહ્મણો પણ વિવિધ સ્થળે દહીં, અખંડ ચોખા, પાણીના પાત્ર, હાર, સુગંધિત વસ્તુઓ અને અન્ય ઉપહારોથી બંને ભાઈઓની પૂજા કરવા લાગ્યા. શહેરના લોકો આશ્ચર્યથી કહેવા લાગ્યા: “અરે! ગોપી સ્ત્રીઓએ કઈ મોટી તપસ્યા કરી હશે, કે તેઓ માનવ જગતના મહોત્સવરૂપ એવા બંને ભાઈઓને જોઈ શકે છે!” આ રીતે, કૃષ્ણ—ગદા ના મોટા ભાઈ—શહેરમાં ચાલતા હતા, ત્યારે એક ધોબી, રંગસારી, તેમની સામે આવી. કૃષ્ણે તેને કહ્યું: “અરે ભલા માણસ, અમને યોગ્ય, સ્વચ્છ વસ્ત્રો આપો; અમને આપવાથી તમારો સર્વોચ્ચ કલ્યાણ થશે, તેમાં શંકા નથી.” પણ રાજાના આ અહંकारी સેવકે, ભગવાનના વિનયભર્યા વિનંતી પર ગુસ્સા અને તિરસ્કારથી જવાબ આપ્યો: “આ વસ્ત્રો તો જંગલ અને પર્વતોમાં રહેતા રાજકુમારો માટે છે; તમે રાજાના માલિકીના વસ્ત્રો કેમ ઇચ્છો છો? જો જીવવું હોય તો આવા વસ્ત્રો માંગશો નહીં. રાજપરિવાર તો ગર્વથી બંધાય, મારી નાખે, અને લૂંટે છે.” આ રીતે ધોબી ઘમંડથી બોલ્યો, ત્યારે દેવકીપુત્ર કૃષ્ણને ક્રોધ આવ્યો અને તેણે હાથથી ધોબીનું માથું ધડ પરથી અલગ કરી દીધું. તેના સહાયકો વસ્ત્રોની ગાંઠો છોડી દિશા દિશામાં ભાગી ગયા; અચ્યુતએ વસ્ત્રો લઈ લીધા. પછી કૃષ્ણ અને સંકર્ષણએ પોતાને મનપસંદ વસ્ત્રો પહેર્યા, અને બાકી વસ્ત્રો ગોપોને આપી, થોડા જમીન પર મૂકી દીધા. ત્યારબાદ એક દરજી આનંદથી, રંગબેરંગી, સુંદર ડિઝાઇનવાળા વસ્ત્રો તૈયાર કરીને, બંને ભાઈઓને પહેરાવ્યા. કૃષ્ણ અને રામ નવા વસ્ત્રોમાં, એક શ્યામ અને એક ગોર, યુવાન ગજરાજ જેવા તેજસ્વી દેખાતા હતા. pleased with the tailor, ભગવાને તેને પોતાને સમાન રૂપ, સર્વોચ્ચ સુખ, શક્તિ, રાજ્ય, સ્મૃતિ અને ઇન્દ્રિયજયનું વરદાન આપ્યું. પછી બંને ભાઈઓ સુદામા, હાર બનાવનારના ઘેર ગયા. સુદામાએ તેમને જોઈ, જમીન પર માથું નમાવ્યું. પછી બેઠકો, પગ માટે પાણી, ઉપહાર અને અન્ય સન્માન સાથે, હાર, પાન, સુગંધિત દ્રવ્યથી, તેઓ અને તેમના સાથીઓની પૂજા કરી. સુદામાએ કહ્યું: “હે ભગવાન, તમારે આગમનથી મારું જન્મ અર્થપૂર્ણ બન્યું, મારી વંશ શુદ્ધ થઈ, અને મારા પૂર્વજ તથા દેવતાઓ પ્રસન્ન થયા.” "તમો તો જગતના પરમ કારણ છો, કલ્યાણ અને સમૃદ્ધિ માટે અવતરીયા છો. તમારું દ્રષ્ટિ ક્યારેય પક્ષપાતી નથી; તમે સર્વ જીવોમાં સમાન છો, ભક્ત અને ભક્તિગ્રાહક બંનેમાં." "હવે, હે સ્વામી, તમારા દાસને આજ્ઞા આપો—મારે શું કરવું? તમારી આજ્ઞા પામવી સર્વોચ્ચ કૃપા છે." આવી ભાવના સાથે, સુદામાએ આનંદભર્યા હૃદયથી, ઉત્તમ સુગંધિત ફૂલોની હાર અર્પણ કરી. આ હારથી શોભિત, pleased, કૃષ્ણ અને રામે, પોતાના ભક્તને વરદાન આપ્યા. સુદામાએ અવિચલ ભક્તિ, ભગવાનના ભક્તો સાથે મિત્રતા, અને સર્વ જીવ પર પરમ દયા માંગ્યા. ભગવાને તેને વરદાન, વંશવૃદ્ધિ માટે સંપત્તિ, શક્તિ, દીર્ઘાયુ, યશ અને તેજ આપ્યા, અને પોતાના મોટા ભાઈ સાથે આગળ વધ્યા. આ રીતે, દશમ સ્કંધના પ્રથમ અર્ધમાં, 'શહેરમાં પ્રવેશ' નામે એકતાલીસમું અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે. આ પછી, સુકદેવજી કહે છે: હવે કૃષ્ણ કૂબજાને કૃપા, ધનુષ ભંગ, અને મલ્લયુદ્ધ માટે તૈયાર કરવા માટે આગળ વધે છે. માધવ રાજમાર્ગે ચાલતા હતા, ત્યારે એક ointment ભરેલી વાસણ લઈને ચાલતી, સુંદર ચહેરાવાળી, યુવાન સ્ત્રી, કૂબજા, મળી. કૃષ્ણે હસીને, આનંદથી, તેને પૂછ્યું: "કોણ છો, સુંદર સ્ત્રી? આ સુગંધિત ointment શું છે? ક્યા માટે કામ કરો છો? અમને સ્પષ્ટ કહો. આ ઉત્તમ ointment અમારે લાગાવો—તમારું સુભાગ્ય જલદી જાગશે." કૂબજાએ કહ્યું: “હે સુંદર, હું કંસાની મંજુર કરેલી દાસી છું, મારું નામ ત્રિવકરા છે. ointment બનાવવું મારા કામ છે, અને જે ointment હું બનાવું, તે ભોજ રાજાને ખૂબ જ પ્રિય છે. તમે બંને સિવાય, બીજું કોઈ એને લાયક નથી.” કૃષ્ણ અને બલરામની સુંદરતા, મોહકતા, મીઠા સ્મિત, વાણી અને નજરથી મંત્રમુગ્ધ થઈ, કૂબજાએ બંનેને ointment લગાવ્યો. આ ointmentથી, બંને ભાઈઓની કાયામાં અલગ જ રંગની તેજસ્વિતા આવી, અને તેઓ વધુ આકર્ષક લાગવા લાગ્યા. પછી pleased, ભગવાને કૂબજાની કૂણાશ દૂર કરવાનો સંકલ્પ કર્યો, અને પોતાના દર્શનથી મળતા ફળ બતાવ્યા. કૃષ્ણે પગ તેના પગ પર રાખ્યા, હાથના વળાંકવાળા અંગૂઠાથી તેના ચિહ્નને ઊંચું કર્યું, અને કૂબજાને સીધી કરી. કૂબજાનું શરીર સીધું અને સુંદર બની ગયું, પહોળા હિપ અને ભરી છાતી સાથે, મુકુંદના સ્પર્શથી, તરત જ, અતિ સુંદર સ્ત્રીમાં પરિવર્તિત થઈ ગઈ. સૌંદર્ય, ગુણ અને દાનથી સંપન્ન કૂબજાએ, કૃષ્ણના ઉપરના વસ્ત્રને ખેંચી, સ્મિત સાથે, જાગેલી ઇચ્છાથી, કેશવને કહ્યું: “આવો, હે વિર, મારા ઘેર ચાલો; તમારો વિયોગ સહન કરી શકતી નથી. તમે મારા હૃદયમાં ઉદ્વેગ પેદા કર્યો છે—કૃપા કરીને, શ્રેષ્ઠ પુરુષ, મને પ્રસન્ન કરો.” કૂબજાની આવી વિનંતી પર, કૃષ્ણે, બલરામ અને તેમના અનુયાયીઓની હાજરીમાં, હસીને જવાબ આપ્યો: “હું તારી ઘેર આવું, હે સુંદર ભ્રૂવાળી, જે પુરુષોના હૃદય હરી લે છે. જ્યારે અમારો કાર્ય પૂર્ણ થશે, ત્યારે તું અમારો આશ્રય બનશે.” આ રીતે, મીઠા શબ્દો સાથે કૂબજાને છોડી, કૃષ્ણ વેપારીઓના માર્ગે આગળ વધ્યા, અને બલરામ સાથે લોકો દ્વારા વિવિધ ભેટ, પાન, ફૂલો અને સુગંધિત પદાર્થોથી સન્માનિત થયા. આ રીતે શ્રીમદ્ ભાગવતના પવિત્ર શ્લોકોમાં વર્ણવાયેલા કૃષ્ણ-બલરામના મથુરા પ્રવેશ, અને કૂબજા સાથેની કૃપા-લિલા, શ્રદ્ધા અને આનંદથી ભરપૂર છે.