શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

અકૃરાએ ભક્તિપૂર્વક પ્રભુની સ્તુતિ શરૂ કરી: “હે અનંત, હે અપરિમિત આધાર, હે મંદરાચલને ઉંચકનાર, પૃથ્વીનું ઉદ્ધાર કરીને આનંદ પામનાર વરાહ સ્વરૂપે તમારો વંદન કરું છું. હે અદભુત નરસિંહ, સજ્જનોના ભયને દૂર કરનાર, હે વામન, ત્રણેય લોકને ત્રાટકનાર, તમારે હું નમન કરું છું. હે ભૃગુના સ્વામી, અહંકારથી ભરેલા ક્ષત્રિયોને વનમાં સંહારનાર, હે રઘુકુળશ્રેષ્ઠ, રાવણના વિનાશક, તમારો વંદન કરું છું. હે વાસુદેવ, હે સંકર્ષણ, હે પ્રદ્યુમ્ન અને અનિરુદ્ધ, હે સાત્વતોના સ્વામી, તમારે મેં નમન કરું છું. હે શુદ્ધ બુદ્ધ સ્વરૂપે અવતરનાર, દૈત્ય-દાનવોને મોહમાં મુકનાર, હે કલ્કિરૂપે પાપી અને અધર્મી શાસકોનો વિનાશ કરનાર, તમારો હું વંદન કરું છું. હે પ્રભુ, આ જગત તમારી માયાથી મોહિત થઈ ગયું છે; ‘હું’ અને ‘મારું’ જેવી ખોટી કલ્પનાઓમાં ફસાઈને કર્મના માર્ગે ભટકતું રહે છે. હું પણ ભ્રમિત થઈને શરીર, સંતાન, ઘર, ધન અને સંબંધીઓને સાચા માનીને, સ્વપ્ન જેવી મૃગમરીચિકા પાછળ દોડું છું, અને તેને જ સત્ય માની બેઠો છું. મારો મન દ્વંદ્વમાં વળગી, અંધકારમાં ડૂબેલો છે; શું સાચું છે, શું મારા માટે કલ્યાણકારી છે—એ હું ઓળખી શકતો નથી, કારણ કે હું અસત, અસ્થાયી અને દુઃખદ વસ્તુઓમાં જ આસક્ત છું. જેમ અજ્ઞાન માણસ ઘાસમાં છુપાયેલા પાણીને છોડીને મૃગમરીચિકા પાછળ દોડે છે, તેમ હું પણ તમને છોડીને મોહિત વસ્તુઓ પાછળ દોડું છું. મારો મન, ઇચ્છાઓ અને કર્મોથી પરાજિત થઈ, ઇન્દ્રિયોની ખેંચમાં અશાંત બની રહ્યો છે; તે મનને સંયમિત કરવા હું અસમર્થ છું. તેથી, હે પ્રભુ, હું તમારા દુર્લભ પાદપદ્મે શરણ આવ્યો છું; આ પણ તમારી કૃપાથી જ શક્ય થયું છે. હે કમલનાભ, જ્યારે મન તમારી યથાર્થ ઉપાસનામાં સ્થિર થાય છે, ત્યારે જ મનુષ્યને જન્મમરણના બંધનથી મુક્તિ મળે છે. હું એ પરમ ચૈતન્ય, સર્વ નિશ્ચયના કારણ, પુરુષ અને પ્રધાનના સ્વામી, અનંત શક્તિના બ્રહ્મને નમન કરું છું. હે વાસુદેવ, સર્વ પ્રાણીઓના સંહારક, હે હૃષીકેશ, તમારે હું શરણાગત છું—મારો રક્ષણ કરો. આ રીતે ભગવત મહાપુરાણના દશમ સ્કંધના પ્રથમ ભાગના ચાળીસમા અધ્યાય ‘અકૃરાની સ્તુતિ’નું સમાપન થાય છે. શ્રી શુકદેવજી કહે છે: જયારે અકૃરા પ્રભુની સ્તુતિ કરી રહ્યા હતા, ત્યારે ભગવાને જળમાં પોતાનું દિવ્ય સ્વરૂપ દર્શાવ્યું, અને પછી, જેમ નટ પોતાની લીલા પૂરી કરે તેમ, કૃષ્ણે એ સ્વરૂપને હટાવી લીધું. એ દ્રષ્ટિ અદૃશ્ય થતાં, અકૃરા તરત જ પાણીમાંથી બહાર આવ્યા, પોતાની આવશ્યક ક્રિયાઓ પૂર્ણ કરી, આશ્ચર્યચકિત થઈ રથ પાસે પાછા આવ્યા. હૃષીકેશે તેમને પુછ્યું: “તમે જમીન પર, આકાશમાં કે પાણીમાં એવું કઈ અદભુત thing જોયું કે તમે એટલા આશ્ચર્યમાં છો?” અકૃરાએ નમ્રતાપૂર્વક કહ્યું: “હે જગતના આત્મા, ધરતી, આકાશ કે પાણીમાં જે કંઈ અદભુત છે, એ બધું તો તમામાં જ છે. પછી હું એવું શું જોઈ શકું જે મને અજાણ હોય? જ્યાં બધું અદભુત તમામાં સમાયેલું છે, ત્યાં હું બીજું શું જોઈ શકું?” આ રીતે કહી, ગાંદિનીપુત્ર અકૃરાએ રથ આગળ હાંકી, અને દિવસના અંતે રામ અને કૃષ્ણને લઈને મથુરા પહોંચ્યા. રસ્તામાં ગામના લોકો અહીં-ત્યાં ભેગા થયા, અને વાસુદેવના પુત્રોને જોઈને આનંદથી તૃપ્ત થયા, તેમનું ધ્યાન હટાવી શક્યા નહીં. આ દરમિયાન, નંદજી અને ગોપગણો સાથે વ્રજવાસીઓ પણ શહેરના બગીચામાં આવી પહોંચ્યા અને ત્યાં રાહ જોવી લાગ્યા. ભગવાને, જગતના સ્વામી, અકૃરાની મુલાકાત લીધી, તેમનો હાથ પોતાના હાથે પકડી, હસતાં અભિવાદન કર્યું. કૃષ્ણે કહ્યું: “તમે તમારી રથ સાથે પહેલા શહેર અને ઘરે પ્રવેશો, અમે અહીં જ થોડીવાર રહીને પછી શહેરમાં પ્રવેશીશું.” અકૃરાએ વિનયપૂર્વક કહ્યું: “હે પ્રભુ, હું તમારી વિના મથુરામાં પ્રવેશી શકતો નથી. મને છોડશો નહીં, કેમ કે હું તમારો ભક્ત છું અને તમે ભક્તોને પ્રિય છો. ચાલો, આપણે સૌ ઘરે જઈએ, તમારી સાથે, બલરામજી, ગોપગણ અને મિત્રોને લઈને અમારા ઘરો પવિત્ર કરો.” “તમારા ચરણરજથી અમારા ઘરો પવિત્ર કરો; એ રજથી તો પિતૃઓ, અગ્નિદેવો અને દેવતાઓ પણ કદી તૃપ્ત થતા નથી. મહાબલી બલીએ પણ તમારા ચરણ ધોઈને મહિમાવાન બન્યો અને પરમ ભક્તિપ્રાપ્તિ કરી. તમારા ચરણામૃતથી ત્રણેય લોક પવિત્ર થયા; શિવએ તેને પોતાના શિરે ધારણ કર્યું અને સાગરપુત્રો સ્વર્ગે ગયા. હે દેવાદિદેવ, હે યદુકુળશ્રેષ્ઠ, તમારી કથા અને સ્તુતિ પાવન છે, હે નારાયણ, હું તમને વંદન કરું છું.” ભગવાને કહ્યું: “હું શ્રેષ્ઠજનો સાથે તારા ઘરે આવીશ; દુષ્ટ યદુરાજનો સંહાર કર્યા પછી મારા મિત્રોનું આનંદ વધારીશ.” શુકદેવજી કહે છે: ભગવાનના આ વચનો સાંભળીને, અકૃરા મનમાં થોડી ચિંતા સાથે પણ શહેરમાં પ્રવેશ્યા, કામ્સાને પોતાની ફરજનું વર્ણન કર્યું અને પછી પોતાના ઘરે ગયા. પછી બપોરે, શ્રીકૃષ્ણ, સંકર્ષણ અને ગોપગણ સાથે, શહેર જોવા આતુર થઈ, મથુરામાં પ્રવેશ્યા. તેમણે જોયું કે એ શહેરમાં ઊંચા કાચના દરવાજા, સોનેરી તોરણથી શોભિત મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર, તાંબાના પાટલા વાળી દીવાલો, ઊંડા ખાઈઓ અને સુંદર બગીચાઓ-વનો હતાં. શહેર મહેલોથી શોભિત હતી—સોનેરી શિખરો, બાલ્કનીઓ, સભામંડપોની પંક્તિઓ, મણિખચિત વાસ, અને બેરિલ, હીરા, નીલમ, મોતી, પાચા, મુંગા જેવા મણિઓથી શોભિત વેદિકાઓ. જાળાવાળા બારી-દરવાજા અને ભવ્ય ફલોર પર પોપટો અને મોરોની કલરવ, માર્ગો, બજારો અને ચોરસ્તાઓ પર પાણી છાંટવામાં આવતું, ફૂલમાળા, ચંદન અને ચોખા છાંટવામાં આવતા. દરવાજા અને ઘરો દહીં-ચંદનથી અભિષેક કરેલા પૂર્ણકુંભો, ફૂલમાળાની પંક્તિઓ, દીવડાં, નરમ પાંદડાં, કેળાના ઝાડ અને કપડાંની વંદનાવાળી વંદનાવલીઓથી શોભિત હતાં. જયારે વાસુદેવના બંને પુત્રો પોતાના મિત્રોને લઈને રાજમાર્ગે પ્રવેશ્યા, ત્યારે શહેરની સ્ત્રીઓ તેમને જોવા આતુર થઈ, ઉત્સાહથી મહેલો પર ચડીને જોવા લાગી. કેટલીક સ્ત્રીઓ ઉતાવળમાં કપડાં અને આભૂષણ ખોટાં પહેરી બેઠી, કેટલીક અધૂરી સજ્જ થઈ, કોઈએ એક જ કાનમાં કુંડળ, એક જ પગમાં પાયલ, તો કોઈએ એક જ આંખમાં કાજલ લગાવ્યો હતો. કેટલીક સ્ત્રીઓ તો જમવાનું અધૂરૂં રાખીને, તહેવાર છોડીને, નહાતા નહાતા આવી ગઈ; કેટલીક તો અવાજ સાંભળતાં જ ઊંઘમાંથી ઉઠી, પોતાના દૂધપીતાં બાળકને પણ છોડીને જોવા દોડી આવી—even માતાઓ પણ! આ રીતે, શ્રીકૃષ્ણ અને સંકર્ષણનું મથુરામાં આગમન થયું, અને સમગ્ર શહેર આનંદ અને ઉત્સાહથી ભરાઈ ગયું.