શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે જ્યારે સ્યામંતક મણિ સાથે પત્નીને મેળવ્યા, અને પોતાના નિવાસસ્થાનથી બ્રાહ્મણના મૃત પુત્રને પાછો આપ્યો—આ બધું અદભુત છે. ત્યારબાદ, પૌંડ્રકનો વિધ્વંસ, કાશી શહેરનું દહન, દંતવક્રનો સંહાર અને મહાન યજ્ઞમાં શિશુપાલનું મૃત્યુ—આપના અનેક પરાક્રમો છે, હે પ્રભુ! દ્વારકામાં વસતાં તમે જે જે વિરાટ કાર્યો કરો છો, તે બધું હું મારા نےત્રે જોઈશ અને પૃથ્વી પર કવિઓ એની કથા ગાય છે. હવે, હું મારા આંખે એ પણ જોઈશ—જ્યારે સમય રૂપ થયેલા પરમેશ્વર, અર્જુનને રથચાલક બનાવીને, આ મહાસેનાઓનો વિનાશ કરશે. આપણે એ પરમેશ્વરને ધ્યાનમાં ધરીએ છીએ, જે શુદ્ધ જ્ઞાનથી પરિપૂર્ણ છે, સ્વરૂપે સ્થિત છે, જેણે સર્વ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરી છે, જેમના મનમાં ક્યારેય અભાવ નથી, જે પોતાની તેજસ્વિતા વડે મોહથી સદા મુક્ત છે અને ગુણોના પ્રવાહના મૂળ છે. હું તમને વંદન કરું છું, હે સર્વના આશ્રયદાતા! તમે તમારી માયા શક્તિથી સર્વ ભેદો સર્જ્યા, અને લીલારૂપે માનવ સ્વરૂપ ધારણ કર્યું, યદુ, વૃષ્ણિ અને સાત્વત વંશમાં શ્રેષ્ઠ છો. શુકદેવજી કહે છે: આમ, એ મહાન ભક્તમુનિએ યદુપ્રમુખ શ્રીકૃષ્ણને નમન કર્યા, અને તેમની આજ્ઞાથી આનંદિત થઈ વિદાય લીધા. પછી ભગવાન ગોવિંદે, જેણે કેશીને યુદ્ધમાં સંહાર્યો હતો, ગોપાલક મિત્રોની સાથે ગાયોને ચરાવતા વ્રજમાં આનંદ પ્રસારે છે. એક દિવસ, ગોપાલકોએ પર્વતના ઢોળાણે ગાયોને ચરાવતા રમતમાં ચોર અને રક્ષક બની છુપાવાની રમત રમવાની શરુઆત કરી. કોઈ ચોર, કોઈ ગોપાલ, તો કોઈ ઘેટાં બની—all નિર્ભય અને નિરાંતે રમતા હતા. ત્યારે માયાના પুত્ર, મહામાયાવી વ્યોમાસુર, ગોપાલકનું રૂપ ધારણ કરી, ઘેટાંઓના નેતા બની, ઘણા બાળકોને ચોર તરીકે લઈ ગયો. એ મહાદાનવે તેમને પર્વતની ગુફામાં બંધ કરી, માત્ર ચાર પાંચને બહાર રાખી, ગુફાનું દ્વાર પથ્થરથી બંધ કરી દીધું. શ્રીકૃષ્ણે, ધર્મના આશ્રયદાતા, વ્યોમાસુરની ચાલ ઓળખી, જેમ સિંહ વરુને પકડી લે છે એમ, તેને પકડી લીધો. વ્યોમાસુરે પોતાનું અસલી, પર્વત જેવું વિશાળ રૂપ ધારણ કર્યું અને છૂટવાનો પ્રયાસ કર્યો, પણ ભગવંત પાસે તે શક્તિશાળી હોવા છતાં છૂટ્યો નહીં. અચ્યુતએ પોતાના બળથી તેને જમીન પર ફેંકી દીધો અને દેવતાઓ આ દ્રશ્ય આકાશમાંથી નિહાળી રહ્યાં હતા; તેમ જ, ગાયોનાં દુશ્મન વ્યોમાસુરને સંહાર્યો. પછી, ગુફાનું દ્વાર તોડી, મોટા પ્રયાસે ગોપાલક મિત્રોને મુક્ત કર્યા અને દેવતાઓ તથા ગોપાલકોએ તેમની સ્તુતિ કરી, પછી ભગવાન પોતાના વ્રજમાં પ્રવેશ્યા. આ રીતે, દશમ સ્કંધના પ્રથમ ભાગમાં ‘વ્યોમાસુરવધ’ અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે, જે પરમહંસો માટેનું શ્રેષ્ઠ શાસ્ત્ર છે. શુકદેવજી ફરી કહે છે: અકરૂર, વિદ્વાન અને ભક્ત, એ રાત્રે મથુરામાં રહ્યા અને સવારે પોતાનું રથ હાંકી ને નંદના ગોકુલ તરફ નીકળ્યા. રસ્તામાં જતા, ભગવાન કમળનેત્રના સ્મરણથી તેમની ભક્તિ જાગી, અને મનમાં વિચારી રહ્યા: "કઈ શુભકર્મો, કઈ તપસ્યા, કે કઈ દાનના પરિણામે આજે હું કેશ્વનો દર્શન કરીશ?" "મને ભગવંતના દર્શન દુર્લભ લાગે છે, જેમ બ્રહ્મના પઠન પણ વિષયવાસનામાં ડૂબેલા શૂદ્ર માટે દુર્લભ છે. કદાચ મારા જેવા પાપી માટે પણ ભગવાન અચ્યુતના દર્શનથી વંચિત થવું નહીં પડે; કારણ કે ક્યારેક સમયની નદીમાં વહેતો પણ પાર થઈ જાય છે." "આજે મારા દુર્ભાગ્યનો અંત થયો છે, જીવન સફળ થયું છે, કેમ કે હું યોગીઓના ધ્યાનના વિષય એવા ભગવાનના ચરણોમાં વંદન કરું છું. આજે તો કંસે પણ મારે પર મહા કૃપા કરી છે, કેમ કે હું અવતારધારી હરિના ચરણકમળ જોઈશ, જેમના નખના તેજે પ્રાચીન ઋષિઓ પણ પાર ન થઈ શકેલા અંધકારને દૂર કર્યો હતો." "જે ચરણો બ્રહ્મા, શિવ, દેવી શ્રી, ઋષિઓ અને સાત્વતો દ્વારા પૂજાય છે, જે વનમાં ગોપાલક સાથીઓ સાથે ગાય ચરાવે છે, અને ગોપીઓના કુંકુમથી રંગાયેલા છે—એ ચરણો આજે હું જોઈશ." "મુકુન્દનું મુખ, સુંદર ગાલ અને નાક, હસતું, લાલકાંઈ કમળનેત્રો, વાળની લટોમાં ઘેરાયેલું, આસપાસ હરિણીઓ ફરતી હોય એવું, કદાચ આજે મારા નેત્રો તેનું દર્શન કરશે." "શ્રીહરિ, જેમણે પૃથ્વીનો ભાર હળવો કરવા માનવ સ્વરૂપ ધારણ કર્યું છે, જેમા સૌંદર્યનું નિવાસ છે—એનું દર્શન મારા નેત્રો આજે કરશે." "જે સ્વરૂપે અહંકાર કે દ્વૈત નથી, પણ પોતાના તેજથી અજ્ઞાનનો અંધકાર હટાવે છે, અને પોતાની માયાથી જીવોના ઘરોઘરમાં જીવ, ઇન્દ્રિયો અને બુદ્ધિ રૂપે દેખાય છે." "ભગવાનના વાણી, ગુણ, કર્મ અને જન્મ—આ બધું શ્રવણથી દુઃખ દૂર થાય છે, જીવનમાં પવિત્રતા અને આનંદ આવે છે; અને જે તેને અવગણે છે, તે તો જીવતા મૃતક સમાન છે." "ભગવાન સાત્વત વંશમાં અવતર્યા છે, દેવતાઓને આનંદ આપ્યા છે, અને વ્રજમાં વસે છે, જ્યાં દેવતાઓ તેમના કલ્યાણમય કાર્યો ગાય છે." "આજે હું તેમને જોઈશ—મહાન પુરુષોનો લક્ષ્ય, ત્રણેય લોકના આનંદ, શ્રીજીનો નિવાસ, નેત્રો માટેનું મહોત્સવ—એ સ્વરૂપ આજે મારા નેત્રો જોઈશે." "પછી જ્યારે ભગવાન રથમાંથી ઉતરે, ત્યારે હું, ગોપાલક મિત્રો અને વનવાસીઓ સાથે, ભગવાનના ચરણોમાં નમન કરીશ અને એ ચરણો પ્રાપ્ત કરીશ, જેને યોગીઓ પણ મનમાં ધારણ કરે છે." "શાયદ ભગવાન પોતાનું કમળ જેવી હથેળી મારા માથા પર મૂકે, જેમણે સમયના ભયથી ડરેલા આશ્રિતોને નિર્ભયતા આપી છે." "કૌશિક (વિશ્વામિત્ર) અને બલિએ પણ એ સ્પર્શથી ત્રણેય લોકનું રાજ્ય મેળવ્યું છે; અથવા રમતમાં, હરિએ વ્રજની સ્ત્રીઓનું થાક પોતાના સુગંધિત હાથથી દૂર કર્યું હતું." "અચ્યુત સર્વને જાણે છે, તે મને કંસનો દૂત હોવા છતાં શત્રુભાવથી નહીં જુએ; કેમ કે તે અંતરયામી છે, સર્વનું જ્ઞાન રાખે છે." "હું ભગવંતના ચરણોમાં નમન કરી, હાથ જોડીને પડીશ, ત્યારે એ કૃપાળુ મુખે હસતા, દયાભરી નજરથી જોઈને મારા બધા પાપો ભૂંસી નાખશે અને હું નિર્ભય આનંદથી ભરાઈ જઈશ." "પછી, મારા મિત્ર, સગાં અને એકમાત્ર દેવતા ભગવાન, પોતાના વિશાળ ભુજાઓથી મને ભેળવી લેશે; એ ક્ષણે જ હું પવિત્ર થઈ જઈશ, કર્મબંધન તૂટી જશે." "જ્યારે હું નમન કરી, હાથ જોડીને ભગવાનના અંગોનો સ્પર્શ મેળવીશ, ત્યારે એ મને બોલાવશે; જો માનવ જન્મ લઈને પણ ભગવાનના આશીર્વાદથી વંચિત રહી જઈએ, તો એવો જન્મ નિષ્ફળ છે." "ભગવાન માટે કોઈ સૌથી પ્રિય, મિત્ર કે અપ્રીય નથી; પણ જેમ કલ્પવૃક્ષ પાસે જનારને તે ફળ આપે છે, તેમ ભગવાન પોતાના ભક્તોને કૃપા કરે છે." "પછી, યદુમાં શ્રેષ્ઠ, ભગવાન હસતા હસતા, વંદન કરતા અકરૂરને ભેટ્યા, પોતાના ઘરમાં લઈ ગયા, જ્યાં સર્વ સન્માનની વ્યવસ્થા હતી, અને કંસે પોતાના સગાંઓ પર કરેલા દુઃખોની વાત પુછી." આ રીતે, શ્રીમદ ભાગવતની પવિત્ર કથા શ્રદ્ધા અને ભક્તિથી વહેતી રહે છે.