શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

વ્રજભૂમિમાં, ગોપીઓ અને ગોપાલકોના જીવનમાં શ્રીકૃષ્ણની લીલા સતત વહેતી હતી. એક દિવસ, વ્રજના વાછરડા, હરણ અને ગાયોના મન દૂરથી આવતા વાંસળીના મધુર સૂરથી મંત્રમુગ્ધ થઈ ગયા; તેઓના મોઢામાં ઘાસ અટકાવી, કાનોથી વાંસળીના અવાજ સાંભળતા, એ રીતે બેઠા રહ્યા કે જાણે ચિત્રમાં પેઇન્ટ થયેલા હોય—સ્થિર અને નિરંતર. મુકુંદ, પોતાની દેહ પર મોરપાંખ, રંગીન ખણિ અને પાનથી શણગાર કરીને, wrestlerની વેશમાં, ક્યારેક ગોપાલક મિત્રોને સાથે લઈને ગાયોને બોલાવે છે. એ સમયે, નદીઓ—જેની ધારા તૂટેલી છે અને કૃષ્ણના કમળ જેવા પગથી ઉડેલી ધૂળવાળી પવનથી વહે છે—કૃષ્ણ માટે તરસે છે, જેમ અમે તરસીએ છીએ. તેઓ પ્રેમથી તરબતર થઈ, પાણીની ધારા અવરોધી, એના માટે લલાયિત થાય છે. મૂળ પુરુષ શ્રીકૃષ્ણ, પહાડના સ્વામી જેવો, જ્યારે પોતાના મિત્રોની પ્રશંસા પામે છે, વનમેળે ફરતા, વાંસળીથી ગાયોને બોલાવે છે. વનનાં લતાવૃક્ષો અને ઝાડો, ફૂલ અને ફળોથી ભરેલા, જાણે પોતાની અંદર વિષ્ણુને પ્રગટ કરે છે; તેમની ડાળીઓ મધથી વળગી, દેહ પ્રેમથી રોમાંચિત, ફૂલો ઉત્પન્ન કરે છે. કૃષ્ણ, તિલક, વનફૂલની વાળ, દિવ્ય સુગંધ અને મધથી ભરેલા તુલસીથી શણગારેલી, જ્યારે વાંસળી વગાડે છે, ત્યારે મધમાખીઓ મદમસ્ત થઈ પોતાની મનપસંદ ધૂન ગાય છે અને કૃષ્ણનું સન્માન કરે છે. તળાવમાં, બગલા, હંસ અને અન્ય પક્ષીઓ, કૃષ્ણના સુંદર સંગીતથી મંત્રમુગ્ધ થઈ, મન એકાગ્ર, આંખો બંધ કરીને, શાંતિથી કૃષ્ણની પૂજા કરે છે. પહાડની ઢાળ પર, પોતાના મિત્રો સાથે, ફૂલ અને શણગારથી શોભાયમાન, કૃષ્ણ જ્યારે વાંસળી વગાડે છે, ત્યારે ગોપીઓ આનંદથી ભરાઈ જાય છે અને એ આનંદ સમગ્ર જગતમાં વ્યાપી જાય છે. વાદળ, પોતાની મર્યાદા જાળવી, ધીમે ધીમે ગરજે છે, અને મિત્ર તરીકે કૃષ્ણ પર ફૂલો વરસાવે છે, છાંયાં આપે છે, અને છત્રીરૂપે ઊભું રહે છે. કૃષ્ણ, ગાયોની સંભાળમાં નિપુણ અને વાંસળી વગાડવામાં કુશળ, જ્યારે વાંસળી હોઠ પર રાખે છે, ત્યારે પોતાની રચના કરેલી ધૂન વગાડે છે. એ અવાજ સાંભળી, ઈન્દ્ર, શિવ, બ્રહ્મા અને અન્ય દેવતાઓ તથા ઋષીઓ, પોતાનું મસ્તક અને મન નમાવી, ચકિત થઈ જાય છે—સત્ય સમજવામાં અસમર્થ. વાંસળીના અવાજથી આનંદિત, વ્રજની ગાયો પોતાના ખુરાની નિશાનોથી ધરતી પર પેદા થયેલા ઘાવોને મટાડે છે, અને ધરતીને શાંત કરે છે. કૃષ્ણની રમૂજી નજર અને મનમાં ઉદભવેલા પ્રેમથી, ગોપીઓ એટલી મંત્રમુગ્ધ થઈ જાય છે કે તેમને ખબર નથી પડતી કે તેઓ ક્યાં જાય છે; તેમના વાળ અને વસ્ત્રો ગૂંચવાઈ જાય છે—તેમને કંઈ જ સમજાતું નથી. ક્યારેક, તુલસીની સુગંધવાળી વાળ પહેરી, કૃષ્ણ ગાયોની ગણતરી કરે છે, અને પોતાના મિત્રના ખભા પર હાથ રાખીને, ચાલતા ચાલતા ગીત ગાય છે. વાંસળીના અવાજથી મોહિત થઈ, કૃષ્ણની પત્નીઓ તેમને અનુસરે છે; તેમનાં મન કૃષ્ણમાં લીન થઈ જાય છે. એ જ રીતે, હરણ પણ પોતાના ઘરનું મમત્વ છોડીને, કૃષ્ણના ગુણોના સમુદ્રને અનુસરે છે. યમુના તટ પર, જાસમિનની વાળ અને ઉત્સવી વસ્ત્રોથી સજ્જ, ગોપાલકો અને ગાયોની વચ્ચે, નિર્દોષ નંદપુત્ર કૃષ્ણ, પોતાના મિત્રોને રમૂજી લીલાઓથી આનંદિત કરે છે. સુગંધિત, અનુકૂળ પવન, ચંદનની સુગંધ લઈને, કૃષ્ણની આરાધના કરે છે; દેવગાંધીયાઓ સંગીત, ગીત અને ઉપહાર સાથે તેમને ઘેરી, સ્તુતિ કરે છે. વ્રજની ગાયોને પ્રેમથી, માર્ગમાં વૃદ્ધો દ્વારા સન્માનપામા, કૃષ્ણ દિવસના અંતે ગાયોને ઘરે લાવે છે; વાંસળીના અવાજથી તેમની કીર્તિ પ્રસરી જાય છે. કૃષ્ણ, whose face shines with the effort, garland dusted with earth from hooves, comes to grant blessings to his friends—this king born from Devaki’s womb. આનંદથી આંખો ઢોળાઈ, વાળ પહેરેલા, મિત્રોને સન્માન આપનાર, હોઠો બોરફળ જેવા, નરમ ગાલ પર સુવર્ણ કુંડલની શોભા. યદુઓના સ્વામી, હાથીઓમાં રમતા, દિવસના અંતે ચંદ્ર જેવો આવે છે; આનંદથી તેજસ્વી મુખ લઈને, ગામ તરફ આગળ વધે છે, વ્રજની ગાયોને દિવસની ગરમીથી મુક્ત કરે છે. શુકદેવજી કહે છે: આ રીતે, વ્રજની સ્ત્રીઓ, કૃષ્ણની લીલાઓ ગાઈ, દિવસો વિતાવે છે; તેમનું મન અને હૃદય સંપૂર્ણપણે કૃષ્ણમાં લીન, મહાન આનંદથી ભરપૂર. આ રીતે, પ્રથમ સ્કંધના દસમા અધ્યાયના પહેલા ભાગમાં, "ગોપીઓની જોડે ગીત" નામનું પંચત્રીસમું અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે. પછી, શુકદેવજી કહે છે: એ સમયે, અરીષ્ટ નામનો બળદ-દેવી, વ્રજમાં આવ્યો; પોતાના મોટા કાંધથી ધરતી હલાવી, ખુરાથી જમીન ખોદી. તે ભયાનક અવાજે બોળે છે, પગથી જમીન ખંખેરે છે, પૂંછ ઊંચી કરીને, કાંડા ઉઠાવે છે. ધીમે ધીમે વિસર્જન કરે છે, મૂત્ર કરે છે, આંખો ઊંધી અને નિરંતર, ભયાનક બોળથી ગાયો અને લોકો ડરી જાય છે. ભયથી, ગર્ભવતી સ્ત્રીઓ સમય પહેલા ગર્ભપાત કરે છે; વાદળો, તેના કાંધને પર્વત સમજી, દૂર દોડી જાય છે. તેના તીક્ષ્ણ સિંગ જોઈ, ગોપાલક અને ગોપીઓ ભયભીત થઈ જાય છે; ગાયો પણ ડરીને ગોકુલ છોડીને ભાગી જાય છે. બધા 'કૃષ્ણ! કૃષ્ણ!' કહી, ગોવિંદમાં શરણ લઈ લે છે; ગોકુલમાં ભયથી હાહાકાર જોઈ, ભગવાન પણ ધ્યાન આપે છે. તેમણે બધાને આશ્વાસન આપી કહ્યું: "ડરશો નહીં," અને અરીષ્ટને પکار્યા—ગાયો અને ગોપાલકો ભયથી કાંપતા, જોઈ રહ્યા: "શું છે, દુષ્ટ પ્રાણી?" અચ્યૂત, જમીન પર હાથ માર્યો, અરીષ્ટને ઉશ્કેર્યો, અને કહ્યું: "હું દુષ્ટોના અહંકારનો નાશકર્તા છું—તારા જેવા દુષ્ટો માટે." કૃષ્ણ, મિત્રના ખભા પર હાથ રાખીને, રાહ જોઈ રહ્યો; અરીષ્ટ, ગુસ્સામાં, ખુરાથી જમીન ખંખેરી, પૂંછ વાદળ જેવો ફેરવી, કૃષ્ણ પર તૂટી પડ્યો. તીક્ષ્ણ સિંગ આગળ, લાલ આંખે, અરીષ્ટ ઝડપથી અચ્યૂત પર ચડ્યો, વાંકડા નજરે જોઈ, જાણે ઈન્દ્રનો વીજળી પડાવી હોય. ભગવાને તેના સિંગ પકડી, અઢાર પગ પાછળ ખસીને, તેને ખેંચી લીધો—જાણે હાથી બીજા હાથીને ખેંચે. પ્રભુ દ્વારા ફેંકવામાં આવ્યો, અરીષ્ટ ફરીથી ઊભો થયો, આખો દેહ પસીનાથી ભીંજાઈ, ભારે શ્વાસ લેતા, ગુસ્સામાં ફરી ચડ્યો. કૃષ્ણે તેના સિંગ પકડી, પગથી દબાવી, જમીન પર ફેંકી દીધો; ભીંજાયેલી વસ્ત્રોની જેમ દબાવી, સિંગથી માર્યો, અને અરીષ્ટ પડી ગયો. લોહી ઉગાળી, મૂત્ર અને વિસર્જન કરતાં, પગ ફફડાવતા, આંખો અસ્થિર, અરીષ્ટ દુઃખ પામ્યો અને નિૃતીના હાથમાં મૃત્યુ પામ્યો; દેવતાઓ કૃષ્ણ પર ફૂલો વરસાવી, સ્તુતિ કરે છે. આ રીતે, બળદ-દેવી કુકુદ્મિનનો નાશ કરી, કૃષ્ણ, દ્વિજોના વખાણથી, બલરામ સાથે ગોકુલમાં પ્રવેશ કરે છે—ગોપીઓ માટે દૃષ્ટિનો ઉત્સવ. જ્યારે અરીષ્ટ દાનવ કૃષ્ણના અદભુત કૃત્યથી મર્યો, ત્યારે દેવદૃષ્ટિ નારદજી કંસને જાણ કરવા ગયા. નારદે કંસને કહ્યું: "યશોદાની પુત્રી, દેવકીના પુત્ર કૃષ્ણ અને રોહિણીના પુત્ર રામ, ભયભીત વસુદેવ દ્વારા સોંપવામાં આવ્યા છે.