શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

ભગવાનના વચન અને કૃત્ય સત્ય હોય છે, પણ જ્ઞાનીઓએ માત્ર તે જ વચન અને કાર્ય અનુસરી લેવું જોઈએ, જે બુદ્ધિ અને સદ્‌વિવેકને અનુરૂપ હોય. ભગવાનના વ્યવહારમાં કોઈ વ્યક્તિગત સ્વાર્થ નથી; અને નિરહંકારી લોકો માટે, જો વિરુદ્ધ પરિસ્થિતિ પણ આવે, તો ક્યારેય નુકસાન થતું નથી. પશુ, માનવ અને દેવ—જે બધા શાસિત અને શાસન માટે છે—તેમના માટે સદ્ અને દુરિતનું બંધન લાગુ પડે છે. પરંતુ જે લોકો ભગવાનના કમળ જેવા પગની ધૂળીમાં સેવા કરીને સંતોષ પામે છે, અને યોગબળથી કર્મના બધા બંધન તોડી નાખે છે, તે સંતો ભગવાનની ઈચ્છાથી સ્વતંત્ર રીતે ફરતા રહે છે; તેમનામાં કોઈ બંધન રહેતું નથી. ભગવાન સર્વના આંતરયામી છે—ગોપીઓ, તેમના પતિઓ અને બધા જીવમાં—અને તેઓ શરીરમાં રમે છે. જીવોના કલ્યાણ માટે તેમણે માનવ શરીર ધારણ કર્યું છે અને આવા લીલાઓ કરે છે, જેને સાંભળવાથી મનુષ્યમાં ભગવાન પ્રત્યે ભક્તિ ઉત્પન્ન થાય છે. વ્રજના વાસીઓ, ભગવાનની માયાથી મોહિત થઈ, કૃષ્ણ સાથે ઈર્ષ્યા ન કરતા, અને પોતાના પતિઓને પોતાના જ માનતા. બ્રહ્માની રાત પૂરી થયાં પછી, ભગવાનના અનુમતિથી ગોપીઓ, જેમને ભગવાન અત્યંત પ્રિય હતા, મનમાં અચોક્કસતા હોવા છતાં, પોતાના ઘરોમાં પાછા ફર્યા. જે કોઈ શ્રદ્ધાપૂર્વક ભગવાન વિષ્ણુ અને વ્રજની સ્ત્રીઓની લિલા સાંભળે કે કહે, તે જલદી ભગવાન પ્રત્યે પરમ ભક્તિ પ્રાપ્ત કરે છે અને જ્ઞાની મનુષ્ય હૃદયની કામના રોગને દૂર કરે છે. શુકદેવજી કહે છે: એક વખત, દેવોની ઉજવણી નિમિત્તે, વ્રજના ગોપો ઉત્સાહભેર તેમના બળદ ગાડાં સાથે અંબિકા વન તરફ ગયા. ત્યાં, સર્વસ્વતીમાં સ્નાન કરીને, તેમણે ભગવાન પશુપતિ અને દેવી અંબિકાની ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરી. બ્રાહ્મણોને ગાય, સોનાં, વસ્ત્ર, મધ અને ભોજન આપીને, ‘ભગવાન અમથી પ્રસન્ન રહે’ એમ કહ્યું. સર્વસ્વતીના કિનારે, પાણી પીધાં અને વ્રતનું પાલન કરીને, નંદ, સુનંદ અને અન્ય સૌએ રાત્રિ વિતાવી. તે જ વનમાં, એક ભૂખ્યો મહા સાપ અચાનક આવી, અને નંદબાબાને સૂતા અવસ્થામાં પકડી લીધો. નંદબાબા વિલાપ કરતા: ‘કૃષ્ણ! કૃષ્ણ! ભયાનક! પિતાજી, સાપ મને ગળી રહ્યો છે—મને બચાવો, હું તમારો આશ્રય લઈ રહ્યો છું!’ તેમના રડાણાં સાંભળીને, ગોપો દોડી આવ્યા; અને તેમને સાપથી પકડાયેલા જોઈ, લાકડી વડે સાપને મારવા લાગ્યા. આગથી પણ સાપ નંદબાબાને છોડતો નહોતો; ત્યારે ભગવાન સાત્વતોના સ્વામી, કૃષ્ણ, આવ્યા અને પોતાના પગથી સાપને સ્પર્શ કર્યો. ભગવાનના પાવન પગના સ્પર્શથી, સાપની દુષ્ટતા નાશ પામી; અને તે સાપનો સ્વરૂપ છોડીને, વિદ્યાધર જેવા તેજસ્વી, સુવર્ણ હારથી શોભિત શરીર ધારણ કરી, ઋષિકેશના આગળ નમન કરી ઉભો રહ્યો. ભગવાને એ તેજસ્વી, અદભુત રૂપધારીને પૂછ્યું: ‘તમે કોણ છો, જે અવ્યય તેજ અને સુંદરતા ધરાવો છો? તમે કેવી રીતે આ દુષ્ટ અવસ્થામાં આવ્યા?’ સાપે કહ્યું: ‘હું વિદ્યાધર સુદર્શન છું, સૌંદર્ય અને સંપત્તિથી પ્રસિદ્ધ, મારા વિમાનમાં દિશાઓમાં ફરતો. ઋષિઓ, વિરુપ અને અંગિરાસ, તેમના રૂપ પર ગર્વ કરતા, મને હસ્યા; અને મારા દોષના કારણે, તેમણે મને શાપ આપ્યો, જેના કારણે હું આ જન્મમાં આવ્યો. એ દયાળુ ઋષિઓનો શાપ મારા કલ્યાણ માટે હતો; કારણ કે જગતના ગુરુના પગના સ્પર્શથી મારા બધા દુઃખો દૂર થઈ ગયા.’ ‘હવે, હું મુક્ત થયો છું; અને જે સંસારથી ડરેલા લોકોને નિર્ભયતા આપે છે, એવા ભગવાન, મને વિદાયની અનુમતિ આપો—કારણ કે તમારા પગના સ્પર્શથી આશીર્વાદ પ્રાપ્ત થયા છે. હું તમારા આશ્રયમાં છું, મહા યોગી, પરમ પુરુષ, સજ્જનના સ્વામી; કૃપા કરીને મને વિદાય આપો, હે દેવ, જગતના સ્વામી.’ ‘હે અચ્યૂત, બ્રહ્માના દંડમાંથી હું તરત જ મુક્ત થઈ ગયો, કારણ કે મેં તમને જોયા; તમારું નામ જ ઉચ્ચારવાથી બધા શ્રોતાઓ અને પોતે પવિત્ર થઈ જાય છે—તો તમારા પગના સ્પર્શથી કેટલું વધુ કલ્યાણ થાય છે!’ દશાર્હના વંશજ કૃષ્ણની અનુમતિ મેળવી, અને પરિભ્રમણ તથા નમન કરીને, સુદર્શન સ્વર્ગે ગયો, અને નંદબાબા દુઃખમાંથી મુક્ત થયા. કૃષ્ણની દિવ્ય શક્તિ જોઈને, વ્રજવાસીઓ આશ્ચર્યચકિત થયા; અને પૂજા-ઉપવાસ પૂર્ણ કરીને, તેઓ આનંદપૂર્વક પ્રસંગની વાતો કરતા વ્રજમાં પરત ફર્યા. એક વખત, ગોવિંદ અને રામ, બંને અદભુત બળ ધરાવતા, રાત્રે વનમાં ગોપીઓ સાથે આનંદ કરતા. તેઓ સુંદર રીતે સજેલા, સુગંધિત, હાર અને શુદ્ધ વસ્ત્રો પહેરી, અને ગોપીઓ દ્વારા મીઠા ગીતો ગાતા, મિત્રતાથી બંધાયેલા હતા. રાત્રિના આગમનને માન આપતા, જ્યારે તારાઓ અને ચંદ્ર ઉગ્યા, ત્યારે હવા જાસ્મીન અને મધમસ્ત મધમાખીઓની સુગંધથી ભરાઈ, કમળપાંખડીના પવનથી વહેતી હતી. તેમણે સાથે મળીને ગીત ગાયું, જે સર્વ જીવના મન અને કાનને આનંદિત કરતું, અને કુશળતાપૂર્વક સૂર અને તાલમાં વણાયેલું હતું. એ ગીત સાંભળીને, ગોપીઓ અચેત થઈ ગઈ, તેમના વસ્ત્રો સરકાઈ ગયા, વાળ અને હાર ખૂલી ગયા. જ્યારે તેઓ આનંદમાં રમતા અને ગાતા હતા, ત્યારે કુંબેરના અનુયાયી તરીકે પ્રસિદ્ધ શંખચૂડ ત્યાં આવ્યો. કૃષ્ણ અને રામ જોઈ રહ્યા હતા, ત્યારે શંખચૂડએ ગોપીઓના સમૂહને જોઈ, અને ઝીંકતા, તેમને ઉત્તર દિશામાં લઈ જવા લાગ્યો. ગોપીઓ ‘કૃષ્ણ! રામ!’ કહી રડતી હતી; તેમના સાથીઓ પકડાયેલા જોઈ, કૃષ્ણ અને રામ, ભાઈઓ જેવા, ગાય ચોરી ગયેલા ચોરને પછાડવા દોડી ગયા. ‘ડરશો નહીં!’ એમ આશ્વાસન આપતા, બંને શક્તિશાળી ભાઈઓ, ગદા હાથે, ઝડપી દૂષિત યક્ષના પછાડવા દોડી ગયા. મૃત્યુ અને સમયના સમાન, approaching, જોઈ, યક્ષએ ગોપીઓને છોડીને પોતાનો જીવ બચાવવા ભાગી ગયો. ગોવિંદ wherever યક્ષ ભાગતો, તેને પછાડવા દોડી, તેના મસ્તક પરના રત્નને પકડવાની ઇચ્છા રાખી; અને બલરામ ગોપીઓની રક્ષા માટે પાછળ રહી ગયા. કૃષ્ણ, થોડા અંતરે, શક્તિશાળી રીતે, દુષ્ટ યક્ષના માથા પર મુક્કો મારી, મસ્તકના રત્ન અને સાથી રત્ન લઈ લીધા. આ રીતે, ભગવાન કૃષ્ણ અને બલરામની લિલા, તેમના ભક્તો અને વ્રજવાસીઓ માટે આશ્ચર્ય અને આનંદથી ભરપૂર, સર્વેને ભગવાન પ્રત્યે પરમ ભક્તિ અને હૃદયની કામના દૂર કરવાની શક્તિ આપે છે.