શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

યમુના તટ પર ગોપીઓ એકત્ર થઈને, કૃષ્ણના પ્રેમમાં વિહ્વલ થઈને, તેમના હૃદયમાં ઉદિત થયેલી સ્મૃતિઓ અને લાગણીઓ વહેતી હતી. અહીં, એક પ્રેમી પોતાના પ્રેમિકાની વાળ ગોઠવી રહ્યો હતો; નિશ્ચિતપણે, જ્યારે તે અહીં બેઠી હતી, તેણે તેના વાળ શણગાર્યા હતા. આ રીતે, જે કૃષ્ણ પોતે જ આત્મરમ અને અખંડ છે, તે પણ ગોપી સાથે રમ્યા, પ્રેમીઓની દુઃખદ સ્થિતિ અને સ્ત્રીઓની ચંચળતા દર્શાવી. આ રીતે, ગોપીઓએ આ વાતો જાહેર કરી, અને તેઓ ભટકી રહી હતી. જે ગોપીને કૃષ્ણે અન્ય સ્ત્રીઓ છોડીને જંગલમાં લઈ ગયા હતા, તે ગોપી પોતાને સૌથી શ્રેષ્ઠ માનવા લાગી: “મારા પ્રિયએ ગોપીઓ છોડી, જે તેને ઈચ્છે છે, હવે મને પૂજતા આવે છે.” ત્યારબાદ, જંગલમાં એક સ્થળે પહોંચી, ગર્વભરી ગોપીએ કેશવને કહ્યું: “હું વધુ ચાલી શકતી નથી; તમે જ્યાં ઈચ્છો ત્યાં મને લઈ જાવ.” કૃષ્ણે કહ્યું: “મારા ખભા પર ચઢી જાવ.” પણ એ સમયે કૃષ્ણ અદૃશ્ય થઈ ગયા, અને એ ગોપી દુઃખી થઈ, વિલાપ કરવા લાગી: “હાય! પ્રભુ, પ્રિય, પ્રિયતમ! તમે ક્યાં છો? તમે ક્યાં છો, મહાબાહુ? ઓ મિત્ર, તમારી દયાની ઝલક બતાવો, તમારી દાસી પર કૃપા કરો!” શુકદેવજી કહે છે: જ્યારે ગોપીઓ કૃષ્ણના પગલાંઓ શોધી રહી હતી, અને તેમને ખબર નહોતી કે કૃષ્ણ ક્યાં ગયા, ત્યારે તેમણે પોતાની મિત્રને જોયી, જે પોતાના પ્રિયથી વિયોગમાં વીધવાયેલ અને ચકિત હતી. તેણે જે અનુભવ્યું—તેના ગર્વ, માધવનો પ્રતિસાદ અને તેના દુઃખદ વિયોગ—તે સાંભળીને ગોપીઓ આશ્ચર્યથી ભરાઈ ગઈ. પછી, જ્યારે સુધી ચાંદની પ્રકાશતી રહી, ગોપીઓ જંગલમાં પ્રવેશી, પણ અંધારું થતાં, સ્ત્રીઓ પાછી ફરી. તેમનું મન, વાણી, કૃત્ય, અને સ્વરૂપ કૃષ્ણમાં લીન હતું; તેઓ માત્ર કૃષ્ણના ગુણ ગાઈ રહી હતી, અને પોતાનું ઘર પણ યાદ નહોતું. પછી, ફરી યમુના તટ પર આવી, કૃષ્ણના આગમનની આશામાં, ગોપીઓ એકત્ર થઈ, અને કૃષ્ણના ગીત ગાઈ રહી હતી. એ સમયે, રાજન, ગુસ્સામાં, ગોપીઓએ પોતાના મોઢામાંથી આગ અને પવન છોડ્યા, જાણે અંત સમયના સમ્વર્તક અગ્નિની જેમ ધરતીને ઉજળી નાખવા માંગે છે. જ્યારે વૃક્ષો ભસ્મ થઈ રહ્યા હતા, બ્રહ્મા આવ્યા અને બરિષ્મતના પુત્રોને જ્ઞાનથી શાંત કર્યા. પછી, બચેલા વૃક્ષોએ, ડરથી, પોતાની દીકરી પ્રચેતસોને આપી, સ્વયંભૂના આદેશ પ્રમાણે. અને બ્રહ્માના આજ્ઞાથી, પ્રચેતસોએ મારિષાને સ્વીકારી, જેમાંથી, એક મોટા દોષથી, જીવોના પ્રજાપતિ જન્મ્યા. પછી, ચાક્ષુષ મન્વંતરનો અંતરાલ આવી, સર્જનના આરંભે, સમયની ગતિથી, દક્ષે ઈચ્છિત જીવોની સર્જના કરી. જન્મે જ પોતાના તેજથી બધાને ઝાંખા પાડનાર, અને પોતાની કૌશલ્યથી, દક્ષ—કૃતિથી ‘દક્ષ’ નામે ઓળખાયા. અનાદિ પરમેશ્વરે, જીવોની રચના અને રક્ષા માટે, દક્ષ અને અન્ય લોકોને સર્વ જીવોના સ્વામી તરીકે નિયુક્ત કર્યા. પછી, ગોપીઓએ કૃષ્ણને સંબોધિત કરી ગીત ગાયું: “વ્રજ તારી જન્મથી સમૃદ્ધ થયો છે; લક્ષ્મી હંમેશા અહીં વસે છે. પ્રિય, તારા ભક્તો ચારે દિશામાં દેખાય છે; જેમની જીંદગી તારા પર આધારિત છે, તેઓ તને શોધે છે. હે મહાન, પાઉંની શરદ રાતમાં તારી નજર કમળના હૃદયની સુંદરતા ચોરી લે છે. પ્રેમના સ્વામી, અમે તારા મફત દાસી છીએ; હે વરદાતા, શું તું અમને અહીં મૃત્યુ આપવાનો યોગ્ય છે? પાણીના ઝેરથી, સાપ રૂપ દાનવથી, તોફાન, વીજળી, આગ, વરસાદના દેવના પુત્રથી, અને સર્વત્રના જોખમોથી, હે પરમ, તું અમને વારંવાર બચાવ્યો છે. તુ માત્ર ગોપીઓનો આનંદ નથી; તું સર્વ જીવોમાં આંતર્યામી છે. બ્રહ્માના વિનંતિથી, દુનિયાની રક્ષા માટે, સાત્વત કુળમાં તું પ્રગટ થયો. વૃષ્ણિમાં શ્રેષ્ઠ, તારા પગે આશ્રય લેનારા, તું તેમને સંસારના ભયથી મુક્ત કરે છે. પ્રિય, તારા કમળ જેવા હાથ, જે ઈચ્છા પૂરી કરે છે, અમારે શીરે તું મુકો. વ્રજના દુઃખ દૂર કરનાર, તારી સ્મિત તારા પોતાના લોકોના ગર્વને નાશ કરે છે; મિત્ર, અમને તારી દાસી તરીકે સ્વીકાર, અમને તારો કમળમુખ દર્શા. પગે નમન કરનારના પાપ હરણાર, ઘાસ ચરનારના અનુયાયી, લક્ષ્મીનો નિવાસ, તારા પગે શેષના ફણોએ પૂજ્યા; એ પગ અમારે હૃદય પર મુકો, અમારો દુઃખ દૂર કરો. મીઠી વાણી, આકર્ષક શબ્દો, મનને પ્રિય જ્ઞાન, કમળનેત્ર, તું અમને ચકિત કરે છે; હે વીર, તારા હોઠોના અમૃતથી અમને પોષણ આપો. તારી કથાનું અમૃત દુઃખીજન માટે જીવન છે; કવિઓ તેને વખાણે છે, તે પાપ દૂર કરે છે. સાંભળવાથી શુભતા અને સંપત્તિ મળે છે; જે તેને ધરા પર ફેલાવે છે, એ સાચા દાતા છે. પ્રિય, તારી હાસ્ય, પ્રેમભરી નજર, રમણ, અને ધ્યાન—all શુભ છે. હૃદય સ્પર્શતી ગુપ્ત વાતો, હે મોહક, અમારો મન ઉલટપલટ કરે છે. જ્યારે તું વ્રજમાં ગાય ચરાવતા ફરતો, તારા કમળ જેવા પગ પથ્થર, ઘાસ, અને કળી પર ચાલે છે; longingથી પીડાતા અમારો મન તારા પાછળ જાય છે, પ્રિય. દિવસના અંતે, વાદળી વાળ, વનફૂલથી શણગારેલા મુખ સાથે, ધૂળથી ઢંકાઈ, વારંવાર દર્શન આપે છે; હે વીર, તું અમારાં હૃદયમાં પ્રેમ જગાડે છે. તારા કમળ પગ, bowed કરનારને ઈચ્છા આપે છે, લક્ષ્મી દ્વારા પૂજ્યા, ધરા માટે શણગાર, adversityમાં ધ્યાન કરવા યોગ્ય, શાંતિ આપે છે; પ્રિય, એ અમારે હૃદય પર મુકો, દુઃખ દૂર કરો. તારા હોઠ, મધુર વાંસળીથી ચુંબન પામ્યા, પ્રેમ વધારે છે અને દુઃખ હટાવે છે, બધાં અન્ય રાગ ભૂલાવે છે; હે વીર, અમને હોઠોના અમૃત આપો. જ્યારે તું વનમાં ફરતો, જેમણે તને નથી જોયા, એમને ક્ષણ પણ યુગ સમાન લાગે છે; તારા વાળ અને સુંદર મુખ, જેમની આંખો ઉદાસ છે, eyelidsથી છુપાઈ જાય છે. પતિ, પુત્ર, કુટુંબ, ભાઈ, અને સગાં છોડી, અમે, અંતિમ, તારા પાસે આવ્યા છીએ, હે અવિનાશી. તારી માર્ગ જાણીને, તારા ગીતથી મોહિત, કઈ સ્ત્રી રાત્રે ઘર પાછું જાય? ગુપ્ત વાતો, હૃદયમાં ઉદિત પ્રેમ, તારી સ્મિત, પ્રેમભરી નજર, અને તારા વિશાળ છાતીની ઝલક, હે લક્ષ્મી નિવાસ, repeatedly અમારું મન longingથી bewildered કરે છે. વ્રજવાસીઓ માટે શુભતાનો સ્વરૂપ, તારી હાજરી જ સર્વ દુઃખ દૂર કરે છે અને સર્વેને આશીર્વાદ આપે છે. કૃપા કરીને, longingથી પીડાતા હૃદયવાળા લોકો પાસેથી થોડું દૂર રહો, કેમ કે તારી अनुपસ્થિતિ જ વિયોગના દુઃખની દવા છે. પ્રિય, અમે તારા સુંદર કમળ પગ હૃદય પર ધીમે મૂકીયે, તેમ છતાં એના કઠોરતાનો ભય છે. શું એ કારણથી તું વનમાં ફરતો, અને sharp પથ્થરથી પગે દુઃખ નથી થાય? અમારું મન, તારા જીવનથી પોષિત, તારા પાસેથી વિમુખ નથી થાય. આ રીતે, ત્રૈસઠમા અધ્યાય, 'ગોપી ગીત', શ્રીમદ્ ભાગવતના પ્રથમ અર્ધના દસમા સ્કંધમાં પૂર્ણ થાય છે, મહાપુરાણ, પરમ વૈરાગ્યશાસ્ત્ર. પછી, રામની પત્નીઓ, તેમના શરીરને વીંટીને અગ્નિમાં પ્રવેશી, વાસુદેવની પત્નીઓ, અને હરીના પુત્રોની પત્નીઓ, જેમાં પ્રદ્યુમ્નની પત્નીઓ પણ હતી, એ રીતે, કૃષ્ણની પત્નીઓ, રુક્મિણીના નેતૃત્વમાં, અગ્નિમાં પ્રવેશી, આત્મા દ્વારા કૃષ્ણ સાથે એક થઈ.