શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

ગોપીઓ કૃષ્ણની શોધમાં વનમાર્ગે ચાલતી હતી. તેઓએ govindaનાં કમળ જેવા પગલાંથી પડેલા પરાગથી ધૂળાયેલા વેલાં અને છોડોને જોઈ આશ્ચર્યથી કહ્યું, “કેટલું ભાગ્યશાળી છે આ વેલાં, જેને બ્રહ્મા, શિવ અને દેવી લક્ષ્મી પોતાનાં કલ્યાણ માટે પોતાના માથા પર ધરાવે છે.” ગોપીઓએ એક સ્થાન પર કૃષ્ણ અને એક વિશિષ્ટ ગોપીની ઊંડા પગલાંનાં ચિહ્નો જોયાં, અને કહ્યું, “આ પગલાં અમને ખૂબ જ દુ:ખ આપે છે, કારણ કે અચ્યુત માત્ર એક ગોપીને લઇ, તેની સાથે ગુપ્ત રીતે આનંદ માણે છે; તેના પગલાં આગળ નથી દેખાતા—નમ્ર પગલાં ઘાસ અને વનસ્પતિથી દુ:ખી થયા હશે, તેથી તેના પ્રિયએ તેને ઉઠાવી લીધા હશે.” ગોપીઓએ આગળ જોઈને કહ્યું, “અહીં પગલાં વધુ ઊંડા છે—કૃષ્ણ પ્રેમથી પોતાની પ્રિયાને ઉઠાવી રહ્યો છે; અને અહીં, મહાન આત્માએ પોતાની પ્રિયાને ફૂલો તોડવા માટે નીચે મૂક્યું.” આગળ, ગોપીઓએ કહ્યું, “અહીં પોતાના પ્રેમ માટે કૃષ્ણે ફૂલો તોડ્યા છે; દરેક પગલાં પર સ્પષ્ટ ચિહ્નો છે.” પછી, “અહીં પ્રેમીએ પોતાની પ્રિયાની વાળ ગોઠવી છે; ચોક્કસ, તે અહીં બેઠી હતી અને કૃષ્ણે તેની વાળ સજાવી.” કૃષ્ણ, પોતે સ્વયં-સંતોષી અને અખંડિત હોવા છતાં, તેની સાથે આનંદ માણે છે, પ્રેમીઓની દયનિયતા અને સ્ત્રીઓની ચંચળતા દર્શાવે છે. આ રીતે, ગોપીઓ વનમાં ભટકતી રહી, અને જે ગોપીને કૃષ્ણે અન્ય ગોપીઓ છોડીને લઈ ગયો હતો, તે ગોપી પોતાને સર્વ શ્રેષ્ઠ માનવા લાગી—'મારા પ્રિયે ગોપીઓને છોડી, હવે મને પૂજે છે.' પછી, વનમાં એક સ્થળે પહોંચીને, તે ગોપીએ અહંકારપૂર્વક કેશવને કહ્યું, “હવે હું આગળ ચાલી શકતી નથી; મને જ્યાં તું ઈચ્છે ત્યાં લઈ જ.” કૃષ્ણે કહ્યું, “મારા ખભા પર બેસી જા,” પણ પછી કૃષ્ણ અદૃશ્ય થઈ ગયો, અને તે ગોપી શોકમાં પડી ગઈ. તે ગોપીએ દુ:ખથી પોકાર્યું, “અલાસ, સ્વામી, પ્રિય, પ્રિયતમ! તું ક્યાં છે, તું ક્યાં છે, બાહુબલિ? હે મિત્ર, તારી ગરીબ દાસીને દર્શન આપ!” શુકદેવજી કહે છે: ગોપીઓ કૃષ્ણના માર્ગની શોધમાં, અંધારી અને વિમૂઢ, વનમાં ભટકતી રહી, અને પોતાની મિત્રને, જે પોતાના પ્રિયથી વિયોગમાં દુ:ખી હતી, જોઈ. તે ગોપીથી જે બન્યું, તેની અહંકાર અને માધવના પ્રતિસાદ, અને તેના દુ:ખથી થયેલી અપમાનની વાત સાંભળીને, ગોપીઓમાં અત્યંત આશ્ચર્ય થયો. પછી તેઓ ચાંદની પડતી રહી ત્યાં સુધી વનમાં પ્રવેશી, અને જ્યારે અંધારું થઈ ગયું, ત્યારે સ્ત્રીઓ પાછી ફરી. તેઓના મન, વાણી, અને ક્રિયા કૃષ્ણમાં લીન હતી; તેઓ માત્ર કૃષ્ણની મહિમા ગાતા, પોતાના ઘરનું સ્મરણ પણ નહોતું. પછી, યમુના તટ પર ફરી એકત્ર થઈ, કૃષ્ણની આવવાની આશામાં, ગોપીઓએ કૃષ્ણનું ગીત ગાયું. પછી, રાજન, ગુસ્સામાં, ગોપીઓએ પોતાના મોઢેથી અગ્નિ અને પવન છોડ્યા, જાણે પૃથ્વીને ઉજાડવા માંગે છે, સમ્વર્તક અગ્નિની જેમ. તે વૃક્ષોને ભસ્મ થતા જોઈ, બ્રહ્મા આવ્યા અને બરિષ્મતના પુત્રોને જ્ઞાનથી શાંત કર્યા. પછી, બચેલા વૃક્ષોએ, ડરથી, પોતાની પુત્રીને પ્રચેતાસને આપી, જેમ સ્વયંભૂએ કહ્યું હતું. બ્રહ્માના આજ્ઞાથી, પ્રચેતાસોએ મારિષાને સ્વીકારી, અને મોટી અપરાધથી, તેમાંથી પ્રાણીઓના પ્રજાપતિનો જન્મ થયો. ચાક્ષુષ માનવંતરનો સમય આવતા, સર્જનના આરંભમાં, સમયના પ્રવાહમાં, દક્ષાએ ઈચ્છિત પ્રાણીઓનું સર્જન કર્યું. તેણે, જન્મ સમયે, પોતાની તેજસ્વીતાથી બધાને ઝાંખા કરી દીધા, અને પોતાની કુશળતાથી 'દક્ષ' નામ પામ્યો, પોતાના કર્મોથી. અનાદિ પરમાત્માએ તેને પ્રાણીઓના સર્જન અને રક્ષણ માટે સ્થાપિત કર્યો, અને તેને તથા અન્ય લોકોને સર્વ જીવોના સ્વામી બનાવ્યા. પછી, ગોપીઓએ કહ્યું: “વ્રજ તારા જન્મથી વધુ ફૂલ્યો છે; લક્ષ્મી હંમેશા અહીં રહે છે. હે પ્રિય, તારા ભક્તો ચારે બાજુ દેખાય; જેનું જીવન તારા પર આધારિત છે, તે તને શોધે છે.” “હે મહાન, શરદની રાતે તારી નજર કમળના હૃદયની સુંદરતા ચોરી લે છે. હે પ્રેમના સ્વામી, અમે તારી નિ:સ્વ કર્મદાસી; હે વરદાતા, શું તું અમને અહીં મરી જવા દેશે?” “પાણીના ઝેરથી, સાપરૂપ દાનવથી, વાવાઝોડા, વીજળી, અગ્નિ, વરુણના પુત્રથી અને સર્વત્રના સંકટોથી, હે પરમ, તું અમને વારંવાર બચાવ્યું છે.” “તું માત્ર ગોપીઓનો આનંદ નથી; તું સર્વ જીવોના અંતરયામી છે. બ્રહ્માના વિનંતીથી તું જગતની રક્ષા માટે સાત્વત વંશમાં અવતર્યો.” “હે વૃષ્ણિમાં શ્રેષ્ઠ, તું તારા પગલાંને આશ્રય બનાવ્યા, ભયથી મુક્તિ આપી. હે પ્રિય, કમળહસ્તે ઇચ્છા પૂરી કરનાર, તારી શુભ સ્પર્શ અમારાં માથાં પર મૂકે.” “હે વીર, વ્રજના દુ:ખ દૂર કરનાર, તારી સ્મિતે તારા જ લોકોનો અહંકાર નાશ કરે છે. હે મિત્ર, અમને તારી દાસી સ્વીકાર; અમને તારો સુંદર કમળમુખ દર્શા.” “જેમ તું વનમાં ગાય ચરાવનાર, bowed કરનારના પાપ નાશ કરનાર, લક્ષ્મીનો નિવાસ, તારા કમલપદો સાપના ફણાએ અર્પણ કર્યા; તું તે અમારાં હૃદય પર મૂકે, અને અમારો દુ:ખ દૂર કર.” “તારી મીઠી વાતો, મનને ભાવે તેવું જ્ઞાન, હે કમળનેત્ર, અમને મોહમાં મૂકે છે; હે વીર, અમને તારા હોઠોના અમૃતથી પોષણ કર.” “તારી કથાઓ દુ:ખીઓ માટે જીવન છે; કવિઓ દ્વારા પ્રશંસિત, પાપ દૂર કરે છે. સાંભળવાથી શુભતા અને સંપત્તિ મળે છે; જે તેને ફેલાવે છે, તે સૌથી દયાળુ છે.” “તારી હાસ્ય, પ્રેમભરી નજર, રમણ, અને ધ્યાન—all are auspicious. ગુપ્ત સંવાદ, હે મોહક, અમારું મન ઉથલાવે છે.” “જ્યારે તું વ્રજથી દૂર, ગાય ચરાવા જાય છે, તારા કમલપદો પથ્થર, ઘાસ અને વનસ્પતિ પર ચાલે છે; અમારું મન તારા longs માટે તને અનુસરે છે, હે પ્રિય.” “દિવસના અંતે, તું વનફૂલથી સજાયેલ, વાદળી વાળ, ધૂળથી ઢંકાયેલ, વારંવાર દેખાય છે; હે વીર, તું અમારાં હૃદયમાં પ્રેમ જગાવે છે.” “તારા કમલપદો bowed કરનારની ઇચ્છા પૂરી કરે છે, લક્ષ્મી દ્વારા પૂજિત, પૃથ્વીનો શણગાર, adversityમાં ધ્યાન કરવા યોગ્ય, શાંતિ આપે છે; હે પ્રિય, તે અમારાં હૃદય પર મૂકે, અને અમારો દુ:ખ દૂર કર.” “તારા હોઠો, મધુર વાંસળીથી ચુંબિત, પ્રેમ વધારશે, દુ:ખ નાશ કરશે, સર્વ બીજા રસો ભૂલાવી દે છે; હે વીર, અમને તારા હોઠોના અમૃત આપ.” “તું વનમાં દિવસ દરમ્યાન ફરે છે, અને જેને તું દેખાય નહીં, એક ક્ષણ યુગ સમાન લાગે છે; તારા વાળ અને સુંદર ચહેરો, જેમને dull આંખે જુએ છે, તે પોતાની પાંપણથી છુપાઈ જાય છે.” “પતિ, પુત્ર, કુટુંબ, ભાઈ, અને સગાંને છોડી, અમે છેલ્લી સ્ત્રીઓ તારી પાસે આવી છીએ, હે અચલ. તારી પદવાળી જાણીને, તારા ગીતથી મોહિત, કઈ સ્ત્રી રાતે ઘર પાછી જાય?” “ગુપ્ત સંવાદ, હૃદયમાં ઉઠતો પ્રેમ, તારી સ્મિત, પ્રેમભરી નજર, અને તારા પહોળા છાતીનો તેજ, હે લક્ષ્મીની નિવાસ, વારંવાર અમારું મન longs અને bewildered કરે છે.” આ રીતે, ગોપીઓ કૃષ્ણના પ્રેમ અને વિયોગમાં, વનમાં, યમુના તટે, અને પોતાના હૃદયમાં, કૃષ્ણની મહિમા ગાતા, તેની શોધમાં, અને તેના દર્શન માટે તરસતા રહે છે.