શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

શુકદેવજી કહે છે: જ્યારે ગોવર્ધન પરવત શ્રીકૃષ્ણે ઉંચે રાખ્યો અને વ્રજના લોકો પર અતિવૃષ્ટિથી રક્ષા કરી, ત્યારે સુરભિ ગાય અને ઇન્દ્ર, શ્રીકૃષ્ણને મળવા ગોલોકમાં આવ્યા. ઇન્દ્ર, પોતાના અપમાન અને ભૂલથી શરમાતા, એકાંતમાં શ્રીકૃષ્ણ પાસે ગયા અને તેમનાં પગને પોતાના તેજસ્વી મુક્તાથી સ્પર્શ કર્યા. ઇન્દ્રે શ્રીકૃષ્ણની અસીમ શક્તિ જોઈ અને સાંભળી, ત્રણ લોકના શાસકો તરીકેનો ગર્વ ત્યજી, હાથ જોડીને બોલ્યા: "પ્રભુ, તમારું ધામ શુદ્ધ સત્તા, શાંતિ, તપ અને વૈરાગ્યથી ભરેલું છે; ત્યાં રાગ-દ્વેષ કે અંધકાર નથી. માયાથી સર્જાયેલી ગુણોની પ્રવાહ પણ તમને બાંધતી નથી, ને તમને કોઈ લગાવ નથી. તો પછી, અવિદ્યાથી ઉપજતા લોભ વગેરે કારણો કેમ થઈ શકે? તથાપિ, ધર્મની રક્ષા અને દુરાચારીના દમન માટે, તમે દંડ ધારણ કરો છો. તમે સર્વ લોકના પિતા, ગુરુ, શાસક અને અવિજય સમય છો; સર્વના કલ્યાણ માટે, પોતાના સ્વરૂપે પ્રવૃત્ત થઈ, જે પોતાને જગતના શાસક માને છે, તેમનો ગર્વ દૂર કરો છો. જેમ હું, તમારો આજ્ઞા અવગણીને પોતાને શાસક માન્યો, તેમ જ અન્ય પણ, યોગ્ય સમયે તમને જોઈને, તરત ગર્વ છોડે છે અને સદ્ માર્ગ ત્યજી, અપ્રતિષ્ઠા કરે છે; દુરાચારીઓ માટે પણ તમારું ઉપદેશ અસરકારક છે. એથી, પ્રભુ, કૃપા કરીને મારી ભૂલ માફ કરો, જે અવિદ્યાથી અને પોતાનાં બલના ગર્વથી થઈ. મારા મનમાં આવા અયોગ્ય વિચારો ફરી ન આવે. આ અવતાર, અધોક્ષજ, પૃથ્વી પરના ભાર, શક્તિશાળી શાસકો, સૈન્યનો નાશ અને ધર્મનિષ્ઠનો કલ્યાણ કરવા માટે છે. તમને વંદન, મહાપુરુષ, મહાત્મા, વાસુદેવ, કૃષ્ણ, સાક્ષાત્ સત્વતના સ્વામી! વંદન છે એને, જે ઇચ્છાએ શરીર ધારણ કરે છે, જે જ્ઞાનરૂપ છે, સર્વવ્યાપી, સર્વનું બીજ અને સર્વ જીવોના આત્મા છે. પ્રભુ, હું જ, ગર્વ અને ક્રોધથી, વ્રજ ગામને તોફાન અને પવનથી નાશ કરવા પ્રયાસ કર્યો હતો, જ્યારે યજ્ઞ અહંકારથી અટકાયો હતો. તમારી કૃપાથી, હું ગર્વમુક્ત થયો અને મારા વ્યર્થ પ્રયાસનો નાશ થયો; હું હવે આપમાં શરણાગત છું, સ્વામી, ગુરુ અને આત્મા. શ્રીકૃષ્ણને ઇન્દ્રે这样 સ્તુતિ કરી, ત્યારે ભગવાન, મઘવનના પ્રસંશા સાંભળી, હસતા, ગર્જનાવાળી અવાજે બોલ્યા: "મઘવન, હું તારા યજ્ઞને તોડી, તને કૃપા કરવા માટે જ કર્યું, જેથી તું હંમેશા મને યાદ રાખે અને ઇન્દ્રપદના ગર્વમાં મગ્ન ન રહે. ધન અને શક્તિના ગર્વથી અંધ વ્યક્તિ દંડધારીને જોઈ શકતો નથી; હું, જ્યારે ઇચ્છું, એવી વ્યક્તિને સંપત્તિથી વંચિત કરી, તેને કૃપા દર્શાવું છું. હવે, શક્ર, તું પોતાના ધર્મમાં સ્થિર, ગર્વમુક્ત અને યોગ્ય રીતે પ્રવૃત્ત રહી. મારી આજ્ઞા અનુસરે, તારા કલ્યાણ થાય." પછી, વિચારશીલ સુરભિ ગાય, પોતાના બચ્ચાં સાથે, ગોપ સ્વરૂપે શ્રીકૃષ્ણ પાસે આવી, વંદન કરી. સુરભિએ કહ્યું: "કૃષ્ણ, કૃષ્ણ, મહાયોગી, વિશ્વના આત્મા, સર્વનું મૂળ, તું જગતના સ્વામી, અમને રક્ષણ આપે છે, અવિજય! અમારી સર્વોચ્ચ દેવી તું જ છે, ઇન્દ્ર નહીં; ગાય, બ્રાહ્મણ, દેવો અને સજ્જનોના કલ્યાણ માટે તું અસ્તિત્વ ધરાવે છે. અમે, બ્રહ્માના પ્રેરણે, તને ઇન્દ્રપદે અભિષેક કરીએ; તું પૃથ્વીનો ભાર દૂર કરવા અવતરી રહ્યો છે." શુકદેવજી કહે છે: આમ, સુરભિએ શ્રીકૃષ્ણને પોતાના દૂધથી સ્નાન કરાવ્યું, અને એરાવત હાથીએ સ્વર્ગીય ગંગા જળ લાવ્યું. ઇન્દ્રે, દેવમુનિઓ સાથે, દેવમાતાઓના આગ્રહથી, દશાર્હ વંશના શ્રીકૃષ્ણને 'ગોવિંદ' કહી અભિષેક કર્યો. તંબુરુ, નારદ અને અન્ય ગંધર્વ, વિદ્યાધર, સિદ્ધ અને ચારણો આવ્યા, અને હરિની કીર્તિ ગાઈ, જે જગતના દૂષણો નાશ કરે છે; સ્વર્ગીય સ્ત્રીઓ આનંદથી નૃત્ય કરવા લાગી. દેવોના મુખ્યોએ શ્રીકૃષ્ણની સ્તુતિ કરી, પુષ્પવર્ષા કરી; ત્રણેય લોક પરમ આનંદમાં તરબતર થયા, અને ગાયોએ દૂધની ધારા વહાવી. નદીઓ અને વૃક્ષો મધ વહાવા લાગ્યા; અનાજ અને ઔષધિઓ વિના ખેતી ઉગવા લાગ્યા, અને પર્વતો પર રત્નો ફૂટ્યા. હે કુરુવંશી, જ્યારે કૃષ્ણનો અભિષેક થયો, ત્યારે સર્વ જીવો—even ક્રૂર સ્વભાવના—even શત્રુતા છોડીને, પ્રેમથી ભરી ગયા. આ રીતે, ગોવિંદ, ગાય અને ગોપોના સ્વામી, ઇન્દ્ર દ્વારા અભિષેક થયા પછી, ઇન્દ્ર, ભગવાનની આજ્ઞા મેળવી, દેવો અને અન્ય સાથે સ્વર્ગે પાછા ફર્યા. પછી, વિધિવત્, દુર્ગા, વિનાયક, વ્યાસ, વિશ્વક્ષેન, ગુરુ અને દેવતાઓને, દરેકને તેમની દિશામાં, અભિષેક અને અન્ય અર્પણોથી પૂજા કરવી જોઈએ. સંધૂર, કંપૂર, કુંકુમ, અગરૂ, અને સુગંધિત જળથી, રોજ, મંત્રોચ્ચાર સાથે, દૈવી સ્નાન કરાવવું જોઈએ, જો શક્ય હોય. સ્વર્ણઘર્મન સ્તોત્ર, મહાપુરુષ વિદ્યા, પૌરુષ સૂક્ત અને સામન સ્તોત્રોથી વિધિ કરવી. વસ્ત્ર, પવિત્ર દોરા, આભૂષણ, પત્રમાલા અને સુગંધિત લપસણથી, ભક્તે પ્રેમથી ભગવાનને શણગારવું. પગ ધોવા, પાન માટે, સુગંધ, ફૂલો, અખંડ ચોખા, ધૂપ, દીવો અને અર્પણ faithથી અર્પણ કરવું. ગોળવાળું પાયસ, ઘી, તલના લાડુ, ચોખાના પકવાન, દહીં, સૂપ વગેરે, શક્ય હોય તો, અર્પણ કરવું. તેલ લગાવવું, મલિશ, અરીસા, દાંત, સ્નાન, ભોજન, પાન, ગાન, નૃત્ય વગેરે, રોજ અને ઉત્સવ દિવસે કરવું. વિધિ પ્રમાણે, યજ્ઞકુંડમાં વેદી, સમિધ અને બલિ સાથે અગ્નિ પ્રગટાવી, બધા ઉપકરણો હાથથી ચઢાવવું. કુશા પાંખી, sprinkling કરીને, prescribed offerings મૂકવી, જળથી શુદ્ધ કરી, અગ્નિ પાસે જઈ, ભગવાનને અર્પણ કરવું. મને, પિત્તળ જેવી તેજસ્વી, શંખ, ચક્ર, ગદા અને કમળધારી, ચારે હાથ, શાંતિમય, કમળના પાંખ જેવાં વસ્ત્ર ધારણ કરેલાં, એમ ધ્યાન કરવું. મુક્તા, કંગણ, કમરપટ્ટા, ભવ્ય બાંયડા, શ્રીવત્સ ચિહ્ન, કૌસ્તુભ રત્ન અને વનમાલાથી શણગારેલી, એવી રૂપમાં મને ધ્યાનમાં લાવવું. આ રીતે, શ્રીકૃષ્ણના ગોવિંદ રૂપના અભિષેક અને પૂજાનું મહત્વ દર્શાવતું આ પ્રસંગ, ભક્તોને ભગવાનની કૃપા, ધર્મ અને પ્રેમથી જીવન જીવવાનો માર્ગ બતાવે છે.