શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

વ્રજના વાસીઓ, કૃષ્ણપ્રતિ પોતાની અતિશય પ્રેમશક્તિથી, શાંતપણે તેમના નજીક આવ્યા અને તેમને બાહે ભર્યા, અને અન્ય રીતે પણ તેમને સ્નેહ દર્શાવ્યો. ગોપીઓ, આનંદથી ભરપૂર, કૃષ્ણની પૂજા કરી, દહીં અને અખંડ ચોખા અર્પણ કર્યા અને સતત આશીર્વાદ આપ્યા. યશોદા, રોહિણી, નંદ અને બલરામ—બલવાનોમાં શ્રેષ્ઠ—કૃષ્ણને બાહે ભર્યા અને અતિસ્નેહથી તેમના મનથી આશીર્વાદ આપ્યા. આ સમયે, આકાશમાં દેવતાઓ, સિદ્ધો, સાધ્યો, ગંધર્વો અને ચારણો પ્રસન્ન થઈને કૃષ્ણની સ્તુતિ કરી, અને ખુશીથી પુષ્પવૃષ્ટિ કરી. શંખ અને ઢોલ-નગારા દેવતાઓ દ્વારા આકાશમાં વગાડવામાં આવ્યા; તુંબુરુ વડે ગંધર્વોના મુખ્યોએ ગીત ગાયું. પછી, પ્રેમથી ઘેરાયેલા ગોપો વચ્ચે, હરિ બલરામ સાથે પોતાના વ્રજમાં પાછા ફર્યા; ગોપીઓ તેમના અદભુત કાર્યો ગાતા, આનંદથી, હૃદયમાં ઊંડા ભાવથી, પાછળ ચાલ્યા. આ રીતે, શ્રીમદ ભાગવત મહાપુરાણના દશમ સ્કંધના પ્રથમ અર્ધના પચીસમા અધ્યાયનો સમાપ્તિ થાય છે, જે શ્રેષ્ઠ વૈરાગ્યો માટેનું શાસ્ત્ર છે. પછી શ્રીકૃષ્ણ કહ્યું: જેઓ બુધ્ધિમાન છે, તેઓ પ્રકૃતિના ગુણોથી વિમુક્ત થઈને મને ઉપાસે; જેઓ વિમુક્ત, આત્મનિયંત્રિત અને સતર્ક છે, તેઓ મને પૂજવે. એક વિદ્વાન સત્વ ગુણથી રજ અને તમસને જીતે છે, અને સ્થિરતા અને વૈરાગ્યથી સત્વને પણ જીતે છે; આ રીતે, ગુણોથી મુક્ત થઈ, આત્મા પોતાનું સ્વરૂપ છોડીને મને પ્રાપ્ત કરે છે. આ આત્મા, અન્ય આત્માઓ અને ગુણોથી ઉત્પન્ન ઇચ્છાઓથી મુક્ત થઈ, પૂર્ણરૂપે મારા સ્વરૂપમાં સ્થિર થાય છે; તે બહાર કે અંદર ક્યાંય ચળવળતું નથી. મારી માયાની શક્તિ, અષ્ટૈશ્વર્યથી યુક્ત, જાણનારા લોકો—even લક્ષ્મીજીના સુખને પણ ઇચ્છતા નથી; તેઓ આ જગતમાં મારા પરમ પદને પ્રાપ્ત કરે છે. મારા ભક્તો, શાંતિમય સ્વભાવ ધરાવતા, ક્યારેય નાશ પામતા નથી; સમયનું હથિયાર તેમને સ્પર્શતું નથી. જેમ માટે હું આત્મા, પુત્ર, મિત્ર, ગુરુ, સુહૃદ અને આરાધ્ય દેવ તરીકે પ્રિય છું. આ જગત, પરલોક, આત્મા જે બંને વચ્ચે ફરતો છે, અને જે કંઈ પોતાનું કહેવાય—ધન, પશુ, ઘર—બધું છોડીને, માત્ર મને સર્વવ્યાપી તરીકે, એકાગ્ર ભક્તિથી ઉપાસે, તો હું તેમને મૃત્યુથી પાર ઉતારી દઈ છું. માત્ર મારી અંદર, સર્વજીવોના પરમેશ્વર અને પ્રકૃતિના સ્વામીમાં, આત્માની તીવ્ર ભય દૂર થાય છે. મારા ભયથી પવન ફૂંકાય છે, સૂર્ય પ્રકાશે છે, ઇન્દ્ર વરસાદ વરસાવે છે, અગ્નિ બળે છે, અને મૃત્યુ ફરતો રહે છે. જ્ઞાન અને વૈરાગ્યથી યુક્ત યોગીઓ, ભક્તિ યોગ દ્વારા, મારા નિર્ભય ચરણોમાં પ્રવેશ કરે છે, તેમના કલ્યાણ માટે. આ જગતમાં લોકો માટે શ્રેષ્ઠ કલ્યાણ આ જ છે: તીવ્ર ભક્તિથી મનને મારામાં સ્થિર રાખવું. એક શહેરમાં ઉપર સાત દ્વાર, આગળ બે અને નીચે બે દ્વાર છે; દરેકમાં ઇન્દ્રિયો માટે પ્રવેશ છે, અને તેમાં એક-એક સ્વામી વસે છે, હે રાજન. આમાંથી, પૂર્વમાં પાંચ, દક્ષિણમાં એક અને ઉત્તરમાં એક, પશ્ચિમમાં બે દ્વાર છે; હવે હું તેમના નામો વર્ણવું છું. પૂર્વમાં સાથે-સાથે બનેલા બે દ્વાર અગ્નિની જેમ ઝળહળે છે; તેમાં દ્યુમત્સખા પ્રવાસ કરે છે, ભૂમિ પ્રકાશિત કરે છે. પૂર્વના દ્વાર નલિની અને નાલિની છે; તેમાં અવધૂતસખા સુગંધિત ક્ષેત્રમાં પ્રવેશ કરે છે. મુખ્યા નામનું દ્વાર આગળ છે, જેમાં અનેક દુકાનો અને ભોજનની નાવ છે; તેમાં શહેરનો રાજા, સ્વાદ જાણનારા વેપારીઓ સાથે, પ્રવેશ કરે છે. દક્ષિણના પિતૃહૂ દ્વારથી પુરંજન દક્ષિણ પંચાલ પ્રદેશમાં, જ્ઞાનવાહકો સાથે, જાય છે. ઉત્તરના દેવહૂ દ્વારથી પુરંજન ઉત્તર પંચાલ પ્રદેશમાં, જ્ઞાનવાહકો સાથે, જાય છે. પશ્ચિમના આસુરી દ્વારથી પુરંજન ગ્રામક ક્ષેત્રમાં, અહંકાર સાથે, જાય છે. પશ્ચિમના નિૃતી દ્વારથી પુરંજન વૈશસ પ્રદેશમાં, લોભ સાથે, જાય છે. શહેરના અંધ અને અવમીષા નામના બે દ્વાર શાંત અને કુશળ છે; deren સ્વામી, દૃષ્ટિવાન, તેમાં પ્રવેશ કરે છે અને ક્રિયા કરે છે. જ્યારે તે આંતરિક કક્ષામાં વિસૂચી સાથે પ્રવેશ કરે છે, ત્યારે પત્ની અને બાળકોમાંથી મોહ, આનંદ અથવા સુખ અનુભવે છે. આ રીતે, કર્મોમાં લીન, ઇચ્છાથી ચલિત, મોહ અને અજ્ઞાનથી, તે જે પોતાની રાણી ઇચ્છે છે, તેનું અનુસરણ કરે છે. ક્યારેક, જ્યારે રાણી પીવે છે, તે પણ પીવે છે; જ્યારે ખાય છે, તે પણ ખાય છે; જ્યારે આનંદ કરે છે, તે પણ તે સાથે આનંદ કરે છે. ક્યારેક, જ્યારે રાણી ગાય છે, તે પણ ગાય છે; જ્યારે રડે છે, તે પણ રડે છે; જ્યારે હસે છે, તે પણ હસે છે; જ્યારે બોલે છે, તે પણ બોલે છે. ક્યારેક, જ્યારે રાણી દોડે છે, તે પણ દોડે છે; જ્યારે ઊભી રહે છે, તે પણ ઊભો રહે છે; જ્યારે સૂવે છે, તે પણ તેની સાથે સૂવે છે; અને ક્યારેક સાથે બેસે છે. ક્યારેક, જ્યારે રાણી સાંભળે છે, તે પણ સાંભળે છે; જ્યારે જુએ છે, તે પણ જુએ છે; જ્યારે સુગંધ લે છે, તે પણ લે છે; જ્યારે સ્પર્શ કરે છે, તે પણ કરે છે. ક્યારેક, જ્યારે પત્ની દુઃખી થાય છે, તે પણ દુઃખી થાય છે; જ્યારે ખુશ થાય છે, તે પણ ખુશ થાય છે. આ રીતે, પત્ની અને તેના ગુણોથી મોહિત, અનિચ્છા હોવા છતાં, અજ્ઞાની પુરુષ, નબળાઈથી, રમકડાની જેમ, તેનું અનુસરણ કરે છે. શુકદેવજી કહે છે: કૃષ્ણના અદભુત કાર્યો જોઈને, ગોપો આશ્ચર્યચકિત થઈ, તેમની સાચી શક્તિથી અજાણ, ગર્ગમુનિના વચન યાદ કરતાં, નંદજી પાસે આવ્યા. તેઓએ કહ્યું: આ બાળકના કાર્યો ખરેખર અદભુત છે; ગામના બાળકો સામાન્ય રીતે તિરસ્કૃત થાય છે, તો એવો કૃષ્ણ કેમ જન્મ્યો? આ બાળક, માત્ર સાત દિવસનો, કેવી રીતે એક હાથથી પર્વત ઉંચે કરી શકે છે, જેમ હાથી રાજ કમળ ઉંચે કરે? માત્ર અડધા ખુલેલા બાળદૃષ્ટિથી, પૂતનાના દુધ સાથે, તેની જ પ્રાણ પણ પી લીધી—as સમય બધાનું જીવન ગ્રસે છે. શિશુ, નીચે પડેલો, રડતાં-રડતાં પગથી રથને અડડ્યો, અને રથનું પાંખ પડી ગયું, ઉલટાયું. આ બધા પ્રસંગો, કૃષ્ણના અદભુત કાર્યો અને આત્માની યાત્રા, શ્રીમદ ભાગવતના પવિત્ર શાસ્ત્રમાં વર્ણવાય છે, જે જીવનમાં ભક્તિ, જ્ઞાન અને વૈરાગ્યનો માર્ગ બતાવે છે.