શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

શ્રીકૃષ્ણે ગોપસમુદાયને આશ્વાસન આપતા કહ્યું, “આ ગોપસમુદાયે મને શરણ લીધું છે, મને પોતાનો સ્વામી માન્યો છે અને મેં તેને પોતાનું સ્વરૂપ સ્વીકાર્યું છે. તેથી, મારા યોગબળથી હું તેમને રક્ષા કરીશ; આ મારા વ્રત છે.” આ રીતે બોલીને, કૃષ્ણે એક હાથથી effortless રીતે ગોવર્ધન પર્વતને એમ ઉઠાવ્યો જેમ બાળક છત્રી પકડી રાખે છે. પછી ભગવાને ગોપસમુદાયને કહ્યું, “માતા, પિતા અને વ્રજના વાસીઓ, તમે તમારી ગાયો સાથે પર્વતની ગુફામાં પ્રવેશ કરો, જેમ તમને યોગ્ય લાગે.” “અહીં પર્વત મારા હાથમાંથી પડી જશે કે પવન અને વરસાદનો ભય રાખવાની જરૂર નથી; તમારી રક્ષા માટે યોગ્ય વ્યવસ્થા થઈ ગઈ છે.” કૃષ્ણના આશ્વાસનથી વ્રજવાસીઓ તેમના કુટુંબ, સંપત્તિ અને આધારિત લોકો સાથે, જગ્યા પ્રમાણે, પર્વતની ગુફામાં પ્રવેશ્યા. તેઓ ભૂખ, તરસ, દુઃખ અને આરામની ઈચ્છા છોડીને, સાત દિવસ સુધી કૃષ્ણને પર્વત ઉઠાવતો જોઈ રહ્યા, એ દરમિયાન કૃષ્ણના પગ જરાય હલ્યા નહીં. કૃષ્ણના અદભુત યોગબળના સમાચાર સાંભળીને ઇન્દ્ર આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયો; stunned થઈ, તેનો દ્રઢ સંકલ્પ તૂટી ગયો અને તેણે પોતાના વાદળો પાછા ખેંચી લીધા. જ્યારે આકાશ સ્પષ્ટ થઈ ગયું, સૂર્ય પ્રકાશિત થયો અને ભયાનક પવન-વરસાદ બંધ થઈ ગયો, ત્યારે ગોવર્ધનધારી કૃષ્ણે ગોપસમુદાયને કહ્યું, “તમારો ભય છોડો, સ્ત્રીઓ, બાળકો, સંપત્તિ અને ગાયો સાથે બહાર આવો; પવન અને વરસાદ બંધ થઈ ગયા છે, નદીઓ પણ શાંત થઈ ગઈ છે.” પછી, ગોપસમુદાયે પોતપોતાની ગાયો, રથ, સામાન, સ્ત્રીઓ, બાળકો અને વૃદ્ધો સાથે ધીરે ધીરે બહાર આવ્યા. ભગવાન કૃષ્ણે પણ, બધા જીવોની નજર સામે, પર્વતને ફરી તેના મૂળ સ્થાન પર રમતમાં મૂક્યો. વ્રજવાસીઓ પ્રેમથી કૃષ્ણ પાસે આવ્યા, તેમને શાંતિપૂર્વક અંકે લગાડ્યા; ગોપીઓ આનંદથી કૃષ્ણની પૂજા કરી, દહીં, અખંડ ચોખા અર્પણ કર્યા અને સતત આશીર્વાદ આપ્યા. યશોદા, રોહિણી, નંદ અને રામ — શક્તિશાળી લોકોમાં શ્રેષ્ઠ — કૃષ્ણને અંકે લગાડ્યા અને પ્રેમથી તેમને હૃદયપૂર્વક આશીર્વાદ આપ્યા. આકાશમાં દેવો, સિદ્ધો, સાધ્ય, ગંધર્વ અને ચારણો પ્રસન્ન થઈ, કૃષ્ણની સ્તુતિ કરી અને પૃથ્વી પર પુષ્પવૃષ્ટિ કરી. શંખ અને ઢોલ આકાશમાં દેવો દ્વારા વગાડવામાં આવ્યા; તુંબુરુના નેતૃત્વમાં ગંધર્વોના સ્વામીગણ ગાઈ રહ્યા હતા. પછી, પ્રેમથી ઘેરાયેલા, કૃષ્ણ બલરામ સાથે પોતાના ગોપગામમાં પરત ફર્યા; ગોપીઓ આનંદપૂર્વક, કૃષ્ણના અદભુત કાર્યોથી હર્ષિત, ગીત ગાઈ રહ્યા હતા, તેમના હૃદયમાં ઊંડો ભાવ હતો. અત્યાર સુધી, શ્રીમદ ભાગવત મહાપુરાણના દશમ સ્કંધના પ્રથમ અર્ધના પચીસમા અધ્યાયનો અંત થાય છે, જે પરમ ત્યાગીઓને શાસ્ત્રરૂપ છે. કૃષ્ણે કહ્યું: “વિદ્વાન, જે પ્રકૃતિના ગુણોથી મુક્ત થઈ જાય છે, તે મને પૂજ કરે; અધ્યયન કરનાર, વૈરાગ્ય અને આત્મનિગ્રહ ધરાવનાર, સાવચેત, મને પૂજવા જોઈએ.” એક મુનિ સત્વગુણથી રજ અને તમને જીતે છે; અને સ્થિર રહી, વૈરાગ્ય અને શાંતિથી સત્વગુણને પણ જીતે છે; તેથી, ગુણોથી મુક્ત થઈ, આત્મા મને પ્રાપ્ત કરે છે, વ્યકિતત્વ છોડીને. આ આત્મા, બીજા આત્માથી અને ગુણોમાંથી ઉત્પન્ન ઈચ્છાઓથી મુક્ત, મને — પરમ તત્વમાં — પૂર્ણ થઈ જાય છે; તે બહાર કે અંદર ક્યાંય હલનચલન કરતો નથી. મારા માયાના સ્વામી તરીકેની શક્તિ જાણનાર, જે અષ્ટવિધ સત્તા ધરાવે છે, તે લક્ષ્મીજીના પણ સુખ-સંપત્તિની ઈચ્છા રાખતા નથી; તેઓ અહીં મારા પરમ પદને પ્રાપ્ત કરે છે. મારા ભક્ત, શાંત સ્વભાવ ધરાવતા, ક્યારેય નાશ પામતા નથી; સમયના હથિયાર તેમને સ્પર્શતું નથી. જેમને હું આત્મા, પુત્ર, મિત્ર, ગુરુ, શુભેચ્છક અને પૂજ્ય દેવ તરીકે પ્રિય છું. આ જગત, પરલોક, આત્મા, અને જે કંઈ અહીં પોતાનું માનવામાં આવે છે — સંપત્તિ, ગાય, ઘર — બધું, બીજાને છોડી, માત્ર મને — સર્વવ્યાપી — અનન્ય ભક્તિથી પૂજનારને, હું મૃત્યુથી પાર ઉતારું છું. માત્ર મારા — સર્વ જીવોના પરમેશ્વર અને પ્રકૃતિના સ્વામી —માં જ આત્માનું ભય દૂર થાય છે, બીજે ક્યાંય નહીં. મારા ભયથી પવન ફૂંકાય છે, સૂર્ય પ્રકાશિત થાય છે, ઇન્દ્ર વરસાદ આપે છે, અગ્નિ બળે છે અને મૃત્યુ ફરતો રહે છે. જ્ઞાન અને વૈરાગ્યથી યુક્ત યોગીઓ, ભક્તિ યોગ દ્વારા, મારા નિર્ભય ચરણોમાં પ્રવેશ કરે છે, તેમનો કલ્યાણ થાય છે. આ જગતમાં, લોકો માટે શ્રેષ્ઠ કલ્યાણ એ છે: ગાઢ ભક્તિથી મનને મારા પર સ્થિર રાખવું. શરીરમાં સાત દ્વાર ઉપર, બે આગળ, બે નીચે બને છે; દરેકમાં ઇન્દ્રિય વિષયોની ચળવળ માટે, અને તેમાં એક સ્વામી વસે છે. પાંચ દ્વાર પૂર્વ તરફ, એક દક્ષિણ, એક ઉત્તર, અને બે પશ્ચિમ તરફ છે. હવે હું તેમની નામો વર્ણવો છું. પૂર્વ તરફ બે દ્વાર, જેમ કે જલમકીઓ, સાથે બને છે; Dyumatsakha તેમા પ્રવેશી જમીન પ્રકાશિત કરે છે. પૂર્વમાં, Nalinī અને Nālinī નામે બે દ્વાર બને છે; Avadhūtasakha તેમા પ્રવેશી સુગંધિત ક્ષેત્રે જાય છે. મુખ્યા નામે એક દ્વાર આગળ છે, જેમાં ઘણી દુકાનો અને ખાવાની નૌકાઓ છે; શહેરના રાજા તેમા વેપારીઓ સાથે પ્રવેશે છે, જે સ્વાદ જાણે છે. દક્ષિણ તરફ Pitṛhū નામે દ્વારથી, Purañjana દક્ષિણ પંચાલા પ્રદેશમાં પ્રવેશે છે, જ્ઞાનવાહક લોકો સાથે. ઉત્તર તરફ Devahū નામે દ્વારથી, Purañjana ઉત્તર પંચાલા પ્રદેશમાં પ્રવેશે છે, જ્ઞાનવાહક લોકો સાથે. પશ્ચિમ તરફ Āsurī નામે દ્વારથી, Purañjana Grāmaka પ્રદેશમાં પ્રવેશે છે, અહંકાર સાથે. પશ્ચિમ તરફ Nirṛti નામે દ્વારથી, Purañjana Vaiśasa પ્રદેશમાં પ્રવેશે છે, લોભ સાથે. Andha અને Avamīṣā નામે બે શહેરના દ્વાર શાંત અને કુશળ છે; deren swami, drishti-dharak, temathi pasari kriya kare che. જ્યારે તે આંતરિક કક્ષામાં Viṣūcī સાથે પ્રવેશે છે, ત્યારે પત્ની અને બાળકોમાંથી ઉદભવતી મોહ, આનંદ કે સુખ અનુભવે છે. આ રીતે, કર્મમાં લિપ્ત, ઇચ્છા દ્વારા ચલાવાતા, મોહ અને અજ્ઞાનથી ભટકતા, તે જે પત્ની ઈચ્છે છે, તે અનુસરે છે. ક્યારેક, જ્યારે પત્ની પીએ છે, ત્યારે તે પણ દારૂ પીએ છે, મસ્ત થઈ જાય છે; જ્યારે પત્ની ખાય છે, ત્યારે તે પણ ખાય છે, અને જ્યારે પત્ની આનંદ માણે છે, ત્યારે તે પણ તેના સાથે આનંદ માણે છે. આ રીતે, શ્રીમદ ભાગવતના આ પવિત્ર અધ્યાયમાં, કૃષ્ણની ભક્તિ, યોગ, અને મનુષ્યના જીવનમાં ઇન્દ્રિયોના દ્વારો તથા તેમના પ્રભુત્વની વાતો સુંદર રીતે વર્ણવાય છે.