શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

મુનિઓને ઉપદેશ આપતાં, ભગવાને કહ્યુ: "તમે સર્વે, જે આત્મા સર્વના અંતરમાં વસે છે અને સર્વ જીવોમાં વ્યાપક છે, એ હરીનું સતત સ્તવન અને ધ્યાન કરીને તેની આરાધના કરો. યોગનું જે જ્ઞાન મેં આપ્યું છે, તેને ઋષિઓ જે રીતે નિયમ અને એકાગ્રતાથી અનુસરે છે, એ રીતે તમે પણ શ્રદ્ધા અને ભક્તિપૂર્વક આ યોગસાધનાનો અભ્યાસ કરો." ભગવાને આગળ જણાવ્યું: "પૂર્વે, જ્યારે ભૃગુ અને અન્ય મનુઓના પુત્રોનું સર્જન કરવાનું ઈચ્છાયું, ત્યારે સર્જનહારી પરમેશ્વરે અમને આ જ્ઞાન આપ્યું હતું. અમે સર્વે પ્રજાપતિઓ, જે જીવસર્જન માટે પ્રેરિત નહોતાં, એ જ્ઞાનથી અંધકાર દુર કરી વિવિધ જીવસૃષ્ટિ સર્જવાનો સંકલ્પ કર્યો." "જે કોઈ આ ઉપદેશને શ્રદ્ધાપૂર્વક મનન અને પઠન કરે છે, તે વહેલી વેળાએ પરમ કલ્યાણ પામે છે; વાસુદેવની ભક્તિથી તે સર્વ શ્રેષ્ઠ ફળ પ્રાપ્ત કરે છે. આ જ્ઞાન સર્વજનહિત માટે સર્વોચ્ચ કલ્યાણરૂપ છે; જ્ઞાનરૂપી નૌકાથી દુઃખમય સંસારમાંથી સહેલાઈથી પાર ઉતરી શકાય છે." "જે શ્રદ્ધાથી મારા દ્વારા ગવાયેલ હરીના સ્તવનનું પઠન કરે છે, તે હરીની આરાધના કરે છે—જેને આરાધવું સહેલું નથી. આ સ્તોત્રના પઠનથી મનુષ્ય જે પણ ઇચ્છે છે તે વહેલી વેળાએ પ્રાપ્ત કરે છે, કારણ કે આ પરમ કલ્યાણપ્રદ સ્તોત્ર છે." "જે વ્યક્તિ વહેલી સવાર ઊઠીને, હાથ જોડીને અને શ્રદ્ધા સાથે આ સ્તોત્રનું શ્રવણ કે પઠન કરે છે, તે કર્મના બંધનમાંથી મુક્ત થાય છે. હે દૈત્યપુત્રો, મેં જે પરમાત્મા, પુરુષોત્તમનું સ્તવન કર્યું છે, તેને મન એકાગ્ર કરીને મહાતપસ્યા રૂપે પઠન અને અભ્યાસ કરો; અંતે તમે ઈચ્છિત ફળ અવશ્ય પ્રાપ્ત કરશો." એવામાં, એક દિવસ, ઈન્દ્રને ક્રોધ આવ્યો અને તેણે વ્રજવાસીઓની રક્ષા અને ગોવર્ધન ઉઠાવવાના પ્રસંગે, ગજબની ગાજવીજ સાથે ધોધમાર, ગદાપરી વરસાદ વરસાવવાનો સંકલ્પ કર્યો. ઈન્દ્રે પોતાના સામર્થ્યથી સંહારક વાદળો, 'સાંવર્તક',ને આદેશ આપ્યો અને કહ્યું: "આ વનવાસી ગોપો, જે કૃષ્ણ જેવા મરણશીલ પર આધાર રાખે છે, તેમણે દેવતાઓનું અપમાન કર્યું છે. જેમ કેટલાક લોકો કર્મકાંડી પદ્ધતિથી જ જીવનસાગર પાર કરવા ઈચ્છે છે, તેમ ગોપોએ પણ પોતાના ધન-સમૃદ્ધિના અભિમાનમાં, કૃષ્ણ જેવો બાળસুলભ, ગર્વીલા, અજ્ઞાની અને પોતાને જ્ઞાની માનનારા પર આધાર રાખીને અમારો અપમાન કર્યો છે. હવે હું એઈરાવત હાથી પર ચડી, વાવાઝોડા જેવા દેવતાઓ સાથે, વ્રજને નષ્ટ કરવા જઈશ." મઘવાન ઈન્દ્રના આદેશથી, વાદળોએ બંધન તોડી, નંદના ગોકુળ પર ધોધમાર વરસાદ વરસાવવાનું શરૂ કર્યું. વીજળીના ઝાંખા, ગર્જનારા વાદળો, ભયાનક પવન સાથે, પાણી અને ગોળા જેવો ગીચ વરસાદ વરસતો રહ્યો. પાણીના પ્રવાહથી જમીન દેખાતી રહી નહિ—ઊંચું-નીચું બધું જ છુપાઈ ગયું. આકરા પવન અને ઠંડાથી પશુઓ કાંપવા લાગ્યા; ગોપો અને ગોપીઓ, દુઃખી થઈ, ભગવાન ગોવિંદના શરણમાં આવ્યા. પોતાના શરીરથી બાળકો અને માથાંને ઢાંકી, પીડિત અને ધ્રુજતાં, તેઓ ભગવાનના ચરણોમાં આવ્યા. 'કૃષ્ણ, કૃષ્ણ, ભાગ્યશાળી! હે પ્રભુ, ગોકુલ તારી શરણમાં છે; અમને દેવતાઓના ક્રોધથી બચાવો, હે ભક્તવત્સલ!' એમ તેઓ પ્રાર્થના કરવા લાગ્યા. ભગવાન હરીએ જોયું કે ભારે ગોળા અને વરસાદથી જીવજંતુઓ નિર્વિકાર પડી ગયા છે. તેમણે સમજ્યું કે ઈન્દ્રના ક્રોધથી આવું થયું છે. તેમણે કહ્યું: "અમારી યજ્ઞક્રિયા અટકાવવાને કારણે ઈન્દ્ર અમારું વિનાશ કરવા માટે આ અદભુત, ભયાનક, પથ્થરવાળો વરસાદ અને પવન મોકલી રહ્યો છે. હવે હું મારા યોગબળથી આનું યોગ્ય સામર્થ્યથી પ્રતિકાર કરીશ; જે પોતાને જગતનો ઈશ્વર માને છે, તેમના અભિમાનનો નાશ કરીશ." "સાચા દેવતાઓ માટે ભગવાનમાં કોઈ આશ્ચર્ય નથી; પણ અયોગ્ય માટે, તેમના અભિમાનના વિઘટનથી જ તેમને શાંતિ મળે છે. તેથી, જે ગોપસમુદાયે મને પોતાની શરણમાં માન્યો છે, જે મને પોતાના સ્વામી રૂપે સ્વીકાર્યું છે, તેમની રક્ષા કરવી એ મારું વ્રત છે; હું મારા યોગબળથી તેમની રક્ષા કરીશ." આવી વાણી ઉચ્ચારી, કૃષ્ણે એક હાથથી સહજતાથી ગોવર્ધન પર્વતને એમ ઉંચક્યો જેમ બાળક છત્રી પકડી રાખે. પછી તેમણે ગોપો-ગોપીઓને કહ્યું: "માતાજી, પિતાજી, વ્રજવાસીઓ, તમે અને પશુઓ પર્વતની ગુફામાં, જેમ યોગ્ય લાગે તેમ પ્રવેશો. પર્વત મારા હાથમાંથી પડી જશે કે પવન-વરસાદથી ડરો નહીં; તમારી રક્ષા માટે પૂરતી વ્યવસ્થા થઈ ગઈ છે." કૃષ્ણના આ આશ્વાસનથી વ્રજવાસીઓ, પોતાનું ધન, પરિવાર, અને આશ્રિતો સાથે, જેમ જગ્યા મળી શકે તેમ, પર્વતની ગુફામાં પ્રવેશ્યા. ભૂખ, તરસ, દુઃખ કે આરામની ઈચ્છા ત્યજી, તેઓ સાત દિવસ સુધી અચલપણે કૃષ્ણને પર્વત ઉપાડેલો જોયા. કૃષ્ણના યોગબળના આ અદભુત પ્રભાવને જોઈ ઈન્દ્ર આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયો; તેનું દમ ખૂટ્યું અને તેણે પોતાના વાદળો પાછા ખેંચી લીધા. આકાશ સ્વચ્છ થયું, સૂર્ય પ્રકાશી ઉઠ્યો, પવન અને વરસાદ બંધ થયો. ત્યારે ગોવર્ધનધારી કૃષ્ણે ગોપોને કહ્યું: "હવે બહાર નીકળો, ડરશો નહીં. વાવાઝોડું-વરસાદ બંધ થઈ ગયું છે, નદીઓ શાંત થઈ ગઈ છે." પછી ગોપો પોતાના પશુ, રથ, સામાન, સ્ત્રીઓ, બાળકો અને વડીલોને લઈ ધીમે-ધીમે બહાર નીકળ્યા. ભગવાને પણ સૌની સામે, ગોવર્ધન પર્વતને પૂર્વવત સ્થાન પર રમતાં-રમતાં મૂકી દીધો. વ્રજવાસીઓ, કૃષ્ણ પ્રત્યેના પ્રેમથી, શાંતિથી તેમની પાસે આવ્યા, તેમને ભેટી, ગોપીઓએ આનંદપૂર્વક દહીં, અખંડ ચોખા અર્પણ કર્યા અને સતત આશીર્વાદ આપ્યા. યશોદા, રોહિણી, નંદ, અને બલરામ—મજબૂત અને શ્રેષ્ઠ—કૃષ્ણને હૃદયપૂર્વક ભેટી, પ્રેમથી આશીર્વાદ આપ્યા. આપણે આ દૃશ્યે, સ્વર્ગમાં દેવતાઓ, સિદ્ધો, સાધ્ય, ગંધર્વ, ચારણ—all આનંદિત થઈ, કૃષ્ણની સ્તુતિ કરી અને પુષ્પવૃષ્ટિ કરતા પૃથ્વી પર પુષ્પવર્ષા વરસાવ્યા.