શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

વ્રજના લોકો પોતાના જીવન માટે જે અન્ન, ધન અને સુખ મેળવતા હતા, તે બધું ઈન્દ્રના યજ્ઞમાં બચેલા અંશથી જ મળતું હતું; માનવના પ્રયત્નો માટે વરસાદના દેવતા ફળ આપતા હતા. જો કોઈ વ્યક્તિ આ પરંપરાગત ધર્મ, જે પેઢી दर પેઢી ચાલતા આવ્યો છે, ઈચ્છા, લોભ, ભય અથવા દ્વેષને કારણે ત્યજી દે, તો તેને શુભfortune મળતું નથી. શુકદેવજી કહે છે: જ્યારે નંદ અને વ્રજવાસીઓની વાતો કૃષ્ણ (કેશવ)એ સાંભળી, તો ઈન્દ્ર પ્રત્યે ક્રોધ જાગી ઉઠ્યો અને તેણે પોતાના પિતાને બોલ્યા: "પ્રાણીઓ કર્મથી જન્મે છે અને કર્મથી જ વિલય પામે છે; સુખ-દુ:ખ, ભય અને સુરક્ષા—આ બધું માત્ર કર્મથી જ થાય છે. જો કોઈ દેવતા બીજા લોકોના કર્મના ફળ આપે છે, તો તે પણ કર્તા પર આધાર રાખે છે; કર્તા વગર તેનું કોઈ શક્તિ નથી. જેમ લોકો પોતાના કર્મ પ્રમાણે ચાલે છે, તેમ જ ઈન્દ્રનો કોઈ કામ નથી; એ પોતે પણ પ્રકૃતિના નિયમથી બાંધાયેલો છે. દરેક મનુષ્ય, દેવ, દાનવ—all પોતાના સ્વભાવ મુજબ જ કાર્ય કરે છે. કોઈ પણ જીવ, ઉંચા કે નીચા શરીરમાં, કર્મથી જ કાર્ય કરે છે; મિત્ર, શત્રુ કે નિષ્પક્ષ—કર્મ જ શિક્ષક અને સ્વામી છે. અત્યારે, પોતાના સ્વભાવમાં રહી, પોતાનું ધર્મ કરવું જોઈએ; જે રીતે જીવને જીવન મળે છે, એ જ તેનું સાચું દૈવી છે. જે પાસે એક માર્ગથી જીવન મેળવવાનો સાધન છે, તે જો બીજામાં આશ્રય રાખે, તો તેને સુખ મળતું નથી, જેમ અશુદ્ધ સ્ત્રીને પર પુરુષથી સુખ નથી મળતું. બ્રાહ્મણ બ્રહ્મથી, ક્ષત્રિય પૃથ્વીની રક્ષા કરીને, વૈશ્ય વેપારથી, અને શૂદ્ર દ્વિજોની સેવા કરીને જીવન જીવવો જોઈએ. ખેતી, વેપાર, ગાયોની રક્ષા—વ્યાજ પર ધન આપવું અને સંગીત પણ livelihood છે; અમે તો ગાયોની સેવા અને રક્ષણમાં જ સદાય વ્યસ્ત રહેીએ છીએ. પ્રકૃતિના ત્રણ ગુણ—સત્ત્વ, રજસ, અને તમસ—જાળવણી, સર્જન અને વિલયના કારણ છે; રજસથી જ વિશ્વની વિવિધતા સર્જાય છે. રજસથી જ વાદળો સર્વત્ર વરસાદ વરસાવે છે; એથી જ પ્રાણીઓ પોષાય છે—તો ઈન્દ્ર શું કરી શકે? અમે તો neither શહેર, neither ગામ, neither ઘરો—સદાય જંગલમાં, વૃક્ષો અને પર્વતો વચ્ચે જ રહીયે છીએ. તેથી, ગાયો, બ્રાહ્મણો અને પર્વત માટે યજ્ઞ કરવો જોઈએ; ઈન્દ્રના યજ્ઞ માટે એકત્રિત કરેલું બધું સામાન આ યજ્ઞ માટે વાપરવું. વિભિન્ન પ્રકારના પકવાન—શાક, ખીર, પુરી, તલપાપડી, દૂધથી બનેલા વાનગીઓ—બનાવવી જોઈએ. બ્રાહ્મણો, જેઓ વેદમાં પારંગત છે, યથાર્થ રીતે અગ્નિમાં હવન કરે, તેમને ઉત્તમ ભોજન અને ગાયોની દાન આપવી. અન્ય લોકો, જેમ કે ઘોડા રાખનાર, પતિતો, અને અનાદરોને પણ યોગ્ય દાન આપવું; ગાયોને જવાર આપ્યા પછી પર્વતને અર્પણ કરવું. પછી, સૌને સજાવી, ભોજન કર્યા પછી, સુગંધિત કરી, સુંદર વસ્ત્રોમાં, ગાયો, બ્રાહ્મણો, અગ્નિ અને પર્વતની પરિક્રમા કરવી. "મારો મત એ છે, હિતી, જો તમને યોગ્ય લાગે, તો આવું કરો; આ યજ્ઞ ગાયો, બ્રાહ્મણો, પર્વત અને મને પણ અત્યંત પ્રિય છે." શુકદેવજી કહે છે: ભગવાન, જે કાળ રૂપે ઈન્દ્રનો અહંકાર તોડવા ઈચ્છતા હતા, એમના શબ્દો સાંભળી, નંદ અને વ્રજવાસીઓએ તેને યોગ્ય માન્યા. પછી, મધુસૂદન જે રીતે કહ્યા, એ પ્રમાણે બધું કર્યું; બ્રાહ્મણો આશીર્વાદ બોલ્યા, અને સામાન પર્વત અને બ્રાહ્મણો માટે વાપર્યું. યથાર્થ રીતે દાન આપી, ગાયોને જવાર આપ્યા, અને ગાયોની ટોળી આગળ રાખી, પર્વતની પરિક્રમા કરી. સ્ત્રીઓએ શોભાયમાન ગાડામાં, ઓક્સen જોડીને, કૃષ્ણના કથાઓ ગાઈ, બ્રાહ્મણો પાસેથી આશીર્વાદ લીધા. કૃષ્ણે, ગ્વાળાઓમાં વિશ્વાસ જગાવવા, બીજું રૂપ ધારણ કર્યું અને કહ્યું, "હું પર્વત છું," અને વિશાળ રૂપે અનેક અર્પણ સ્વીકારી. વ્રજવાસીઓ સાથે કૃષ્ણે 'આત્માને આત્મા' તરીકે પર્વતને નમન કર્યું: "જો, આ પર્વત સ્વરૂપે પ્રગટ થયો છે અને અમને કૃપા આપી છે." કૃષ્ણ, ઇચ્છા પ્રમાણે રૂપ ધારણ કરીને, જંગલમાં રહે છે અને જે તેને અણાદર કરે છે, તેને નાશ કરે છે; તેથી, અમે આપણા અને ગાયોની રક્ષા માટે તેને નમન કરીએ છીએ. વાસુદેવના પ્રેરણે, ગ્વાળાઓએ કૃષ્ણ સાથે પર્વત, ગાયો, બ્રાહ્મણો અને યજ્ઞ માટે વિધિપૂર્વક કૃત્ય કર્યું અને પછી વ્રજમાં પાછા ફર્યા. આ રીતે, દશમ સ્કંધના પ્રથમ અર્ધના ચોવીસમા અધ્યાયનો સમાપ્તિ થાય છે; શ્રીમદ્ ભાગવત મહાપુરાણના પરમહંસ માટેના સંગ્રહનો ભાગ છે. કૃષ્ણ કહે છે: "મને—આત્માને, સ્વયં પ્રકાશમાન, સર્વ જીવોના હૃદયમાં વસે છે—તમે તમારા આત્મામાં અનુભવો, તો દુ:ખ અને ભયથી મુક્તિ મળશે." "માતા, હું તને આધ્યાત્મિક જ્ઞાન આપીશ, જે સર્વ કર્મને શાંત કરે છે; આથી, તું ભય પાર કરી શકીશ." મૈત્રેય કહે છે: કપિલ, પ્રજાપતિ, pleased, એ રીતે સંબોધન કર્યા પછી, જમાતી પરिक्रમા કરી અને જંગલમાં ગયા. તેમણે મૌનવ્રત ધારણ કર્યું, માત્ર આત્મા પર આધાર રાખી, અનાસક્ત થઈ, neither અગ્નિ neither સ્થિર નિવાસ રાખી, પૃથ્વી પર ફર્યા. મનને બ્રહ્મમાં—જે પ્રગટ અને અપ્રગટ બંનેથી પર છે, ગુણોમાં દેખાય છે પણ સ્વયં ગુણાતીત છે, અનન્ય ભક્તિથી પ્રાપ્ત થાય છે—લગાડ્યો. અહંકારથી મુક્ત, સ્વામિત્વથી મુક્ત, દ્વંદ્વથી પર, સમદૃષ્ટિ, આત્મા-દૃષ્ટિ, આંતરિક શાંતિ અને સ્થિરતા, તરંગ વગરના શાંત સમુદ્ર જેવા. વાસુદેવમાં—સર્વજ્ઞ, આંતરાત્મા—ઉત્તમ ભક્તિથી પોતાના આત્માને ઓળખી, બંધનથી મુક્ત થયા. તેમણે ભગવાનને સર્વ જીવોમાં પોતાના આત્મા તરીકે જોયા, અને સર્વ જીવોને પોતાના અંદર ભગવાનમાં જોયા. ઇચ્છા અને દ્વેષથી મુક્ત, સર્વ પ્રત્યે સમભાવ, ભગવાનમાં ભક્તિથી, ભગવાનના ભક્તનો અવસ્થાને પ્રાપ્ત કર્યા. તેજસ્વી, મુકુટ, કંગણ, હાર, પાયલ, કમરપટ્ટા, શંખ, ચક્ર, ગદા, કમળ, માળા અને શ્રેષ્ઠ રત્નોથી શોભાયમાન, પરમ તેજથી ભરપૂર. શુભ ગળામાં કૌસ્તુભ રત્ન, સિંહ જેવા કાંધ, અવિનાશી કીર્તિથી ઝળહળતા, તેમની કાંતિ નિર્મલ ચિહ્નો જેવી તેજસ્વી હતી.