શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

કલી યુગના આગમન સમયે, ધર્મના સર્વોત્તમ રક્ષક પાર્શ્વે, કલીએ વિનમ્રતાપૂર્વક વિનંતી કરી: “હે ધર્મના શ્રેષ્ઠ આધાર, મને તમારાં આદેશ અનુસાર રહેવા માટે કોઈ સ્થાન નિર્ધારિત કરો.” સુતજી કહે છે: પાર્શ્વે, કલીની આ વિનંતી સાંભળીને, કલીને ચાર સ્થળો આપ્યા—જ્યાં જુગાર, મદિરાપાન, સ્ત્રીઓ અને હિંસાનું પ્રભુત્વ છે; એ સ્થળો અધર્મના ચાર રૂપ છે. કલી ફરીથી ભિખ માગતા, પાર્શ્વે તેને સોનાનું સ્થાન આપ્યું. ત્યાંથી અસત્ય, મદમસ્તી, કામ, ક્રોધ અને પાંજરે પાંજરે દુશ્મનાવા પેદા થઈ. thus, કલીને પાંચ અધર્મના સ્થાન—જુગાર, મદિરાપાન, સ્ત્રીઓ, હિંસા અને સોનું—પાર્શ્વે, ઉત્તરાના પુત્રએ આપ્યા, અને કલી એમાં જ રહી, પાર્શ્વેના આદેશ અનુસાર. એથી, જે વ્યક્તિ સુખ-શાંતિ ઈચ્છે, એ કદી આ સ્થળો પાસે ન જાય—ખાસ કરીને રાજા, જનનાયક અથવા ગુરુ. પાર્શ્વે ધર્મના વલ્ળી, પૃથ્વી અને ધર્મના વાછરડા—પેનાંસ, પવિત્રતા અને દયા—પાટે પાંજરે પાંજરે પુનઃસ્થાપિત કરી, તેમને આશ્વાસન આપ્યું અને પૃથ્વીને સુખી બનાવી. પાર્શ્વે, પોતાના દાદા દ્વારા રાજ્યસિંહાસન પર સ્થાપિત થયા, જ્યારે દાદાએ વનગમનનો મન કર્યો. આજે, એ રાજા, કૌરવોની કીર્તિથી તેજસ્વી, હસ્તિનાપુરમાં વિભવ અને ઐશ્વર્યથી રહે છે. પાર્શ્વેની શક્તિ એવી છે કે, જ્યારે એ પૃથ્વીનું રક્ષણ કરે છે, ત્યારે તમે બધા મહાયજ્ઞમાં વ્યસ્ત છો. એ રાજા, દેવદેવતા ઈન્દ્ર સાથે સુખભોગ કરે છે, સૂર્યની જેમ તેજસ્વી, પોતાના દુઃખો દૂર કરી, દિવ્ય રથમાં વિરાજે છે. બ્રાહ્મણ જો સંકટમાં હોય, તો વેપાર કે માલ વેચીને, અથવા તલવારથી જીવનયાપન કરી શકે—પણ કદી કૂતરા જેવી today livelihood ન અપનાવવી. ક્ષત્રિય સંકટમાં વૈશ્યનું કામ, શિકાર, અથવા બ્રાહ્મણનું કાર્ય કરી શકે—પણ કૂતરા જેવી today livelihood ન અપનાવવી. વૈશ્ય શૂદ્રનું કાર્ય કરી શકે, અને શૂદ્ર હલકાં કામ કરી શકે; પણ સંકટમાંથી મુક્ત થયા પછી, દુશ્મનાવા પાત્ર today livelihood ન અપનાવવી. દૈનિક, વેદ અધ્યયન, પિતૃ-દેવતાઓને અર્પણ, દાન અને ભોજનથી, દેવતાઓ, ઋષિઓ, પિતૃઓ અને જીવ—જે મારા સ્વરૂપ છે—ની પૂજા કરવી. પ્રાપ્ત થયેલી અથવા સત્ય રીતે કમાયેલી સંપત્તિથી, કુટુંબજનોની સહાયતા અને યજ્ઞ, હંમેશા ન્યાયથી કરવું. કુટુંબમાં અતિઆસક્ત ન થવું, અને ગૃહસ્થ હોવા છતાં અપ્રમાદ રહેવું; વિવેકી લોકો, ક્ષણભંગુરને અદૃશ્ય પણ, પહેલેથી વિદાય થયેલા સમજે છે. પિતા, પત્ની, પુત્ર, દિકરી—સંબંધીઓનું મિલન મુસાફરોની જેમ છે; તેઓ દેહથી વિદાય થાય છે, જેમ સ્વપ્ન નિંદ્રા પછી વિદાય થાય. આ રીતે વિચારી, મુક્ત વ્યક્તિ ગૃહમાં મહેમાનની જેમ રહે છે—કુટુંબથી બંધાયેલ નથી, વૈરાગ્ય અને અહંકારથી મુક્ત. જે ગૃહસ્થ ધર્મો, મારા માટે ભક્તિથી કરે છે, એ ગૃહમાં રહી શકે, વનમાં જઈ શકે, અથવા સંતાન હોય તો સંસારી ત્યાગી અને ભિક્ષુક બની શકે. પણ જેનું મન ગૃહમાં જ બંધાયેલ છે, સંતાન અને સંપત્તિની ઇચ્છાથી પીડાય છે, સ્ત્રીઓથી મોહિત છે, ‘મારું’ અને ‘હું’ની ભાવના થી મગ્ન છે, એ દુઃખી અને બંધાયેલ રહે છે. “મારા વૃદ્ધ માતા-પિતા, પત્ની, નાના પુત્ર-પુત્રીઓ—મારા વિના કઈ રીતે જીવે? દુઃખી અને સહાયવિહોણા...”—આ રીતે મનમાં અતિઆસક્ત, અશાંત, સતત ચિંતામાં, જ્યારે મૃત્યુ આવે છે, ત્યારે ઘોર અંધકારમાં પ્રવેશ કરે છે. સુતજી કહે છે: એ પાર્શ્વે, જે અશ્વત્થામાના અસ્ત્રથી દગ્ધ થયો હોવા છતાં, માતાની ગર્ભમાં મૃત્યુ પામ્યો નહીં, એ અદભુત કાર્યકર ભગવાન કૃષ્ણની કૃપાથી બચી ગયો. એ, જેની જીવને તક્ષકના ઝેરથી, બ્રાહ્મણના ક્રોધથી જોખમ થયો, છતાં મૃત્યુના દુઃખથી વિમૂઢ થયો નહીં, કેમ કે મન ભગવાનને અર્પણ કર્યું હતું. પાર્શ્વે, જે વ્યાસના શિષ્ય હતા, બધાં આસક્તિઓ ત્યાગી, અજેય અવસ્થાની સમજ મેળવી, ગંગા તટે દેહ ત્યાગ કર્યો. જે લોકો ભગવાનના કીર્તિ-કથામાં આનંદ મેળવે છે, તેઓ મૃત્યુ સમયે પણ ભ્રમિત થાય નહીં, કેમ કે તેઓ ભગવાનના કમળપદોનું સ્મરણ કરે છે. જ્યારે પાર્શ્વે, અભિમન્યુપુત્ર, પૃથ્વી પર રાજ કરે છે, ત્યારે કલી, સર્વત્ર હાજર હોવા છતાં, પ્રભુત્વ મેળવી શકતો નથી. એ જ દિવસે, એ જ ક્ષણે, જ્યારે ભગવાન પૃથ્વી પરથી વિદાય થયા, કલી, અધર્મનો સ્ત્રોત, તરત જ આગળ આવ્યો. પાર્શ્વે, સમ્રાટ, કલીથી દ્વેષ નથી રાખતા—મધમાખી ફૂલોમાંથી રસ લે છે, તેમ; તેને ઝડપથી શુભ ફળ મળે છે, બીજાને નહીં. કલી, કમજોરીઓ સામે ધીંધામ, પણ શક્તિશાળી સામે ભયભીત; જ્ઞાનીઓ અને નિર્ભયોની સામે કલી કંઈ કરી શકતો નથી; અપ્રમાદીઓમાં, કલી માનવીમાં વરુની જેમ ચાલે છે. હું, સુતજી, તમને પાર્શ્વેની પવિત્ર કથા, વાસુદેવના કથાઓથી ભરપૂર, જણાવ્યો છે—જેમ તમે માંગ્યું હતું. ભગવાનના જે પણ કથા-કથા છે, જે તેમના ગુણ અને કાર્ય પર આધારિત છે, એ જ સાચા જીવન ઈચ્છનારને શ્રવણ કરવી જોઈએ. ઋષિઓ કહે છે: હે સુતજી, તમે અમને કૃષ્ણના કથારસ પીવડાવ્યા, એ માટે તમારો યશ અને આયુષ્ય અમર રહે. આ અનિશ્ચિત જગતમાં, જ્યાં મન ભ્રમિત છે, તમે અમને ગોવિંદના કમળપદોની મધમીઠી કથા પીવડાવી. ભગવાનના ભક્તો સાથે એક ક્ષણની સંગતિ પણ સ્વર્ગ કે મુક્તિ માટે આપવી નથી—પછી તો અન્ય લાભની વાત શું! ભગવાનની કથાનો અમૃત સાંભળવાથી કોણ તૃપ્ત થાય? યોગીઓ, બ્રહ્મા-પુત્રોમાં શ્રેષ્ઠ, પણ ભગવાનના ગુણોના અંત સુધી પહોંચી શક્યા નથી. તેથી, હે સુતજી, સર્વોચ્ચ ભક્તોમાં શ્રેષ્ઠ, કૃપા કરીને અમને શ્રીહરિના પવિત્ર, દયાળુ, અને શ્રેષ્ઠ કથાઓ કહો—જે શ્રવણ માટે ઉત્સુક છે. એ પાર્શ્વે, મહાભક્ત, જેણે મુક્તિ માટે મન એકાગ્ર કર્યું, વ્યાસપુત્રના જ્ઞાનથી, ગરુડધ્વજના પદને પ્રાપ્ત થયા. એથી, કૃપા કરીને અમને એ ઉત્તમ, પવિત્ર, યોગમય, અને અદભુત કથા કહો, જેનું અર્થ સ્પષ્ટ છે, જે ભગવાનના અનંત કાર્યોથી ભરપૂર છે, અને પાર્શ્વે તથા ભક્તોને આનંદ આપી. સુતજી કહે છે: આજ, અમે—even though નીચ કુળમાં જન્મેલા—પુર્વજોનું અનુસરણ કરીને ધન્ય બની ગયા. મહાન આત્માઓની કથાની સંગતિ, કુટુંબની અશુદ્ધિ અને મનની પીડા ઝડપથી દૂર કરે છે.