રાજા પરિક્ષિતે ધર્મના સ્વરૂપે આવેલા વાછરડા સાથે સંવાદ કરતાં, તેમણે વિચાર્યું કે કેટલાક લોકો માટે તો ધર્મના રહસ્યો અકલ્પ્ય અને વર્ણનાતીત છે. હે રાજર્ષિ, તમે પણ તમારા વિવેકથી આ વિષયને સમજવાનો પ્રયત્ન કરો. સુતજી કહે છે કે જ્યારે ધર્મે આવા વચનો કહ્યા, ત્યારે રાજા પરિક્ષિતે, મનમાં વ્યથા સાથે, ધર્મને સંબોધી કહ્યું: "હે ધર્મજ્ઞ, તમે ધર્મ વિશે બોલો છો અને તમે સ્વયં ધર્મના સ્વરૂપે આ વાછરડાના રૂપે ઉપસ્થિત છો. જ્યાં પણ અધર્મ થાય છે, ત્યાં તેનો સંકેત આપનાર પણ ભાગીદાર બને છે. કદાચ ભગવાનની માયાનો માર્ગ મન અને વાણીથી પણ અગ્રાહ્ય છે—આ નિશ્ચિત છે. સત્યયુગમાં તપ, શૌચ, દયા અને સત્ય—આ ચાર પગ ધર્મના આધાર હતા. તેમાથી તારા ત્રણ પગ—ગર્વ, આસક્તિ અને મદથી તૂટ્યાં છે. હવે માત્ર સત્યનો એક પગ તારા પાસે રહ્યો છે, પણ કલીયુગ, જે અસત્યમાં સ્થિત છે, તેને પણ હટાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. આ ધરાએ, જે પરમેશ્વરે સંભાળમાં આપી હતી અને શ્રીહરિના પાવન પગલાંઓથી શોભાયમાન હતી, આજે દુઃખી છે. તે પવિત્ર ધરા, દુર્ગતિને પામી, આંખોમાં અશ્રુભીની, શોક કરે છે—'અયોગ્ય રાજાઓ, શૂદ્રો અને ભોગીલાલચુ શાસકો મારી ઉપર વિમાની રીતે આનંદ માણશે.' પછી રાજા પરિક્ષિતે ધર્મ અને ધરાને શાંતિ આપી, પોતાના તીક્ષ્ણ ખડગને હાથમાં લઇ, અધર્મના મૂળને દંડ આપવા માટે આગળ વધ્યા. જ્યારે તેઓ તેને મારવા માટે ગયા, ત્યારે અધર્મના રૂપે કલીયુગે રાજચિહ્ન છોડીને, ભયભીત થઈ, રાજાના પગે મસ્તક નમાવ્યું. પીડિત પર દયા રાખનારા પરિક્ષિતે, પગે પડેલા અને શરણાગત થયેલા કલીયુગને ન માર્યા અને હલકી સ્મિત સાથે કહ્યું: "જે તું ભયભીત થઈ શરણ આવ્યો છે, તેને ગુડાકેશના વંશજોથી કોઈ ભય નથી. પણ, અધર્મના સાથી, તું મારા રાજ્યમાં રહી શકતો નથી. જ્યારે તું મનુષ્યના શરીરમાં વસે છે, ત્યારે લોભ, અસત્ય, ચોરી, પાપ, દગો, ઝઘડો, અને કપટ જેવા અધર્મના ગુણો ફેલાય છે. તું અહીં ન રહે, ધર્મ અને સત્યના માર્ગે ચાલ, ખાસ કરીને ત્યાં, જ્યાં વિદ્વાનો યજ્ઞ દ્વારા યજ્ઞપતિ ભગવાનની ઉપાસના કરે છે. જે સ્થળે ભગવાન હરી યજ્ઞરૂપે પૂજાય છે, ત્યાં તેઓ ભક્તોને શુભતા આપે છે. જેમ વાયુ સર્વત્ર વ્યાપક છે, તેમ તેઓ સર્વ જીવોના આંતર્યામી છે. સુતજી કહે છે, પરિક્ષિતના આદેશથી કલીયુગ ભયથી કાંપી ઊઠ્યો અને દંડધારી રાજાને વિનંતી કરી: "હે ધર્મના રક્ષક, તમે મને રહેવા માટે કોઈ સ્થાન નિર્ધારિત કરો, કેમ કે જ્યાં પણ હું જાઉં, ત્યાં તમે ધનુષ-બાણ સાથે હાજર દેખાવ છો." ત્યારે પરિક્ષિતે કલીયુગને ચાર સ્થળો—જુગાર, મદિરાપાન, સ્ત્રીગમન અને નિર્દયતાપૂર્વક જીવહિંસા—અર્થાત્ જ્યાં અધર્મના ચાર પ્રકાર હોય છે, તે સ્થળો આપ્યા. કલીયુગે ફરી વિનંતી કરી, તો પરિક્ષિતે તેને સોનાનુ સ્થાન પણ આપ્યું, જ્યાંથી અસત્ય, મદ, કામ, રાગ અને વૈર—આ અધર્મના પાંચ પ્રકાર ઉદ્ભવ્યા. આ પાંચ સ્થળો અધર્મના મૂળરૂપ છે અને કલીયુગે ત્યાં જ રહેવાની પરવાનગી મેળવી. તેથી, જે કોઈ સુખી થવા ઇચ્છે છે, ખાસ કરીને ધર્મનિષ્ઠ રાજા, પ્રજાપતિ કે ગુરુ, તેને આ સ્થળોથી સદાય દૂર રહેવું જોઈએ. પછી પરિક્ષિતે વાછરડાને તેના તૂટેલા ત્રણ પગ—તપ, શૌચ અને દયા—પાછા આપ્યા, તેને શાંતિ આપી અને ધરાને પુનઃ સમૃદ્ધ કરી. હવે પરિક્ષિતે, પોતાના પિતામહે વનવાસ માટે રાજ્ય છોડી આપ્યું ત્યારે, રાજ્યસિંહાસન સંભાળ્યું. આજે એ કૌરવોની કીર્તિથી તેજસ્વી એવા રાજર્ષિ હસ્તિનાપુરમાં રાજ્ય કરે છે. આવો પરાક્રમશાળી રાજા, અભિમન્યુપુત્ર પરિક્ષિત, જ્યારે પૃથ્વીની રક્ષા કરે છે, ત્યારે તમે બધા મહાયજ્ઞમાં નિમગ્ન રહી શકો છો. એવો રાજા, જે દેવરથ પર સૂર્યની જેમ તેજસ્વી છે, સર્વ દુઃખોનો ત્યાગ કરીને, ઇન્દ્ર સાથે સુખભોગ કરે છે. એક બ્રાહ્મણ કષ્ટમાં વેપાર કે વેચાણથી, અથવા અત્યંત દુઃખમાં શસ્ત્રધારી બની જીવન નિર્વાહ કરી શકે, પણ કૂતરા જેવી નિકૃષ્ટ todayીથી ક્યારેય નહિ. ક્ષત્રિય મુશ્કેલીમાં વૈશ્યની todayી, શિકાર, અથવા બ્રાહ્મણની todayી પણ કરી શકે, પણ કૂતરા જેવી todayી નહિ. વૈશ્ય જરૂર પડે તો શૂદ્રનું કામ કરી શકે, શૂદ્ર હલકી todayી કરી શકે, પણ દુઃખમાંથી મુક્ત થયા પછી નિકૃષ્ટ todayી ન અપનાવવી. દરરોજ, જે રીતે શક્ય હોય તે રીતે, વેદપઠન, પિતૃ-દેવતાઓને તર્પણ, દાન અને ભોજન દ્વારા, દેવ, ઋષિ, પિતૃ અને સર્વ જીવો—જે મારા સ્વરૂપ છે—તેમની પૂજા કરવી. જે ધન યોગ્ય todayે, પરિશ્રમથી અને અન્યાય વગર મેળવે, તેનાથી કુટુંબનું પાલન અને યજ્ઞાદિ કરવું. ઘરગથ્થુ જીવનમાં પણ અતિઆસક્તિ નહિ રાખવી અને અવિવેક નહિ કરવો; વિદ્વાનો નાશવંતને પહેલેથી વિલય પામેલું જુએ છે. પુત્ર, પત્ની, સગાં-સંબંધીનો મેળા મુસાફરોની જેમ છે; જેમ સ્વપ્ન ઊંઘ પછી વિસરાઈ જાય છે, તેમ આ સંબંધો પણ અંતે વિલય પામે છે. આમ વિચાર કરીને મુક્ત મનુષ્ય ઘરમાં પણ અતિઆસક્તિ વિના, અતિથિ તરીકે રહે છે, મમત્વ અને અહંકારથી મુક્ત. જે ભક્તિપૂર્વક, માત્ર મારા માટે, ગૃહસ્થધર્મનું પાલન કરે છે, તે ઘરે રહી શકે, વનમાં જઈ શકે, અથવા સંતાન હોય તો સંન્યાસી બની શકે. પણ જેનું મન ઘર-સંતાન-ધન-સ્ત્રીમાં આસક્ત છે, તે 'મારું' અને 'હું' એવા ભાવથી બંધાઈ જાય છે. 'મારા વૃદ્ધ માતાપિતા, પત્ની, નાના પુત્રો-પુત્રીઓ—મારા વિના દુઃખી અને અસહાય—તેઓ કેમ જીવશે?'—આવી ચિંતામાં મન ફસાઈ જાય છે. આવા વ્યક્તિનું મન ઘરમાં જ બંધાઈ, અતિઆસક્તિથી દુઃખી રહી, મૃત્યુ પછી અંધકારમાં જાય છે. સુતજી કહે છે: એવો પરિક્ષિત, જે અશ્વત્થામાના અસ્ત્રથી માતૃગર્ભમાં દાઝાયો હતો છતાં શ્રીકૃષ્ણની કૃપાથી બચી ગયો—આવી ભગવાનની અદભુત લીલા છે.