શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

પારિક્ષિત રાજા, પોતાના રાજ્યમાં એક ધર્મરૂપ બળદ અને પૃથ્વી માતાને દુ:ખી અને કંટાળેલી જોઈ, આશ્ચર્ય સાથે પૂછે છે: “તમે, કમળના ડાંઠ જેવું સફેદ રૂપ ધારણ કરીને, શું ઘટાડેલી ચાલ સાથે ચાલો છો? શું તમે કોઈ દેવતા છો, જે અમને આ રીતે વ્યથિત કરો છો?” રાજા કહે છે કે કૌરવોના શક્તિશાળી ભુજોથી પૃથ્વી આવરી હતી ત્યારે, જીવાતામાં ક્યારેય દુ:ખ નહોતું—સિવાય તમારા દ્વારા. પારિક્ષિત ધર્મરૂપ ગાય, સુરભીની દીકરીને, આશ્વાસન આપે છે: “માતા, દુ:ખ ન કરો; નીચ જાતિથી ડર દૂર કરો. રડશો નહીં, શુભતા તમારી સાથે રહે. હું દુષ્ટોને દંડ આપનાર છું.” રાજા કહે છે: “જે રાજ્યમાં સર્વ પ્રજાઓ દુષ્ટ અને સારા બંનેથી પીડાય છે, એ રાજા પોતાનું યશ, આયુષ્ય, ધન અને માર્ગ ગુમાવી દે છે. રાજાનું સર્વોચ્ચ ધર્મ એ છે કે પીડિતોને રક્ષે અને પીડા આપનારને દંડ આપે. તેથી, હું જીવાતાઓના સૌથી દુષ્ટ શત્રુને નાશ કરીશ.” પારિક્ષિત પુછે છે: “સુરભીની દીકરી, તારા ત્રણ પગ કોણે કાપ્યા? તું ચાર પગવાળી છે, એવા પવિત્ર જીવ રાજાઓના રાજ્યમાં કદી ન રહે.” પછી, બળદને પૂછે છે: “તને કોણે આ રીતે નિર્દોષ રીતે વિકૃત કર્યું? કોણ પૃથા પુત્રોના યશને બગાડે છે?” પારિક્ષિત કહે છે: “જે નિર્દોષને હાનિ પહોંચાડે, સર્વત્ર ભય ફેલાવે, એના માટે, સારા લોકોનું કલ્યાણ ત્યારે જ થાય છે જ્યારે દુષ્ટોને subdued કરવામાં આવે. જો કોઈ નિર્દોષ હોવા છતાં અપવાદરૂપ પાપ કરે, તો હું તેના હાથ પકડી લઈશ—even if he is mortal and wears a bracelet.” રાજા કહે છે: “રાજાનું સર્વોચ્ચ ધર્મ એ છે કે પોતાનો ધર્મ જાળવે, અન્યને શાસ્ત્ર અનુસાર શાસન કરે, અને મુશ્કેલીમાં પણ માર્ગથી વિમુખ ન થાય.” આ સમયે, ધર્મ બળદ રૂપમાં બોલે છે: “પાંડુપુત્ર, તું પીડિતોને રક્ષણ આપનાર છે; તારી વાણી યોગ્ય છે. ભગવાન કૃષ્ણ તારા માટે દૂત અને નેતા બન્યા હતા, કારણ કે તારી ગુણવત્તાઓ છે.” પછી, ધર્મ કહે છે: “અમારી પાસે દુ:ખના બીજ નથી; અમે ભાષાના વિભાજનમાં ભટકી ગયા છીએ અને એ વ્યક્તિને ઓળખી શકતા નથી.” કેટલાક લોકો કહે છે આત્મા આત્મા છે; કેટલાક કહે છે ભાગ્ય, કેટલાક કર્મ, અને કેટલાક પ્રકૃતિને સ્વામી માને છે. કેટલાક માટે, અંત એ છે કે એ અવિચાર્ય અને અવર્ણનીય છે; રાજા, તું તારા વિવેક પ્રમાણે વિચાર કર.” સૂતજી કહે છે: “ધર્મે આવી રીતે બોલ્યા પછી, પારિક્ષિત રાજાએ, મન એકાગ્ર કરીને, દુ:ખ વ્યક્ત કર્યો.” પારિક્ષિત કહે છે: “તમે ધર્મની વાત કરો છો, અને તમે ધર્મ છો, બળદ રૂપમાં. જ્યાં અધર્મ થાય છે, ત્યાં માહિતી આપનાર પણ તેનો ભાગીદાર છે.” પારિક્ષિત કહે છે: “કેવી રીતે, દેવની માયાનું માર્ગ મન અને વાણીથી અપ્રાપ્ય છે—આ નિશ્ચિત છે.” પારિક્ષિત કહે છે: “તપ, પવિત્રતા, દયા અને સત્ય—આ ચાર પગ સત્યયુગમાં સ્થિર હતા; તારા ત્રણ પગ અહંકાર, મમતા અને મદથી તૂટી ગયા છે.” હવે, ધર્મ, તારો છેલ્લો પગ સત્ય છે, જે તું જાળવવો જોઈએ; પણ કલી, જે અસત્યથી સ્થિર છે, તેને પકડી લેવા ઈચ્છે છે.” પારિક્ષિત કહે છે: “આ પૃથ્વી, ભગવાન દ્વારા સોંપવામાં આવેલી, બધે જ યશસ્વી ભગવાનના પગલાંઓથી સજ્જ છે.” પૃથ્વી માતા, દુ:ખી અને અબાધિત, આંખોમાં આંસુ લઈને રડે છે: ‘અયોગ્ય રાજાઓ, શૂદ્રો, શાસક રૂપે મારા પર ભોગ લેશે.’ પારિક્ષિત રાજાએ ધર્મ અને પૃથ્વીને આશ્વાસન આપ્યું, અને પછી, ધર્મના દુ:ખના કારણને દંડ આપવા, પોતાની તલવાર ઉપાડી. રાજા, દુષ્ટને મારવા માટે આગળ વધે છે, તો તે, રાજાની ભયથી, રાજાની પગે પડીને, પોતાના રોયલ ચિહ્ન ત્યજી, માથું ઝૂકાવે છે. પારિક્ષિત, distressed yet compassionate, પગે પડેલા દુષ્ટને ન માર્યા, અને હલકી સ્મિત સાથે કહે: “તમે, જે હાથ જોડીને વંદન કરો છો, તમારા માટે ગુડાકેશના વંશજોથી કોઈ ભય નથી; પણ, અધર્મના સાથી, મારા રાજ્યમાં ન રહેવું જોઈએ.” પારિક્ષિત કહે છે: “જ્યારે તમે મનુષ્યોના શરીરમાં રહો છો, ત્યારે અધર્મના બધા રૂપ—લોભ, અસત્ય, ચોરી, અશુદ્ધતા, પાપ, છેતરપિંડી, ઝઘડો અને પાખંડ—ઉપજ્યા છે.” પારિક્ષિત કહે છે: “અધર્મના સાથી, તું અહીં ન રહે; તું ધર્મ અને સત્યમાં રહે, ખાસ કરીને એ પ્રદેશમાં, જ્યાં વિદ્વાન યજ્ઞ દ્વારા યજ્ઞના સ્વામી ભગવાનની ઉપાસના કરે છે.” પારિક્ષિત કહે છે: “જે સ્થળે હરિ, યજ્ઞ સ્વરૂપે પૂજાય છે, ત્યાં તે ઉપાસકોને શુભતા આપે છે; તે વાયુની જેમ સર્વત્ર, સર્વ જીવમાં, ચાલતા અને અચલમાં, આત્મા રૂપે છે.” સૂતજી કહે છે: “પારિક્ષિતના આદેશથી, કલી ભયથી કાંપી ઉઠ્યો; રાજાએ તલવાર ઉંચી કરી, કલી બોલ્યો:” કલી કહે: “મારે જ્યાં પણ રહેવું હોય, રાજા, તમારી આજ્ઞાથી ત્યાં તમને, ધનુષ અને બાણ સાથે, હાજર જોઈ રહ્યો છું.” કલી કહે: “અત્યારે, ધર્મના શ્રેષ્ઠ રક્ષક, તમે મારા માટે સ્થાન નિર્ધારિત કરો, જ્યાં હું તમારા આદેશનું પાલન કરીને રહી શકું.” સૂતજી કહે છે: “કલીની વિનંતીથી, પારિક્ષિતે કલીને ચાર સ્થળો આપ્યા—જ્યાં જુગાર, દારૂ, સ્ત્રીઓ, અને હિંસા થાય—અધર્મના ચાર રૂપ.” પછી, કલી ફરી વિનંતી કરે, તો પારિક્ષિતે તેને સોનાનું સ્થાન આપે; ત્યાંથી અસત્ય, મદ, કામ, રાગ અને પાંચમા રૂપે દ્વેષ ઉપજ્યા. આ પાંચ અધર્મના સ્થાન, પારિક્ષિતે કલીને આપ્યા, અને કલી ત્યાં રાજાના આદેશ પ્રમાણે રહેવા લાગ્યો. તેથી, જે વ્યક્તિ કલ્યાણ ઈચ્છે છે, ખાસ કરીને ધર્મનિષ્ઠ, રાજા, નેતા અથવા ગુરુ, તેને કદી આ સ્થાનમાં ન જવું જોઈએ. પારિક્ષિતે ધર્મને તેના ત્રણ ગુમાવેલા પગ—તપ, પવિત્રતા અને દયા—પાટે, તેને આશ્વાસન આપ્યું અને પૃથ્વીને સમૃદ્ધિ આપી. પારિક્ષિત, પોતાના દાદા દ્વારા રાજસિંહાસન પર બેઠા, જ્યારે દાદાએ વનવાસ માટે ઇચ્છા વ્યક્ત કરી. હવે, એ રાજા, કૌરવોના યશથી પ્રકાશિત, હસ્તિનાપુરમાં, તેજસ્વી અને સર્વાધિકારી છે. આ રાજાની શક્તિ એવી છે કે, જ્યારે તે પૃથ્વીનું રક્ષણ કરે છે, ત્યારે તમે બધા મહાયજ્ઞમાં વ્યસ્ત છો. એવો રાજા, સૂર્યની જેમ તેજસ્વી, બધા દુ:ખો ત્યજી, ઇન્દ્ર સાથે સુખ ભોગવે છે.