શ્રીમદ્ભાગવતપુરાણમ્

દરેક જીવ માટે પોતાનું સ્વરૂપ સૌથી પ્રિય હોય છે; એ જ માટે આ સમગ્ર જગત—ચલ અને અચલ—અસ્તિત્વ ધરાવે છે. પણ જાણો કે કૃષ્ણ એ જ આત્મા છે, સર્વ આત્માઓના આત્મા; જગતના કલ્યાણ માટે, તે પોતાની માયાથી અવિભાજ્ય સ્વરૂપે અહીં અવતરી છે. જ્ઞાનીઓ માટે, કૃષ્ણ જ અહીં સ્થિર અને ચલ રહેલી એકમાત્ર વાસ્તવિકતા છે; ભગવાનનો સર્વાંગી સ્વરૂપ—આ જગતમાં બીજા કશું નથી. સર્વ વસ્તુઓનો તત્વ અર્થ એ છે કે તે અસ્તિત્વમાં સ્થિત છે; અને ભગવાન કૃષ્ણ માટે પણ, એથી વિપરીત કશું વાસ્તવિક ગણાય જ નહીં. જે લોકો મુરારીના કોમળ ચરણોનું આશ્રય લેશે, જેમની મહિમા પવિત્ર અને મહાન છે, તેમના માટે સંસારનું મહાસાગર વાછરડા ના પગલાં જેટલું નાનું બની જાય છે; એ પરમ ગતિ, જ્યાં દુઃખનો સ્પર્શ પણ થતો નથી. હવે, જે તમે પૂછ્યું હતું—હરિએ પોતાના બાળપણમાં શું કર્યું અને કઈ રીતે તેની કીર્તિ પ્રસિદ્ધ છે—તે બધું મેં તમને કહ્યું છે. મુરારીના મિત્રો સાથેનું વર્તન, દુષ્ટનો વિનાશ, મેદાનમાં રમવું, પ્રગટ અને અપ્રગટ સ્વરૂપો, અને પૃથ્વીની ઈચ્છાઓ પૂર્ણ કરવી—આ બધું સાંભળવું અને સ્તુતિ કરવી, મનુષ્યને સર્વ પુરુષાર્થ આપતી છે. વ્રજમાં, એ બાળલિલાઓ—છુપાવવું, પુલ બનાવવું, વાનર જેવી ઉછાળો મારવી—આ રીતે તેમણે પોતાનું બાળપણ વિતાવ્યું. સૂતજી કહે છે: આમ, કૃષ્ણના મિત્ર અર્જુન, તેમના રાજકીય ભાઈ દ્વારા, જે અનેક શંકાઓથી પીડાતા અને કૃષ્ણના વિયોગથી કષ્ટમાં હતા, મજબૂર થયા. અર્જુનના ચહેરા અને હૃદયનું કમળ દુઃખથી કુમળી ગયું હતું, તેજ ઓગળી ગયું હતું; માત્ર ભગવાનના સ્મરણમાં તલિન, બોલી શકતા નહોતા. મહાન પ્રયાસથી પોતાનો શોક સંયમિત કરતા, હાથથી આંખો પછાડતા, ભગવાનના વિયોગથી longingથી overwhelmed હતા. તેઓ કૃષ્ણ સાથેની મિત્રતા, સ્નેહ, અને ચાતુર્ય—રથ ચાલક તરીકેની સેવા વગેરે—યાદ કરતા, અને પોતાના મોટા ભાઈ, રાજાને, રડતી અવાજે સંબોધન કર્યું. અર્જુન કહે છે: મહારાજ, હું હરિ દ્વારા છેતરાયો છું, જે મારા કુટુંબી રૂપે અવતરી; જેમના દ્વારા—even devatāઓને આશ્ચર્યમાં મૂકી દેતી મારી શક્તિ—મારી પાસેથી લઈ લીધી. તેમનાથી વિયોગ—even એક ક્ષણ માટે—જગત સુન્ય લાગે છે; તેમની સ્તુતિથી વિહોણો, હું જાણે મૃત છું. તેમના આશ્રયમાં, હું દ્રુપદના સ્વયંવરમાં ગયો, જ્યાં ગર્વીલા રાજાઓ ભેગા થયા હતા; તેમની શક્તિથી, હું તેમને હરાવ્યો, સ્પર્ધા જીત્યો, અને કૃષ્ણાને મેળવ્યો. તેમની હાજરીમાં, મેં ખાંડવ વન અગ્નિને અર્પણ કર્યું, ઈન્દ્ર અને તેના દળોને જીત્યા, અને માયા દ્વારા બનેલી અદભુત સભા મેળવેલી; અને રાજાઓ વિવિધ દિશાઓથી યજ્ઞ માટે શ્રેષ્ઠ ભેટ લાવ્યા. તમારી શક્તિથી, મહારાજ, ભીમ—તમારો યુવાન ભાઈ, જેની શક્તિ દસ હજાર હાથીઓ જેટલી હતી—પૃથ્વીના રાજાઓને હરાવ્યો, યજ્ઞ માટે subdued કર્યા, અને એ બધા રાજાઓ શ્રેષ્ઠ ભેટ લાવ્યા. તમારી મહાન યજ્ઞમાં, તમારી પત્ની, રાજસૂય માટે સજ્જ, સભામાં જુગારીઓ દ્વારા અપમાનિત થઈ; તેમની આંખોમાંથી આંસુ પડ્યા, વાળ ખુલ્યા, જ્યારે રક્ષકો પરાજિત થયા—એ સ્ત્રીઓએ ઘણું દુઃખ સહન કર્યું. તે જ ભગવાન અમને વનમાં રક્ષ્યા, જ્યારે દુર્વાસા દ્વારા કષ્ટ, શત્રુઓના હુમલા, અને શાકભાજી પર જીવવું પડ્યું; જ્યારે તમામ માર્ગો નિષ્ફળ થયા, ત્યારે તેમની કૃપાથી ત્રણેય લોક સંતૃપ્ત થયા—even જ્યારે અમે પાણીમાં જોખમમાં હતા. તમારી શક્તિથી—even શિવ, ત્રિશૂળધારી, પોતાની પત્ની સાથે, યુદ્ધમાં આશ્ચર્ય પામ્યા અને પોતાનું શસ્ત્ર મને આપી દીધું; અને આ જ શરીરે, મેં ઈન્દ્રના મહેલમાં મહાન સન્માન પ્રાપ્ત કર્યું. ત્યાં, જ્યારે હું આનંદ માણતો હતો, મારા બે મજબૂત હાથ—ગાંડીવ ધનુષ અને દુશ્મનોને નાશ કરવા માટે—દેવતાઓ અને ઈન્દ્ર દ્વારા પ્રશંસિત થયા, તેઓ મારી પાસે આશ્રય માટે આવ્યા; પણ હવે, ભગવાનના વિયોગથી, હું એ શક્તિથી વિહોણો થઈ ગયો છું, સામાન્ય મનુષ્ય જેવો. જેનાં અનુકંપાથી, હું એકલા જ, એક રથમાં, કુરુ સેના જેવો અવિચ્છિન્ન મહાસાગર પાર કર્યો, મહાન વીરતા દર્શાવી, દુશ્મન પાસેથી ઘણું ધન અને રત્ન મેળવ્યું, અને તેજસ્વી મુક્તાઓ તેમના માથેથી લઈ લાવ્યો. યુદ્ધમાં, શ્રેષ્ઠ રથચાલક તરીકે, ભગવાન મારા આગળ ચાલતા, spotless રાતે શ્રેષ્ઠ રથમંડળમાં, ભીષ્મ, કર્ણ, ગુરુ, શલ્ય અને અન્ય સામે; તેમના દૃષ્ટિથી, તેમણે મારા દુશ્મનોના નેતાઓની શક્તિ અને મન subdued કર્યા. જેનાં અનુકંપાથી, ભીષ્મ, કર્ણ, દ્રોણ, શલ્ય, સૈંધવ અને અન્ય મહાન યોદ્ધાઓના શક્તિશાળી અને unfailing શસ્ત્રો મને સ્પર્શી શક્યા નહીં, જેમ દૈત્યોના શસ્ત્રો હરિના સેવક નૃહરિને સ્પર્શી શક્યા નહીં. પ્રભાસા યુદ્ધમાં, દુષ્ટ ઈરાદાવાળાઓથી ઘેરાયેલા, ભગવાન, જેમના કમળ ચરણો મુક્તિ માટે પુણ્યવંતો દ્વારા પૂજાય છે, તેમણે મને રક્ષ્યા; મારા ઘોડા થાકી ગયા હતા, હું જમીન પર ઊભો હતો, છતાં દુશ્મન રથચાલકો, ભગવાનના પ્રભાવથી bewildered, મને હુમલો કરી શક્યા નહીં. ભગવાનના રમણીય, સ્નેહભર્યા શબ્દો, charming smile સાથે—'પાર્થ! અર્જુન! મિત્ર! કુરુઓના આનંદ!'—મહારાજ, એ મારા હૃદયને સ્પર્શે છે અને યાદ આવે ત્યારે પથ્થર જેવું હૃદય પણ ઓગળી જાય છે. એક જ શય્યા, બેઠક, ચાલવું, વાતચીત, ભોજન—આ બધું વહેંચતા, હું ક્યારેક તેમને મારા સમાન મિત્ર માનતો, ક્યારેક પિતા-પુત્ર જેવા; પણ તેમના મહાન સ્નેહથી, તેમણે મારા અજ્ઞાનથી થયેલા offenses સહન કર્યા. હવે, મહારાજ, એ પરમ પુરુષ, મારા પ્રિય મિત્ર અને સ્નેહી સાથી વિહોણા, મારું હૃદય સુન્ય છે; જીવનના માર્ગ પર, તેમનાં મહાન કાર્યોની રક્ષા હોવા છતાં, હું જાણે ચોરોથી હારેલી સ્ત્રી જેવો, નિરાધાર છું. એ ધનુષ, એ બાણ, એ રથ, એ ઘોડા, અને હું—જેની સામે રાજાઓ પણ નમતા—એક ક્ષણમાં, માયાના જાદુથી, નિર્બળ અને નિરર્થક થઈ ગયા, જાણે ભસ્મમાં અર્પણ. મહારાજ, તમારી ઇચ્છાથી, યદુઓ, જે પોતાના શહેરના સાચા મિત્ર નહોતા, બ્રાહ્મણોના શાપથી મોહિત થઈ, એકબીજાને મુઠ્ઠીઓથી મારવા લાગ્યા. વરૂણી દારૂ પીધાં, મસ્તીથી their minds disturbed, એકબીજાને ઓળખ્યા નહીં, અને માત્ર ચાર-પાંચ બચ્યા. મહારાજ, ભગવાનના અદભુત કાર્યનો સ્વભાવ generally એવો છે: જીવ એકબીજાને વિનાશ કરે છે, અને foster પણ કરે છે, ભગવાનની વ્યવસ્થા અનુસાર. જેમ પાણીમાં મોટા જળચર નાના જળચરને ખાય છે, તેમ મનુષ્યોમાં, શક્તિશાળી નિર્બળને હરાવે છે, અને શક્તિશાળી વિજેતા બને છે. આ રીતે, ભગવાને પૃથ્વીનો ભાર દૂર કર્યો, યદુઓને એકબીજાને વિનાશ કરાવી, જેમ શક્તિશાળી નિર્બળને નાશ કરે છે. ગોવિંદ દ્વારા સમય, સ્થાન અને પરિસ્થિતિ અનુસાર બોલાયેલા શબ્દો, જે હૃદયના દુઃખને શાંત કરે છે, એ યાદ કરનારના મનને મોહી લે છે. સૂતજી કહે છે: આમ, અર્જુન ભગવાન કૃષ્ણના કમળ ચરણો પર ગાઢ સ્નેહથી ધ્યાન કરતો હતો, તેમનું મન શાંત અને શુદ્ધ થઈ ગયું. અર્જુન, જેમનું મન ભક્તિ અને વાસુદેવના ચરણોમાં સતત ધ્યાનથી સર્વ અશુદ્ધિથી મુક્ત થઈ ગયું, સર્વોચ્ચ ચેતનામાં સ્થિત થયા. એ મહાન અર્જુન, ભગવાને યુદ્ધમાં ગાઈ ગયેલું જ્ઞાન યાદ કરીને, સમય, ભાગ્ય અને મોહના અંધકારને પાર કરી ગયા. બ્રહ્મસ્થિતિ પ્રાપ્ત કરીને, દુઃખથી મુક્ત, દ્વિત્વના બધા સંશયો દૂર કરીને, ગુણાતીત સ્વરૂપમાં લીન થઈ, શરીર-અભિપ્રાયથી મુક્ત, જન્મથી પાર થયા. યુધિષ્ઠિર, મન શાંત કરીને, ભગવાનના વિયોગ અને યદુ વંશના અંત વિશે સાંભળીને, ઊંચા માર્ગે જવાની તીવ્ર ઈચ્છા રાખી.